ΚΚΕ: Ταυτοποιήθηκαν δύο από τους 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής

Στην ιστορική ταυτοποίηση δύο εκ των 200 κομμουνιστών που οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής προχώρησε το ΚΚΕ. Μέσα από την αξιοποίηση του αρχειακού υλικού της Κεντρικής Επιτροπής, έρχονται στο φως τα πρόσωπα και η δράση του Θρασύβουλου Καλαφατάκη και του Δημήτρη Παπαδόπουλου, προσφέροντας νέα πνοή στην ιστορική μνήμη της περιόδου.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια μιας διαρκούς προσπάθειας για την ιστορική τεκμηρίωση και την ανάδειξη των αθέατων πτυχών της Εθνικής Αντίστασης. Η ταυτοποίηση προσώπων από τη θυσία της Καισαριανής δεν αποτελεί απλώς μια αρχειακή επιτυχία, αλλά μια πράξη απόδοσης τιμής σε αγωνιστές που παρέμεναν για δεκαετίες ανώνυμοι πίσω από τον συλλογικό αριθμό «200».

Η έρευνα στα αρχεία και τα πρόσωπα της φωτογραφίας

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του 902.gr, η έρευνα που διεξήχθη στα αρχεία της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ οδήγησε στο συμπέρασμα ότι σε μια από τις διασωθείσες φωτογραφίες εικονίζονται δύο εμβληματικές μορφές. Πρόκειται για τον 30χρονο Θρασύβουλο Καλαφατάκη, ο οποίος διακρίνεται με λευκό πουκάμισο, και τον Δημήτρη Παπαδόπουλο, ο οποίος βρίσκεται στα αριστερά του.

Η δημοσιοποίηση αυτών των τεκμηρίων συμπίπτει με την έντονη κινητοποίηση για τη διάσωση των φωτογραφιών από την εκτέλεση που εμφανίστηκαν πρόσφατα σε δημοπρασίες. Η ανάγκη για κρατική παρέμβαση και απόκτηση τέτοιων ντοκουμέντων κρίνεται επιτακτική από την επιστημονική κοινότητα, καθώς αποτελούν αναπαλλοτρίωτη εθνική κληρονομιά.

Θρασύβουλος Καλαφατάκης: Από τον Πλατανιά Χανίων στο θυσιαστήριο

Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης γεννήθηκε το 1914 στον Πλατανιά Χανίων και προερχόταν από εύπορη οικογένεια. Παρά την κοινωνική του θέση, εντάχθηκε νωρίς στις τάξεις του ΚΚΕ, αναπτύσσοντας έντονη αντιδικτατορική δράση κατά τη διάρκεια της περιόδου Μεταξά. Η δράση του αυτή οδήγησε στη σύλληψή του το 1939 και την πολυετή φυλάκισή του σε Ακροναυπλία και Χαϊδάρι.

Η πορεία του Καλαφατάκη μέχρι την εκτέλεσή του την 1η Μαΐου 1944 αναδεικνύει το σθένος των αγωνιστών που δεν λύγισαν ούτε μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Η αναγνώριση της προσφοράς του παραμένει ζωντανή στην Κρήτη, όπου ο Δήμος Χανίων έχει τιμήσει τη μνήμη του δίνοντας το όνομά του σε περιοχή της πόλης.

Δημήτρης Παπαδόπουλος: Η ηγετική μορφή του συνδικαλισμού

Ο Δημήτρης Παπαδόπουλος, ποντιακής καταγωγής, ενσαρκώνει την ιστορία του προσφυγικού ελληνισμού που ρίζωσε στις εργατικές γειτονιές. Εργαζόμενος ως οικοδόμος, εξελίχθηκε σε μια από τις σημαντικότερες μορφές του συνδικαλιστικού κινήματος, φτάνοντας μέχρι τη θέση του Γενικού Γραμματέα της Ομοσπονδίας Οικοδόμων.

Όπως συνέβη και με άλλες περιπτώσεις, όπως αυτή του Γεωργίου Χανά, ο Παπαδόπουλος παραδόθηκε από τις ελληνικές αρχές στους Γερμανούς κατακτητές το 1941. Η μεταφορά του στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου ήταν ο τελευταίος σταθμός πριν από την Καισαριανή, σφραγίζοντας μια ζωή αφιερωμένη στην υπεράσπιση των εργατικών δικαιωμάτων.

Η σημασία της τεκμηρίωσης για την εθνική μνήμη

Στους διαδρόμους των ιστορικών ερευνητών επισημαίνεται ότι η ταυτοποίηση αυτή αποτελεί κομβικό σημείο για την κατανόηση της ανθρωπογεωγραφίας της Αντίστασης. Η σύνδεση των ονομάτων με συγκεκριμένα πρόσωπα στις φωτογραφίες ανθρωποποιεί την ιστορία, μετατρέποντας τα στατιστικά στοιχεία σε ζωντανές αφηγήσεις θυσίας και αυταπάρνησης.

Η προσπάθεια αυτή του ΚΚΕ, βασισμένη σε πρωτογενές αρχειακό υλικό, υπογραμμίζει την ανάγκη για μια συνολική εθνική στρατηγική διαφύλαξης των ιστορικών τεκμηρίων. Η επόμενη μέρα απαιτεί τη συνεργασία φορέων και πολιτείας, ώστε κάθε ανώνυμος ήρωας να βρει τη θέση που του αναλογεί στο πάνθεον της ελληνικής ιστορίας.