- Αίτημα για μείωση του ορίου ηλικίας για το εκλέγεσθαι στα 18 έτη.
- Πρόταση για ανώνυμη αξιολόγηση καθηγητών από τους μαθητές κάθε τρίμηνο.
- Ανάγκη για κατάργηση της γονικής συναίνεσης στην ψυχική υποστήριξη μαθητών.
- Σύνδεση της κοινωνικής απομόνωσης της καραντίνας με την άνοδο του εξτρεμισμού.
- Δέσμευση Ζαχαράκη για ενίσχυση των εργαστηρίων δεξιοτήτων και της μαθητικής φωνής.
Συνολικά 42 μαθητές από δημόσια και ιδιωτικά σχολεία της χώρας συναντήθηκαν με την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκειά τους για την έλλειψη πολιτικής εκπροσώπησης. Η συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης Teens for Democracy, ανέδειξε κρίσιμα ζητήματα όπως ο εξτρεμισμός, η ψυχική υγεία και η ανάγκη για ριζικές αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα.
| Αίτημα / Πρόταση | Περιγραφή & Στόχος |
|---|---|
| Όριο Εκλέγεσθαι | Μείωση στα 18 έτη για άμεση πολιτική εκπροσώπηση των νέων. |
| Ψυχική Υγεία | Κατάργηση γονικής συναίνεσης για πρόσβαση σε σχολικό ψυχολόγο. |
| Αξιολόγηση Καθηγητών | Ανώνυμη βαθμολόγηση από μαθητές για τον εντοπισμό εξτρεμισμού. |
| Ωρολόγιο Πρόγραμμα | Καθιέρωση σταθερής ώρας ελεύθερης συζήτησης για τρέχοντα ζητήματα. |
| Εργαστήρια Δεξιοτήτων | Υποχρεωτικότητα και ουσιαστική εφαρμογή σε όλα τα σχολεία. |
| Κοινωνική Ένταξη | Πρωτοβουλίες σε δήμους και γειτονιές για την ενίσχυση του 'ανήκειν'. |
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί συνέχεια της δράσης Teens for Democracy, η οποία ξεκίνησε στο Athens Democracy Forum με στόχο την ενίσχυση της δημοκρατικής συνείδησης των εφήβων. Η επιλογή των μαθητών να εστιάσουν στο φαινόμενο του εξτρεμισμού δεν ήταν τυχαία, καθώς αντανακλά τις κοινωνικές πιέσεις και την απομόνωση που βίωσε η γενιά της καραντίνας, καθιστώντας την πιο ευάλωτη σε ακραίες ρητορικές.
Θέλουμε νέες φωνές στη λήψη αποφάσεων γιατί αυτή τη στιγμή νιώθουμε ότι δεν μας εκφράζει κανείς.
Εκπρόσωπος της ομάδας Teens for Democracy
Η ψυχολογία του «ανήκειν» και η άνοδος του εξτρεμισμού
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι μαθητές ανέλυσαν πώς η κοινωνική απομόνωση κατά τη διάρκεια της εφηβείας λειτούργησε ως καταλύτης για την προσέγγιση από ακραίες ομάδες. Η ανάγκη των νέων να ανήκουν κάπου, σε συνδυασμό με την έλλειψη υγιών διεξόδων στις γειτονιές και τους δήμους, δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό που συχνά καλύπτεται από τον ριζοσπαστισμό.
Οι προτάσεις που κατατέθηκαν στην υπουργό Παιδείας εστιάζουν στην ενίσχυση του ενεργού ρόλου των μαθητών μέσω των δεκαπενταμελών συμβουλίων. Στόχος είναι η μετάβαση από τον ρόλο του απλού θεατή σε αυτόν του συνδιαμορφωτή της τοπικής και σχολικής πραγματικότητας, ενισχύοντας τους δεσμούς με την κοινότητα.
Πολιτική εκπροσώπηση και το όριο των 18 ετών
Ένα από τα πιο αιχμηρά αιτήματα των μαθητών ήταν η μείωση του ορίου ηλικίας για το εκλέγεσθαι στα 18 έτη, ακολουθώντας τα πρότυπα της Δυτικής Ευρώπης. Οι νέοι υποστήριξαν ότι ο τρέχων δημόσιος διάλογος τους αποκλείει συστηματικά, δημιουργώντας ένα αίσθημα πολιτικής ορφάνιας και αποξένωσης από τα κέντρα λήψης αποφάσεων.
«Θέλουμε νέες φωνές στη λήψη αποφάσεων γιατί αυτή τη στιγμή νιώθουμε ότι δεν μας εκφράζει κανείς», τόνισαν χαρακτηριστικά στην κ. Ζαχαράκη. Η υπουργός αναφέρθηκε στην αύξηση της συμμετοχής στα Δημοτικά Συμβούλια Νέων, ωστόσο οι μαθητές επέμειναν ότι απαιτούνται θεσμικές τομές που θα αναγνωρίζουν την πολιτική τους ωριμότητα.
Ψυχική υγεία και το εμπόδιο της γονικής συναίνεσης
Στο επίκεντρο βρέθηκε και το ζήτημα της ψυχικής υγείας, με τους μαθητές να επισημαίνουν ότι η υποχρεωτική γονική συναίνεση για την επίσκεψη στον σχολικό ψυχολόγο αποτελεί τροχοπέδη. Σε περιπτώσεις όπου το πρόβλημα εντοπίζεται στο οικογενειακό περιβάλλον, η προϋπόθεση αυτή καθιστά την υποστήριξη αδύνατη, αφήνοντας το παιδί απροστάτευτο.
Παράλληλα, ζητήθηκε η εκπαίδευση των γονέων στη διαχείριση δύσκολων θεμάτων, χωρίς την επιβολή προσωπικών προσανατολισμών. Η συναισθηματική στήριξη και η εμπιστοσύνη αναδείχθηκαν ως οι βασικοί πυλώνες για τη θωράκιση της ψυχικής ισορροπίας των εφήβων απέναντι στις προκλήσεις του διαδικτύου και της βίας.
Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και αξιολόγηση καθηγητών
Η συζήτηση επεκτάθηκε στην πίεση της ύλης και την ανάγκη για ελεύθερο χρόνο εντός του ωρολογίου προγράμματος. Οι μαθητές πρότειναν τη θέσπιση μιας σταθερής ώρας συζήτησης για τρέχοντα ζητήματα, όπως η τεχνολογία και η εξωτερική πολιτική, ώστε να αναπτύξουν κριτική σκέψη και σεβασμό στη διαφορετικότητα.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η πρόταση για ανώνυμη αξιολόγηση καθηγητών από τους μαθητές κάθε τρίμηνο. Η πρακτική αυτή, που εφαρμόζεται ήδη σε διεθνή κολέγια, στοχεύει στον εντοπισμό εξτρεμιστικών συμπεριφορών, όπως σεξιστικά ή ομοφοβικά σχόλια, και στη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις κοινωνικών ερευνητών που παρακολουθούν τις τάσεις της νεολαίας, τέτοιου είδους διαβουλεύσεις είναι απαραίτητες για την αποφυγή της κοινωνικής έκρηξης. Επισημαίνεται από παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων ότι η αίσθηση πως «δεν μας ακούει κανείς» είναι ο κύριος τροφοδότης της αντισυστημικής συμπεριφοράς.
Η επόμενη μέρα για τη μαθητική συμμετοχή
Η Σοφία Ζαχαράκη δεσμεύτηκε να εξετάσει την τυποποίηση των δράσεων αυτών, αναγνωρίζοντας ότι η κουλτούρα του σχολείου παίζει καθοριστικό ρόλο. Ωστόσο, τόνισε ότι δεν υπάρχει μαγικό ραβδί και κάλεσε τους μαθητές να κάνουν πιο ηχηρές τις διεκδικήσεις τους σε τοπικό επίπεδο, χτίζοντας μια νέα σχέση με τους εκπαιδευτικούς.
Η εμπειρία των μαθητών από το Athens Democracy Forum και η επαφή τους με την κεντρική εξουσία αποτελούν ένα πρώτο βήμα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Η συμπεριληπτική εκπαίδευση και η πολιτική ορατότητα παραμένουν τα ζητούμενα για μια γενιά που διεκδικεί τον χώρο της στο μέλλον της χώρας.
Πώς να μιλήσετε στους εφήβους για δύσκολα θέματα
- Αποφύγετε την επιβολή του δικού σας προσανατολισμού και ακούστε ενεργά τις απόψεις τους.
- Δείξτε εμπιστοσύνη στην κρίση τους και ενισχύστε το αίσθημα της συναισθηματικής ασφάλειας.
- Ενημερωθείτε για τους κινδύνους του διαδικτύου χωρίς να γίνεστε καταπιεστικοί ή ελεγκτικοί.
- Ενθαρρύνετε τη συμμετοχή τους σε συλλογικές δράσεις που ενισχύουν το αίσθημα του 'ανήκειν'.
- Αντιμετωπίστε την επίσκεψη σε ψυχολόγο ως ένδειξη δύναμης και φροντίδας, όχι ως αδυναμία.
