- Ο Κωνσταντίνος Κλαμπατσέας εκτελέστηκε την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή.
- Υπήρξε φοιτητής Νομικής και μαχητής του αλβανικού μετώπου το 1940.
- Οι επιστολές του από το μέτωπο αποκαλύπτουν το υψηλό εθνικό φρόνημα της εποχής.
- Η οικογένειά του στη Σαΐδόνα Μεσσηνίας πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος στην Κατοχή.
- Η μνήμη του διασώζεται σήμερα μέσω μουσείου στην ιδιαίτερη πατρίδα του.
Ο Κωνσταντίνος Κλαμπατσέας, ένας από τους 200 της Καισαριανής, παραμένει σύμβολο της Εθνικής Αντίστασης μέσα από τις επιστολές του που διέσωσε η οικογένειά του. Ο φοιτητής της Νομικής που πολέμησε στο αλβανικό μέτωπο, εκτελέστηκε από τους ναζί την Πρωτομαγιά του 1944, αφήνοντας πίσω του ένα συγκλονιστικό χρονικό θυσίας και αξιοπρέπειας.
| Περίοδος | Γεγονός / Δράση |
|---|---|
| 1916 | Γέννηση στη Σαΐδόνα Μεσσηνίας |
| 1940-1941 | Συμμετοχή στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο |
| Σεπτέμβριος 1941 | Σύλληψη από την καραμπινιερία Καλαμάτας |
| 1941-1944 | Κράτηση σε Αίγινα, Ακροναυπλία και Χαϊδάρι |
| 1 Μαΐου 1944 | Εκτέλεση στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής |
Η δημοσιοποίηση της συλλογής Χόιερ και των νέων ντοκουμέντων για τη θυσία της Καισαριανής λειτουργεί ως καταλύτης για την επαναξιολόγηση της συλλογικής μνήμης. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας να δοθεί ανθρώπινο πρόσωπο στους ήρωες που μέχρι σήμερα αποτελούσαν απλούς αριθμούς στα ιστορικά βιβλία.
Εδώ στα άγρια βουνά ακόμα άρχισε να φαίνεται η άνοιξη. Πολύ ευχάριστο πράγμα γιατί θα γλιτώσουμε από το κρύο.
Κωνσταντίνος Κλαμπατσέας, Επιστολή από το αλβανικό μέτωπο
Από τα βουνά της Αλβανίας στο εκτελεστικό απόσπασμα
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Κ, ο Κωνσταντίνος Κλαμπατσέας, γεννημένος το 1916 στη Σαΐδόνα της Μεσσηνίας, υπήρξε μια εμβληματική φυσιογνωμία της εποχής του. Οι επιστολές που έστελνε από το 6ο Σύνταγμα Πεζικού τον Μάρτιο του 1941 αποκαλύπτουν έναν άνθρωπο με ακλόνητο φρόνημα και πίστη στη νίκη.
«Εδώ στα άγρια βουνά ακόμα άρχισε να φαίνεται η άνοιξη», έγραφε στη μητέρα του, εκφράζοντας την ελπίδα ότι σύντομα θα απελευθερωθεί η χώρα. Η μοίρα όμως του επεφύλασσε μια διαφορετική διαδρομή, καθώς η ναζιστική κατοχή τον βρήκε στις τάξεις της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδος (ΟΚΝΕ).
Η διαδρομή της θυσίας: Από τη Σαΐδόνα στις φυλακές των ναζί
Η σύλληψή του έγινε στις 7 Σεπτεμβρίου 1941 στην Καλαμάτα, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός μακρού οδοιπορικού σε φυλακές και στρατόπεδα. Από την Αίγινα και την Ακροναυπλία μέχρι τη Λάρισα και το Χαϊδάρι, ο «Ντίνος» –όπως τον αποκαλούσαν– διατήρησε την αξιοπρέπειά του απέναντι στους βασανιστές του.
Προτεινόμενο Guardian: Το συγκλονιστικό αφιέρωμα για τους 200 της Καισαριανής και τις φωτογραφίες που «πάγωσαν» τον χρόνο
Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό από την κράτησή του στην Αίγινα περιγράφει τη στιγμή που ένας φρουρός τον χτύπησε μέχρι αίματος. Η απάντηση του Κλαμπατσέα, «πρόσεχε μη λερωθείς», έμεινε στην οικογενειακή ιστορία ως δείγμα της ηθικής υπεροχής του απέναντι στον κατακτητή.
Το «μυθικό» πρόσωπο πίσω από τον αριθμό 200
Για τους κατοίκους της Μεσσηνιακής Μάνης, ο Κλαμπατσέας ήταν ένας «μυθικός» άνθρωπος, ένας ψηλός και ευθυτενής φοιτητής της Νομικής που ξεχώριζε για την καλλιέργειά του. Παρά την πολιτική του δράση, η προτεραιότητά του παρέμενε η φροντίδα της τυφλής αδελφής του, Χαρίκλειας, για την οποία έδωσε μάχη να εξασφαλίσει οικονομική στήριξη.
Η οικογένειά του πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος, καθώς και ο θείος του, Ηλίας Νοέας, ηγετικό στέλεχος της αντίστασης στη Μεσσηνία, εκτελέστηκε από τους Ιταλούς το 1942. Η θυσία του Κωνσταντίνου την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, μαζί με τους υπόλοιπους 200 της Καισαριανής, σφράγισε την ιστορία της οικογένειας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων ιστορικών ερευνητών, η περίπτωση του Κλαμπατσέα αναδεικνύει το υψηλό φρόνημα της γενιάς του ’40. Επισημαίνεται από παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων ότι η ανάδειξη τέτοιων προσωπικών ιστοριών ενισχύει τον δεσμό των νεότερων γενεών με το ιστορικό παρελθόν.
Η επόμενη μέρα της ιστορικής μνήμης
Σήμερα, η μνήμη του παραμένει ζωντανή στη Σαΐδόνα, όπου το παλιό ακίνητο της οικογένειας έχει μετατραπεί σε Μουσείο και Βιβλιοθήκη. Εκεί εκτίθενται οι φωτογραφίες των εκτελεσθέντων και προσωπικά κειμήλια που αφηγούνται την ιστορία ενός ανθρώπου που θυσιάστηκε για την ελευθερία.
Η πρόσφατη απόφαση για τη δημιουργία ενός επίσημου Μουσείου Εθνικής Αντίστασης στην Αθήνα αναμένεται να δώσει ακόμη μεγαλύτερη ορατότητα σε ιστορίες όπως αυτή του Κλαμπατσέα. Η διατήρηση αυτών των ιστορικών ντοκουμέντων αποτελεί το μοναδικό ανάχωμα απέναντι στη λήθη του χρόνου.
