- Πάνω από 800.000 επιβάτες χρησιμοποιούν καθημερινά το Μετρό και τον ΗΣΑΠ.
- Ο στόλος του ΗΣΑΠ περιλαμβάνει συρμούς ηλικίας άνω των 40 ετών με συχνές βλάβες.
- Η επέκταση προς Πειραιά έγινε χωρίς την προσθήκη νέων τρένων, πιέζοντας το σύστημα.
- Σε εξέλιξη βρίσκεται η αναβάθμιση 14 συρμών της Γραμμής 1 με ορίζοντα τον Ιούλιο.
- Επίκειται διαγωνισμός για την προμήθεια 15 νέων συρμών για τις Γραμμές 2 και 3.
Το μετρό της Αθήνας και ο ιστορικός ΗΣΑΠ αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις λόγω του γηρασμένου στόλου συρμών, την ώρα που η επιβατική κίνηση ξεπερνά τους 800.000 πολίτες ημερησίως. Παρά τις επεκτάσεις του δικτύου προς τον Πειραιά, η έλλειψη νέου τροχαίου υλικού προκαλεί αρρυθμίες στις χρονοαποστάσεις και αυξημένη καταπόνηση των υπαρχόντων μέσων, θέτοντας σε δοκιμασία την αξιοπιστία των συγκοινωνιών.
| Κατηγορία | Δεδομένα / Κατάσταση |
|---|---|
| Ημερήσιοι Επιβάτες | 800.000+ |
| Λειτουργικοί Συρμοί (Γρ. 2 & 3) | 56 από 66 |
| Παλαιότητα Συρμών ΗΣΑΠ | Έως 40+ έτη |
| Συχνότητα Αιχμής (Γραμμή 3) | 4 λεπτά |
| Συχνότητα Αιχμής (Γραμμή 2) | 4,5 λεπτά |
| Προγραμματισμένη Αναβάθμιση | 14 συρμοί ΗΣΑΠ |
| Νέος Διαγωνισμός | 15 νέοι συρμοί |
Η επέκταση της Γραμμής 3 προς τον Πειραιά, αν και αναβάθμισε τη συνδεσιμότητα του λιμανιού με το αεροδρόμιο, δεν συνοδεύτηκε από την ανάλογη ενίσχυση του τροχαίου υλικού. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι υπάρχοντες συρμοί να διανύουν περισσότερα οχηματοχιλιόμετρα, οδηγώντας σε ταχύτερη καταπόνηση των μηχανικών μερών και σταδιακή προσέγγιση των ορίων αντοχής τους.
Το μετρό επεκτάθηκε χωρίς να υπάρχει επαρκής αριθμός τρένων, η προμήθεια των οποίων χρειάζεται χρόνο.
Γιώργος Γιαννής, Καθηγητής ΕΜΠ
Η ακτινογραφία της καταπόνησης και οι «αρρυθμίες»
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Καθημερινής, οι επιβάτες διαπιστώνουν συχνά αστάθεια στη συχνότητα των δρομολογίων, ειδικά κατά τις ώρες αιχμής. Η έννοια της χρονοαπόστασης — ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ της διέλευσης δύο διαδοχικών συρμών από τον ίδιο σταθμό — αποτελεί το κλειδί για την εύρυθμη λειτουργία του δικτύου.
Παρά το γεγονός ότι η ΣΤΑΣΥ διατηρεί τις συχνότητες στα 4 έως 4,5 λεπτά, οι τεχνικές βλάβες και η έλλειψη εφεδρειών δημιουργούν κενά. Η εταιρεία επισημαίνει ότι το 99% των δρομολογίων εκτελείται κανονικά, ωστόσο η κανονικότητα των αποστάσεων παραμένει ένα ζητούμενο που επηρεάζει την άνεση των επιβατών.
Ο καθηγητής του ΕΜΠ, Γιώργος Γιαννής, επισημαίνει ότι το μετρό επεκτάθηκε χωρίς επαρκή αριθμό τρένων. Η σύγκριση με πόλεις όπως το Παρίσι και το Λονδίνο αναδεικνύει την ανάγκη για περισσότερους συρμούς και σύγχρονες τεχνολογίες διαχείρισης, ώστε οι διελεύσεις να γίνονται σχεδόν κάθε λεπτό.
Η κρίσιμη κατάσταση στη Γραμμή 1 και οι παλαιοί συρμοί
Προτεινόμενο Hellenic Train: Κανονικά όλα τα δρομολόγια Intercity στον άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη
Χειρότερη είναι η εικόνα στη Γραμμή 1 (ΗΣΑΠ), όπου κυκλοφορούν συρμοί που εντάχθηκαν στο δίκτυο πριν από περισσότερα από 40 χρόνια. Η παλαιότητα αυτή μεταφράζεται σε καθημερινές βλάβες και δυσκολία στην εύρεση ανταλλακτικών, ενώ η κρίση συντήρησης στη Γραμμή 1 επιτείνεται από την έλλειψη προσωπικού.
Ιδιαίτερο πρόβλημα παρουσιάζεται τους θερινούς μήνες, καθώς οι παλαιοί γαλλικοί συρμοί δεν διαθέτουν κλιματισμό. Αυτό αναγκάζει τη διοίκηση να τους αποσύρει συγκεκριμένες ώρες για να προστατεύσει το κοινό από τις υψηλές θερμοκρασίες, μειώνοντας περαιτέρω τη διαθεσιμότητα του στόλου.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επισημαίνεται από υπηρεσιακούς παράγοντες ότι η αποεπένδυση της τελευταίας 15ετίας έχει δημιουργήσει ένα συσσωρευμένο έλλειμμα. Η ανάγκη για προσλήψεις τεχνιτών και αναβάθμιση των αμαξοστασίων είναι πλέον επιτακτική για να αναστραφεί η εικόνα υποβάθμισης και οι βανδαλισμοί και τα γκράφιτι που χαρακτηρίζουν τον ηλεκτρικό.
Οι επιπτώσεις στο επιβατικό κοινό και το «σπάσιμο» δρομολογίων
Η αύξηση της επιβατικής κίνησης, που το 2024 ξεπέρασε τα 170 εκατομμύρια επιβιβάσεις, έρχεται σε αντίθεση με τη μείωση του συγκοινωνιακού έργου. Η ΣΤΑΣΥ προχώρησε σε ανακατανομή των δρομολογίων, ενισχύοντας τις ώρες αιχμής αλλά αυξάνοντας τις αναμονές τις υπόλοιπες ώρες, προκειμένου να μην καταπονούνται υπερβολικά οι συρμοί.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η πρόταση για «σπάσιμο» του δρομολογίου προς το αεροδρόμιο, με τους συρμούς να σταματούν στο Αιγάλεω. Στόχος είναι η μείωση της χρονοαπόστασης στα 30 λεπτά, ωστόσο οι εργαζόμενοι κάνουν λόγο για «μπαλώματα» που δεν λύνουν το δομικό πρόβλημα της έλλειψης τρένων και οδηγών.
Η επόμενη μέρα για τις σταθερές τροχιές
Η λύση στο πρόβλημα περνά μέσα από τον διαγωνισμό για 15 νέους συρμούς, ο οποίος αναμένεται να προκηρυχθεί σύντομα. Παράλληλα, το έργο της αναβάθμισης 14 συρμών της Γραμμής 1 από την ισπανική CAF βρίσκεται σε εξέλιξη, με στόχο ο πρώτος ανακαινισμένος συρμός να κυκλοφορήσει τον προσεχή Ιούλιο.
Επιπλέον, η ΣΤΑΣΥ σχεδιάζει την εγκατάσταση κλιματισμού σε 12 παλαιότερους συρμούς, βελτιώνοντας τις συνθήκες μετακίνησης. Η σταδιακή ανανέωση του τροχαίου υλικού και η ενίσχυση του προσωπικού αποτελούν τα μοναδικά εργαλεία για να ανταποκριθεί το δίκτυο στις σύγχρονες απαιτήσεις της πρωτεύουσας.
Πώς να αποφύγετε την ταλαιπωρία στις μετακινήσεις
- Ενημερωθείτε από τις οθόνες τηλεματικής για τον ακριβή χρόνο άφιξης του επόμενου συρμού.
- Αποφύγετε τις ώρες αιχμής (08:00-09:30 και 15:00-17:00) εάν η μετακίνησή σας το επιτρέπει.
- Προτιμήστε τις μεσαίες θύρες των συρμών για ευκολότερη επιβίβαση σε περιόδους συνωστισμού.
- Χρησιμοποιήστε την εφαρμογή της ΣΤΑΣΥ για έκτακτες ανακοινώσεις σχετικά με βλάβες ή τροποποιήσεις.
