Μετακλήσεις από τρίτες χώρες: Οι αλλαγές στις εταιρείες προσωρινής απασχόλησης και το μπλόκο των 2 εκατ. ευρώ

Το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου εισάγει ένα νέο νομοσχέδιο που επιτρέπει στις εταιρείες προσωρινής απασχόλησης (ΕΠΑ) να προσλαμβάνουν απευθείας εργαζομένους από τρίτες χώρες. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην κάλυψη των 250.000 κενών θέσεων στην αγορά εργασίας, ωστόσο ο αυστηρός όρος για μετοχικό κεφάλαιο 2 εκατομμυρίων ευρώ προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις για φωτογραφικές διατάξεις και νόθευση του ανταγωνισμού.

Αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στη δομική κρίση στελέχωσης που πλήττει την ελληνική οικονομία, καθώς οι ακάλυπτες θέσεις εργασίας αναμένεται να ξεπεράσουν τις 250.000 εντός του 2026. Το παρασκήνιο της απόφασης συνδέεται με την ανάγκη δημιουργίας ενός πιο ευέλικτου μοντέλου δανεισμού προσωπικού, παρόμοιου με αυτό που εφαρμόζουν ώριμες αγορές του εξωτερικού.

Η νέα αρχιτεκτονική των μετακλήσεων

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Καθημερινής, η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι οι ΕΠΑ θα λειτουργούν ως άμεσοι εργοδότες, αναλαμβάνοντας την έκδοση ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και τη μισθοδοσία. Αυτό το μοντέλο αναμένεται να αποφορτίσει τις κατασκευαστικές και τουριστικές επιχειρήσεις από το γραφειοκρατικό βάρος της μετάκλησης.

Ο ρόλος των εταιρειών αυτών επεκτείνεται πλέον στην εύρεση εξειδικευμένου προσωπικού από χώρες όπως η Ινδία, το Νεπάλ και το Βιετνάμ. Οι επιχειρήσεις θα λαμβάνουν ένα ενιαίο τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, το οποίο θα καλύπτει όλο το φάσμα της διαχείρισης, από την πρόσληψη μέχρι την ενσωμάτωση του εργαζομένου.

Η διαδικασία αυτή κρίνεται απαραίτητη, καθώς η έναρξη λειτουργίας του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ τον Φεβρουάριο του 2026 απαιτεί αυξημένη ψηφιακή ετοιμότητα από τους εργοδότες. Οι ΕΠΑ θα λειτουργούν ως διαμεσολαβητές υψηλής τεχνογνωσίας, διασφαλίζοντας τη νομιμότητα και τη συμμόρφωση με τα εργασιακά πρότυπα.

Το αγκάθι των 2 εκατομμυρίων ευρώ και ο ανταγωνισμός

Το κεντρικό σημείο τριβής του νομοσχεδίου είναι η απαίτηση για ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο 2 εκατομμυρίων ευρώ για τις ΕΠΑ που θα εμπλακούν στις μετακλήσεις. Εκπρόσωποι του κλάδου επισημαίνουν ότι μόνο δύο εταιρείες στην Ελλάδα πληρούν αυτή τη στιγμή το συγκεκριμένο κριτήριο, γεγονός που εγείρει ερωτήματα.

Σε κοινή ανακοίνωσή τους, πέντε εταιρείες προσωρινής απασχόλησης κάνουν λόγο για φωτογραφική διάταξη που παραβιάζει την αρχή της ισότητας. Υποστηρίζουν ότι ο όρος αυτός νοθεύει τον ανταγωνισμό, δημιουργώντας ένα κλειστό ολιγοπώλιο σε μια αγορά που έχει ανάγκη από πολλούς και διαφορετικούς παίκτες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς εργασίας, ο περιορισμός αυτός ενδέχεται να λειτουργήσει ανασταλτικά, αυξάνοντας το κόστος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το υπουργείο από την πλευρά του απαντά ότι το κριτήριο τέθηκε για να διασφαλιστεί ο υψηλός βαθμός αξιοπιστίας των σχημάτων που θα διαχειρίζονται μετανάστες.

Γραφειοκρατικά εμπόδια και καθυστερήσεις στις βίζες

Παρά τις νέες ρυθμίσεις, το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει η βραδύτητα των προξενικών αρχών στις χώρες προέλευσης. Η έκδοση βίζας μπορεί να διαρκέσει από πέντε έως έξι μήνες, καθιστώντας αδύνατη την κάλυψη άμεσων εποχικών αναγκών στον τουρισμό και τη γεωργία.

Η κατάσταση αυτή επιδεινώνεται από το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει εγκρίνει μόλις 94.240 θέσεις για το 2026, την ώρα που οι πραγματικές ανάγκες είναι υπερδιπλάσιες. Η χαμηλή απορροφητικότητα των θέσεων, που κυμαίνεται στο 40%-50%, οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.

Νομικοί κύκλοι που παρακολουθούν την υπόθεση τονίζουν ότι χωρίς την απλούστευση των διαδικασιών στα προξενεία, καμία νομοθετική αλλαγή δεν θα φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η Ελλάδα καλείται να ανταγωνιστεί χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα, που διαθέτουν πολύ πιο γρήγορους μηχανισμούς εισαγωγής προσωπικού.

Ολοκληρωμένες υπηρεσίες και στέγαση εργαζομένων

Οι ΕΠΑ που προετοιμάζονται για το νέο καθεστώς σχεδιάζουν να προσφέρουν ολοκληρωμένα πακέτα υπηρεσιών. Αυτά περιλαμβάνουν από ψυχομετρικά τεστ και εκπαίδευση μέχρι τη διαχείριση της κοινωνικής ενσωμάτωσης των εργαζομένων στην τοπική κουλτούρα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στέγαση, με τις εταιρείες να συνεργάζονται με μεσίτες για την παροχή καταλυμάτων που πληρούν τους νέους αυστηρούς κανόνες διαμονής. Η διασφάλιση ποιοτικών συνθηκών διαβίωσης θεωρείται κλειδί για την παραμονή των εργαζομένων στη χώρα και την αποτροπή της παράνομης φυγής τους προς την Κεντρική Ευρώπη.

Το κόστος αυτών των υπηρεσιών εκτιμάται ότι θα ανέρχεται στο 15% του μισθού του εργαζομένου. Για πολλές επιχειρήσεις, αυτό το τίμημα θεωρείται λογικό προκειμένου να απαλλαγούν από το ρίσκο της μη εύρεσης προσωπικού και τις νομικές ευθύνες που απορρέουν από την απευθείας μετάκληση.

Η επόμενη μέρα για την αγορά εργασίας

Η επιτυχία του νέου μοντέλου θα κριθεί από την ικανότητα του κράτους να ελέγχει τις ΕΠΑ και να προστατεύει τα δικαιώματα των μεταναστών. Υπάρχουν ανησυχίες για την έλλειψη ουσιαστικών ελέγχων από την Επιθεώρηση Εργασίας, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε φαινόμενα εκμετάλλευσης.

Παράλληλα, παραμένει το ερώτημα των εγγυήσεων σε περίπτωση που ένας εργαζόμενος εγκαταλείψει απροειδοποίητα τη θέση του. Η αγορά αναμένει περαιτέρω διευκρινίσεις για το νομικό πλαίσιο ευθύνης των εταιρειών προσωρινής απασχόλησης σε τέτοια ενδεχόμενα.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα φάση διεθνούς ανταγωνισμού για το ανθρώπινο δυναμικό. Η χώρα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να είναι ένας σοβαρός και αξιόπιστος παίκτης, προσφέροντας όχι μόνο ανταγωνιστικούς μισθούς αλλά και ένα σύγχρονο, δίκαιο εργασιακό περιβάλλον.