Κουφονήσια: Σφοδρές αντιδράσεις για τις ξαπλώστρες στις παραλίες Πορί και Ιταλίδα

Στο Άνω Κουφονήσι επικρατεί αναβρασμός μετά την απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών να προχωρήσει στη μίσθωση των εμβληματικών παραλιών Πορί και Ιταλίδα για την τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων. Η κίνηση αυτή, που βασίζεται στον νόμο 5092/24, έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τον προστατευόμενο χαρακτήρα Natura 2000 των νησιών και την επικείμενη ένταξή τους στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αιγαίου.

Η ένταση ανάμεσα στην τουριστική εκμετάλλευση και την περιβαλλοντική προστασία στις Κυκλάδες εισέρχεται σε μια νέα, κρίσιμη φάση. Η πρόσφατη απόφαση για μίσθωση ακτών σε περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας αναδεικνύει τα κενά στη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας και την ανάγκη για ένα πιο βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης που θα σέβεται τη φυσιογνωμία των μικρών νησιών.

Η απόφαση που αιφνιδίασε την τοπική κοινωνία

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας Η Καθημερινή, η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας κοινοποίησε στον Δήμο Νάξου την πρόθεσή της να νοικιάσει τμήματα 500 τ.μ. στις παραλίες Πορί και Ιταλίδα. Η κίνηση αυτή προέκυψε μετά από αίτημα ιδιώτη και παρά την αντίθετη βούληση των τοπικών φορέων.

Οι συγκεκριμένες παραλίες θεωρούνται το σήμα κατατεθέν του νησιού, διατηρώντας μέχρι σήμερα μια ανέγγιχτη εικόνα. Η τοποθέτηση για πρώτη φορά καντινών και ομπρελοκαθισμάτων θεωρείται από τους κατοίκους ως αλλοίωση της ταυτότητας του Κουφονησίου, το οποίο έχει επενδύσει στην ήπια τουριστική ανάπτυξη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας διαχειρίζεται κεντρικά τις μισθώσεις, με τη νέα νομοθεσία να περιορίζει σημαντικά τον ρόλο των δήμων στη λήψη αποφάσεων για τη χρήση των ακτών τους.

Το νομικό πλαίσιο και το καθεστώς των «απάτητων» παραλιών

Το ζήτημα εστιάζεται στον νόμο 5092/24, ο οποίος ρυθμίζει την παραχώρηση χρήσης αιγιαλού και παραλίας. Αν και ο νόμος προβλέπει τη δημιουργία «απάτητων» παραλιών όπου απαγορεύεται κάθε δραστηριότητα, η ένταξη σε αυτό το καθεστώς δεν είναι αυτόματη για όλες τις περιοχές Natura.

Ο Δήμος Νάξου είχε ζητήσει επανειλημμένα να εξαιρεθούν οι Μικρές Κυκλάδες από τις μισθώσεις, επικαλούμενος τη μικρή έκταση των ακτών. Ωστόσο, η θετική γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ άνοιξε τον δρόμο για τη δημοπράτηση, θέτοντας μόνο τυπικούς όρους για την προστασία του τοπίου.

Περιβαλλοντικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η απουσία τοπικής συναίνεσης δημιουργεί σοβαρά προβλήματα κοινωνικής αποδοχής των επενδύσεων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών, η οριζόντια εφαρμογή των κανόνων μίσθωσης δεν λαμβάνει υπόψη τη φέρουσα ικανότητα κάθε προορισμού ξεχωριστά.

Οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και η φυσιογνωμία των Μικρών Κυκλάδων

Ολόκληρο το σύμπλεγμα των Μικρών Κυκλάδων αποτελεί οικολογικά ευαίσθητη ζώνη. Η επικείμενη θεσμοθέτηση για τα εθνικά θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο αναμένεται να επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς, γεγονός που καθιστά τη μίσθωση των παραλιών παράδοξη χρονικά.

Ο αντιδήμαρχος Νάξου, Αντώνης Κωβαίος, τονίζει ότι η κοινωνία του νησιού επιθυμεί να διατηρήσει τις ακτές ελεύθερες. Η εγκατάσταση υποδομών σε τόσο περιορισμένους χώρους θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλεισμό των λουομένων που δεν επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τις επί πληρωμή υπηρεσίες.

Στο ίδιο μήκος κύματος, πολλοί δήμαρχοι των Κυκλάδων εκφράζουν την ανησυχία τους για την εντατικοποίηση της χρήσης των ακτών. Η διατήρηση της φυσικής ομορφιάς αποτελεί το ισχυρότερο συγκριτικό πλεονέκτημα αυτών των νησιών στον διεθνή τουριστικό χάρτη.

Η επόμενη μέρα και οι κινήσεις του Δήμου

Το δημοτικό συμβούλιο Νάξου έχει ήδη παρέμβει επίσημα, ζητώντας από το Υπουργείο Οικονομικών την ανάκληση της απόφασης. Η επιχειρηματολογία του Δήμου βασίζεται στο ότι η στενότητα του αιγιαλού στο Πορί και την Ιταλίδα καθιστά την τοποθέτηση ομπρελών μη λειτουργική για το ευρύ κοινό.

Η περίπτωση του Δήμου Λειψών, ο οποίος πέτυχε την εξαίρεση των ακτών του μέσω πολιτικής συνεννόησης, αποτελεί τον «οδηγό» για τις Μικρές Κυκλάδες. Οι κάτοικοι δηλώνουν έτοιμοι για κινητοποιήσεις, διεκδικώντας το δικαίωμα να αποφασίζουν οι ίδιοι για το μέλλον του τόπου τους.

Η εξέλιξη της υπόθεσης θα κρίνει αν η κεντρική διοίκηση θα επιδείξει την απαραίτητη ευελιξία ώστε να προστατευτούν οι τελευταίοι «παράδεισοι» του Αιγαίου από την υπερεκμετάλλευση. Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για το αν οι ξαπλώστρες θα κάνουν τελικά την εμφάνισή τους στις διάσημες αμμουδιές του Κουφονησίου.