Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε η γέφυρα του ελληνισμού με τον κόσμο

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εκφώνησε έναν συγκινητικό επικήδειο στην εξόδιο ακολουθία της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, χαρακτηρίζοντάς την ως μια προσωπικότητα που σφράγισε τον ελληνικό 20ό αιώνα. Αναφέρθηκε στην εμβληματική πορεία της από τον προσφυγικό Βύρωνα στην κορυφή της Σορβόννης, αποκαλύπτοντας ένα πολύτιμο χειρόγραφο κειμήλιο που του παρέδωσε η ίδια το 2015 σχετικά με την ευθύνη των ικανών.

Η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ δεν αποτελεί απλώς το τέλος μιας βιολογικής διαδρομής 100 ετών, αλλά το κλείσιμο ενός ολόκληρου κεφαλαίου για την ελληνική διανόηση και την παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα. Η ικανότητά της να συνδέει το Βυζάντιο με τη σύγχρονη ελληνική ταυτότητα υπήρξε το έργο ζωής που την κατέστησε πνευματικό φάρο για γενιές ερευνητών.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως επιστέγασμα μιας πορείας που ξεκίνησε από τις γειτονιές του Βύρωνα και έφτασε στο κέντρο του κόσμου, με την Αρβελέρ να λειτουργεί ως ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην ιστορική συνέχεια του έθνους και τη διεθνή αναγνώριση. Το παρασκήνιο της δράσης της αποκαλύπτει μια γυναίκα που δεν φοβήθηκε ποτέ τους δύσβατους δρόμους της έρευνας και της προσφοράς.

Το όραμα της «γέφυρας» και η ακαδημαϊκή κορυφή

Κατά τη διάρκεια της εξοδίου ακολουθίας, ο πρωθυπουργός τόνισε πως η γυναίκα που αποχαιρετά ο ελληνισμός πέτυχε τελικά να γίνει αυτό που αρχικά επιθυμούσε: μια πραγματική γέφυρα. Συνέδεσε την ερευνητική δουλειά με τη δημόσια δράση, παραμένοντας μακριά από ιδεολογικές αγκυλώσεις και συμπλέγματα που συχνά περιορίζουν τη σκέψη.

Η διαδρομή της Αρβελέρ περιλαμβάνει κορυφαίες θέσεις ευθύνης, καθώς υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία του Πανεπιστημίου της Σορβόννης και καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού. Η προσφορά της επεκτάθηκε στην UNESCO και τη UNICEF, ενώ ηγήθηκε σημαντικών πολιτιστικών ιδρυμάτων όπως το Κέντρο Pompidou και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δελφών.

Σύμφωνα με τον επικήδειο λόγο του Κυριάκου Μητσοτάκη, η παρουσία της συγκροτούσε ένα σύνολο που διέτρεχαν τρία στοιχεία: η αγάπη για την ιστορία, η έγνοια για τον συνάνθρωπο και η γενναιότητα να διατυπώνει τολμηρές απόψεις. Η στάση της αυτή την κατέστησε συνοδοιπόρο της νεοελληνικής εξέλιξης τον τελευταίο αιώνα.

Το χειρόγραφο του 2015 και η πολιτική παρακαταθήκη

Μια ιδιαίτερα προσωπική στιγμή της ομιλίας ήταν η αποκάλυψη ενός χειρόγραφου σημειώματος σε πολυτονικό σύστημα, το οποίο η Αρβελέρ παρέδωσε στον πρωθυπουργό το 2015. Το κείμενο αυτό, που ο Κυριάκος Μητσοτάκης φυλάσσει ως πολύτιμο κειμήλιο, περιέχει σκέψεις για την ευθύνη των ικανών όταν κυβερνούν οι ανίκανοι.

Στους διαδρόμους της ακαδημαϊκής κοινότητας, επισημαίνεται από παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων ότι η Αρβελέρ συμβούλευε πάντα τους νέους να ακολουθούν το «θέλω» τους, καθώς αυτό γεννά το «μπορώ». Η ίδια επέμενε ότι ο εφησυχασμός αποτελεί τη μεγαλύτερη δειλία, καλώντας σε συνεχή εγρήγορση και συμμετοχή στα κοινά.

Η αφήγησή της υπήρξε μοναδική, καθώς ως ιστορικός έβλεπε την επιστήμη της ως κτήμα όλων και όχι ως προνόμιο των λίγων. Η τελευταία της κατοικία στον Βύρωνα συμβολίζει την επιστροφή στις ρίζες της, κλείνοντας έναν κύκλο προσφοράς που ξεπέρασε τα εθνικά σύνορα.

Η επόμενη μέρα για την πνευματική κληρονομιά

Η παρακαταθήκη της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ παραμένει ζωντανή μέσα από το έργο της και τις επόμενες γενιές επιστημόνων που ενέπνευσε. Η αναγνώριση από την Ακαδημία Αθηνών και τις διεθνείς ακαδημίες επιβεβαιώνει το παγκόσμιο αποτύπωμά της.

Το μήνυμά της για την ανάγκη συνεχούς αλλαγής και προόδου παραμένει επίκαιρο, καθώς η ίδια υποστήριζε ότι όποιος διστάζει να αλλάξει, στην πραγματικότητα υποχωρεί. Η ελληνική πολιτεία αποχαιρετά μια μεγάλη Ελληνίδα, η οποία απέδειξε ότι η ελευθερία ταυτίζεται με το δικαίωμα της συμμετοχής και της επιλογής.