- Αύξηση του προστίμου για κανονικό εισιτήριο από τα 72 στα 100 ευρώ.
- Το μειωμένο πρόστιμο αναμένεται να ανέλθει στα 50 ευρώ.
- Έκπτωση 50% στο πρόστιμο με την ταυτόχρονη αγορά μηνιαίας κάρτας.
- Δυνατότητα ανάθεσης των ελέγχων κομίστρου σε ιδιώτες ελεγκτές.
- Δημιουργία ενιαίας ψηφιακής εφαρμογής για τη διαχείριση των παραβάσεων.
Το Υπουργείο Μεταφορών προσανατολίζεται στην επιβολή αυστηρότερων προστίμων για την πάταξη της εισιτηριοδιαφυγής σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πρόστιμο για το κανονικό εισιτήριο αναμένεται να αυξηθεί στα 100 ευρώ, ενώ σχεδιάζεται η εμπλοκή ιδιωτών ελεγκτών και η χρήση ψηφιακών εφαρμογών για τη διαχείριση των παραβάσεων.
| Κατηγορία | Ποσό / Ρύθμιση |
|---|---|
| Νέο κανονικό πρόστιμο (Πρόταση) | 100 ευρώ |
| Νέο μειωμένο πρόστιμο (Πρόταση) | 50 ευρώ |
| Τρέχον κανονικό πρόστιμο | 72 ευρώ |
| Έκπτωση άμεσης πληρωμής | 50% εντός 10 ημερών |
| Νέα έκπτωση με αγορά κάρτας | 50% (κάρτα 30 ημερών) |
| Έλεγχοι ΣΤΑΣΥ 2024 | 5.282.100 |
Η προσπάθεια για τον περιορισμό της εισιτηριοδιαφυγής έρχεται σε μια περίοδο που οι συγκοινωνιακοί φορείς αναζητούν τρόπους να καλύψουν τις οικονομικές απώλειες από τις μη επικυρώσεις. Παρόλο που το φαινόμενο χαρακτηρίζεται ως «πλήγη» για τα έσοδα, η ακριβής μέτρηση της ζημιάς παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς η αύξηση των επικυρώσεων δεν συμβαδίζει πάντα με την πραγματική επιβατική κίνηση.
Η εισιτηριοδιαφυγή αποτελεί πλήγη για την αστική συγκοινωνία, όμως ο αντίκτυπός της στα έσοδα παραμένει εδώ και χρόνια γρίφος.
Στελέχη συγκοινωνιακών φορέων, Ανάλυση δεδομένων
Οι νέες κλίμακες και η αύξηση έως 66%
Η σχετική διάταξη, η οποία έχει ενσωματωθεί σε ερανιστικό νομοσχέδιο, προβλέπει σημαντικές αναπροσαρμογές στα ποσά που καλούνται να πληρώσουν οι παραβάτες. Σήμερα, το πρόστιμο ανέρχεται στα 72 ευρώ (60πλάσιο του εισιτηρίου), όμως ο σχεδιασμός προβλέπει αύξηση κατά 39%, ανεβάζοντας το ποσό στα 100 ευρώ.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ποσοστιαία επιβάρυνση για τους δικαιούχους μειωμένου εισιτηρίου, όπου το πρόστιμο αναμένεται να εκτοξευθεί από τα 30 στα 50 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 66,6%. Ωστόσο, οι αρμόδιοι τονίζουν πως τα ποσά αυτά τελούν υπό τελική έγκριση και δεν έχουν ακόμη «κλειδώσει» οριστικά.
Μια σημαντική καινοτομία που εξετάζεται είναι η παροχή κινήτρων για τη νομιμοποίηση των επιβατών. Συγκεκριμένα, ο παραβάτης θα μπορεί να μειώσει το πρόστιμο κατά 50% εάν προχωρήσει στην αγορά κάρτας απεριορίστων διαδρομών διάρκειας τουλάχιστον 30 ημερών εντός καθορισμένης προθεσμίας.
Ιδιώτες ελεγκτές και ψηφιακή διαχείριση
Προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των ελέγχων, το Υπουργείο εξετάζει το ενδεχόμενο εισόδου ιδιωτών ελεγκτών στο σύστημα. Ο ΟΑΣΑ θα έχει τη δυνατότητα να αναθέτει τη δραστηριότητα αυτή σε τρίτους εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους, ενισχύοντας το υπάρχον σώμα των περίπου 300 ελεγκτών.
Παράλληλα, δρομολογείται η ανάπτυξη μιας ενιαίας ψηφιακής εφαρμογής για τη βεβαίωση και διαχείριση των προστίμων. Η κίνηση αυτή συμπληρώνει την ευρύτερη ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, όπως η νέα εφαρμογή ATH.ENA GO, στοχεύοντας στον εκσυγχρονισμό της είσπραξης των οφειλών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η αυστηροποίηση του πλαισίου δεν στοχεύει μόνο στην τιμωρία, αλλά στη δημιουργία μιας κουλτούρας συνέπειας. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η εισιτηριοδιαφυγή υπονομεύει τη βιωσιμότητα του μοντέλου των δωρεάν μετακινήσεων για ευπαθείς ομάδες.
Η εντατικοποίηση των ελέγχων και τα στατιστικά
Τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί κατακόρυφη αύξηση των ελέγχων, ειδικά στα μέσα σταθερής τροχιάς (ΣΤΑΣΥ). Από το 1,3 εκατομμύριο ελέγχους το 2022, φτάσαμε στους 5,2 εκατομμύρια το 2024, γεγονός που αποδίδεται και στην ενίσχυση του προσωπικού μέσω προγραμμάτων της ΔΥΠΑ.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η στρατηγική αυτή αποδίδει, καθώς οι συνολικές επικυρώσεις εισιτηρίων παρουσίασαν αύξηση 8,8% το 2024. Η αύξηση αυτή είναι ομοιόμορφη τόσο στα λεωφορεία (ΟΣΥ) όσο και στο Μετρό και το Τραμ, υποδηλώνοντας ότι η παρουσία ελεγκτών λειτουργεί αποτρεπτικά για τους επίδοξους παραβάτες.
Εν αναμονή των τελικών διευκρινίσεων, οι επιβάτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι παραμένει σε ισχύ η έκπτωση 50% για όσους εξοφλούν το πρόστιμο εντός 10 ημερών. Η νέα διάταξη αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες εβδομάδες, ορίζοντας το νέο τοπίο στις αστικές μετακινήσεις.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η εφαρμογή των νέων μέτρων αναμένεται να προκαλέσει συζητήσεις σχετικά με την κοινωνική δικαιοσύνη και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η ηγεσία του Υπουργείου Μεταφορών επιδιώκει να ισορροπήσει ανάμεσα στην οικονομική εξυγίανση των φορέων και την προστασία των συνεπών επιβατών που στηρίζουν το σύστημα.
Το επόμενο διάστημα θα οριστικοποιηθούν οι τεχνικές λεπτομέρειες για την ψηφιακή πλατφόρμα βεβαίωσης, η οποία θα διασυνδέεται άμεσα με τα στοιχεία των παραβατών. Η κίνηση αυτή θεωρείται καθοριστική για να σταματήσει η αίσθηση ατιμωρησίας που συχνά συνοδεύει την εισιτηριοδιαφυγή στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Πώς να αποφύγετε τα πρόστιμα και τις κυρώσεις
- Επικυρώνετε πάντα το εισιτήριό σας κατά την είσοδο στο μέσο ή στον σταθμό.
- Ελέγχετε την ημερομηνία λήξης της κάρτας απεριορίστων διαδρομών σας πριν την επιβίβαση.
- Σε περίπτωση προστίμου, εξοφλήστε το εντός 10 ημερών για να κερδίσετε την έκπτωση 50%.
- Ενημερωθείτε για τη δυνατότητα αγοράς μηνιαίας κάρτας που μειώνει το πρόστιμο στο μισό.
