- Το Mar-a-Lago face αποτελεί οπτικό κώδικα πίστης στον Ντόναλντ Τραμπ.
- Η αισθητική ομογενοποίηση αφαιρεί την ανθρώπινη έκφραση για να δηλώσει ισχύ.
- Η τάση συνδέεται με την κουλτούρα του ριάλιτι και το male gaze.
- Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να ενισχύσει την 'αβαταροποίηση' των πολιτικών.
- Στην Ελλάδα η τάση παραμένει περιορισμένη αλλά με αυξητική δυναμική.
Ο όρος Mar-a-Lago face δεν περιγράφει πλέον απλώς μια αισθητική επιλογή, αλλά ένα άτυπο πολιτικό ένσημο που σφραγίζει την είσοδο στον στενό κύκλο του Ντόναλντ Τραμπ. Η ομογενοποίηση της εξωτερικής εμφάνισης των στελεχών του Λευκού Οίκου αναδεικνύεται σε ένα ισχυρό εργαλείο οπτικής επικοινωνίας, όπου τα φουσκωμένα χείλη και η λεία επιδερμίδα λειτουργούν ως δήλωση πίστης στον Αμερικανό πρόεδρο.
| Χαρακτηριστικό | Περιγραφή Αισθητικής |
|---|---|
| Επιδερμίδα | Αφύσικα λεία, χωρίς ρυτίδες έκφρασης (Botox) |
| Ζυγωματικά | Έντονα τονισμένα με χρήση fillers |
| Χείλη | Φουσκωμένα και γεμάτα (ενέσιμα εμφυτεύματα) |
| Μαλλιά | Μακριά κόμη με χαρακτηριστικές μπούκλες (για γυναίκες) |
| Χρώμα | Έντονο μαύρισμα και ολόλευκα δόντια |
| Βλέμμα | Έντονο μακιγιάζ και ψεύτικες βλεφαρίδες |
Η ανάδυση του Mar-a-Lago face ως κυρίαρχου προτύπου έρχεται να επιβεβαιώσει μια βαθύτερη μετατόπιση, όπου η πολιτική ταυτότητα συγχωνεύεται με την αισθητική ανακατασκευή. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί συνέχεια της «τραμποποίησης» της δημόσιας εικόνας, μια τάση που ξεκίνησε να καταγράφεται ήδη από το 2024 και πλέον αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του MAGA κινήματος.
Αφαιρούνται φυσιολογικές εκφράσεις για να μείνει μια λεία κενότητα που δηλώνει ότι δεν με ενδιαφέρεις εσύ, μόνο ο κύκλος στον οποίο ανήκω.
Εσθερ Λέσλι, Καθηγήτρια Πολιτικής Αισθητικής
Η «τραμποποίηση» της εξωτερικής εμφάνισης
Η περίπτωση της Κρίστι Νόεμ, υπουργού Εσωτερικής Ασφαλείας, αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αισθητικής μετάλλαξης. Οι αλλαγές στην εμφάνισή της —από το κοντό κούρεμα στην πλούσια κόμη με μπούκλες και τα έντονα fillers— ερμηνεύονται από αναλυτές ως μια προσπάθεια να ανταποκριθεί στο «ιδανικό πρότυπο» που εκτιμά ο Ντόναλντ Τραμπ.
Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό, καθώς η Μελάνια Τραμπ, η Λάρα Τραμπ και η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε μια «κατασκευασμένη» τελειότητα. Το φαινόμενο επεκτείνεται και στον ανδρικό πληθυσμό της αυλής, με τον Ματ Γκατζ και τους γιους του προέδρου να υιοθετούν το έντονο μαύρισμα και τις γραμμωμένες γωνίες στο σαγόνι.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων κοινωνικών ερευνητών, η οπτική αυτή ομογενοποίηση λειτουργεί ως σήμα αναγνώρισης μεταξύ των μελών της ομάδας. Η εξωτερική εμφάνιση μετατρέπεται σε μια «στολή», η οποία δηλώνει στον έξω κόσμο την απόλυτη ευθυγράμμιση με τις αξίες και την αισθητική του ηγέτη.
Το πολιτικό μήνυμα της «έλλειψης έκφρασης»
Η Εσθερ Λέσλι, καθηγήτρια Πολιτικής Αισθητικής στο Πανεπιστήμιο Μπίρκμπεκ, εισάγει μια ενδιαφέρουσα διάσταση: την απουσία συναισθηματικής αντίδρασης. Οι επεμβάσεις που αφαιρούν τις φυσιολογικές ρυτίδες έκφρασης δημιουργούν μια «λεία κενότητα», η οποία επικοινωνεί μια στάση αδιαφορίας προς τους τρίτους.
Αυτή η αισθητική του «δεν με νοιάζει», που εγκαινιάστηκε συμβολικά από τη Μελάνια Τραμπ, υποδηλώνει έναν έντονο εγωκεντρισμό και ναρκισσισμό. Το πρόσωπο παύει να είναι καθρέφτης της ψυχής και γίνεται εργαλείο εξουσίας, σχεδιασμένο να φαίνεται άτρωτο και ισχυρό απέναντι σε κάθε κριτική ή αντίδραση.
Παράλληλα, η Νάντια Μπράουν από το Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν επισημαίνει ότι αυτό το πρότυπο είναι προϊόν ενός συγκεκριμένου male gaze. Οι γυναίκες στον κύκλο του Τραμπ οφείλουν να είναι «αισθητικά ευχάριστες» στον ίδιο, γεγονός που τους αφαιρεί την ανθρώπινη πλευρά και τις μετατρέπει σε σύμβολα κύρους.
Η πολιτική ως θέαμα και η ελληνική πραγματικότητα
Ο καθηγητής Στάθης Καλύβας σημειώνει ότι η πολιτική πλέον προσωποποιείται και γίνεται θέαμα, δανειζόμενη στοιχεία από τη σόου μπίζνες. Οι πολιτικοί οφείλουν να είναι νέοι και εμφανίσιμοι, ανεξαρτήτως ιδεολογικού προσήμου, καθώς η εικόνα αποτελεί το πρωταρχικό νόμισμα στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Στην Ελλάδα, αν και η τάση δεν είναι ακόμη κυρίαρχη, υπάρχουν παραδείγματα όπως ο Αδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος μίλησε ανοιχτά για εμφύτευση μαλλιών και μπότοξ. Η διαφορά έγκειται στην επικοινωνιακή διαχείριση, καθώς στη χώρα μας τέτοιες κινήσεις συχνά παρουσιάζονται με έναν σχεδόν διαφημιστικό τρόπο, σπάζοντας τα παλαιότερα ταμπού.
Στους διαδρόμους των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, όπως το ΑΠΘ, αναλυτές συζητούν για το πώς η κουλτούρα του ριάλιτι έχει εισβάλει στην πολιτική επικοινωνία. Η ανάγκη για διαρκή νεότητα οδηγεί σε μια ανακατασκευή του εαυτού, η οποία σύντομα θα ενισχυθεί από την τεχνητή νοημοσύνη και την «αβαταροποίηση» των δημόσιων προσώπων, όπως επισημαίνουν ειδικοί για το ChatGPT και τις νέες τεχνολογίες.
Η επόμενη μέρα της ψηφιακής εικόνας
Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να αποτελέσει τον επόμενο καταλύτη στην εξέλιξη της πολιτικής εικόνας. Η δυνατότητα παρουσίασης ενός ψηφιακά τέλειου εαυτού θα καταστήσει τις φυσικές επεμβάσεις απλώς το πρώτο στάδιο μιας ευρύτερης εικονικής πραγματικότητας, όπου ο πολιτικός θα είναι ένας διαρκώς νέος αβατάρ.
Εν αναμονή αυτών των εξελίξεων, η κοινωνιολογική έρευνα στρέφεται στην κατανόηση του πώς αυτά τα πρότυπα επηρεάζουν τη μάζα. Η επιθυμία για ταύτιση με την εξουσία μέσω της μίμησης της εμφάνισής της αποτελεί έναν ισχυρό μηχανισμό κοινωνικής ένταξης, που υπερβαίνει τα σύνορα των ΗΠΑ και αγγίζει την παγκόσμια ποπ κουλτούρα.
Πώς να αναγνωρίζετε την επικοινωνιακή χρήση της εικόνας
- Παρατηρήστε την επανάληψη αισθητικών μοτίβων σε μέλη της ίδιας πολιτικής ομάδας.
- Αναζητήστε την αντίθεση μεταξύ φυσικής έκφρασης και 'κατασκευασμένης' απάθειας.
- Αξιολογήστε αν η εικόνα ενός πολιτικού στοχεύει στην ανθρώπινη σύνδεση ή στην επίδειξη ισχύος.
- Ενημερωθείτε για τη χρήση φίλτρων και AI στην ψηφιακή παρουσία δημόσιων προσώπων.