- Ανάκληση ιθαγένειας σε Ρώσο κατάσκοπο μετά από έφοδο στη Βιέννη.
- Αποκάλυψη της δράσης της 'Μαρίας Τσάλλα' ως 'illegal' πράκτορα στο Παγκράτι.
- Συλλήψεις σε Αλεξανδρούπολη και Σούδα για παρακολούθηση στρατιωτικών στόχων.
- Χρήση εξελιγμένου λογισμικού κρυπτογράφησης για τη μετάδοση πληροφοριών.
Η αποκάλυψη δικτύων κατασκοπείας στην ελληνική επικράτεια αναδεικνύει μια συστηματική προσπάθεια διείσδυσης ξένων υπηρεσιών σε κρίσιμες στρατιωτικές και διπλωματικές δομές. Από την ανάκληση ιθαγένειας του «Αλέξανδρου» στη Βιέννη μέχρι τη δράση της «Μαρίας Τσάλλα» στο Παγκράτι, οι ελληνικές αρχές βρίσκονται αντιμέτωπες με υβριδικές απειλές που επανακαθορίζουν την εθνική ασφάλεια.
| Πρόσωπο/Κωδικός | Τοποθεσία Δράσης | Κατάσταση/Κατηγορία |
|---|---|---|
Πρόσωπο/Κωδικός Αλέξανδρος | Τοποθεσία Δράσης Βιέννη / Ελλάδα | Κατάσταση/Κατηγορία Ανάκληση Ιθαγένειας |
Πρόσωπο/Κωδικός Μαρία Τσάλλα | Τοποθεσία Δράσης Παγκράτι | Κατάσταση/Κατηγορία Διαφυγή στη Ρωσία |
Πρόσωπο/Κωδικός 59χρονος Γεωργιανός | Τοποθεσία Δράσης Αλεξανδρούπολη | Κατάσταση/Κατηγορία Προφυλακισμένος |
Πρόσωπο/Κωδικός 26χρονος Αζέρος | Τοποθεσία Δράσης Κρήτη (Σούδα) | Κατάσταση/Κατηγορία Προφυλακισμένος |
Η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας, ως μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την καθιστά διαχρονικά πεδίο ενδιαφέροντος για ξένες υπηρεσίες πληροφοριών. Η ένταση των επιχειρήσεων κατασκοπείας φαίνεται να ακολουθεί τις διεθνείς κρίσεις και τις περιφερειακές ανακατατάξεις, με την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών να βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση για τον εντοπισμό υπόπτων που δρουν υπό διάφορες μορφές κάλυψης.
Η δράση των 'illegals' βασίζεται στην πλήρη αφομοίωση, καθιστώντας τον εντοπισμό τους μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις υπηρεσίες πληροφοριών.
Αναλυτής Στρατηγικής Ασφάλειας
Η υπόθεση του «Αλέξανδρου» και το αυστριακό θρίλερ
Τον Μάιο του 2023, η Γενική Διεύθυνση Ιθαγένειας προχώρησε σε μια κίνηση με έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, αποφασίζοντας την ανάκληση της ιθαγένειας ενός άνδρα γνωστού ως «Αλέξανδρος». Η απόφαση αυτή ήρθε σε συνέχεια εφόδου της αυστριακής αντιτρομοκρατικής μονάδας Cobra σε κατοικία βορειοανατολικά της Βιέννης, όπου εντοπίστηκε εξειδικευμένος εξοπλισμός αντιπαρακολούθησης και ανίχνευσης συσκευών παρακολούθησης.
Ο «Αλέξανδρος», γιος Ρώσου πρώην πράκτορα, φέρεται να λειτουργούσε ως δίαυλος πληροφοριών προς τη Μόσχα κατά την περίοδο προετοιμασίας της εισβολής στην Ουκρανία. Παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα είχε προχωρήσει σε αγορές ακινήτων σε Νέο Κόσμο και Βούλα, η δράση του τέθηκε υπό το μικροσκόπιο των αρχών ασφαλείας, οδηγώντας στην ακύρωση των νομιμοποιητικών εγγράφων όλης της οικογένειάς του.
Η μέθοδος των «illegals» και η περίπτωση του Παγκρατίου
Μια από τις πλέον εμβληματικές περιπτώσεις αφορά τη Ρωσίδα Ιρίνα Σ., η οποία ζούσε για χρόνια στην Αθήνα με τα πλαστά στοιχεία «Μαρία Τσάλλα». Η συγκεκριμένη γυναίκα ανήκε στην κατηγορία των «illegals» — πρακτόρων που τοποθετούνται σε ξένες χώρες με πλήρως κατασκευασμένες ταυτότητες για μακροχρόνιες αποστολές — και διατηρούσε κατάστημα με είδη πλεξίματος στο Παγκράτι.
Η «Τσάλλα» είχε καταφέρει να εκδώσει ληξιαρχική πράξη γέννησης χρησιμοποιώντας στοιχεία θνησιγενούς βρέφους, μια τακτική που χρησιμοποιείται συχνά από τη ρωσική πλευρά για τη δημιουργία «αόρατων» πρακτόρων. Η βιαστική αναχώρησή της για τη Ρωσία τον Ιανουάριο του 2023, αφήνοντας πίσω όλα τα προσωπικά της αντικείμενα, επιβεβαίωσε τις υποψίες ότι ο ρόλος της είχε αποκαλυφθεί από τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Στο στόχαστρο Αλεξανδρούπολη και Σούδα
Πιο πρόσφατα, το ενδιαφέρον των ξένων δικτύων φαίνεται να μετατοπίστηκε σε στρατιωτικούς στόχους. Στην Αλεξανδρούπολη, ένας 59χρονος γεωργιανής καταγωγής συνελήφθη τον Απρίλιο του 2025 με την κατηγορία ότι φωτογράφιζε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και φορτία με προορισμό την Ουκρανία. Ο άνδρας, που εργαζόταν ως ελαιοχρωματιστής, φέρεται να στρατολογήθηκε από ομοεθνή του για τη συλλογή οπτικού υλικού.
Αντίστοιχα, στην Κρήτη, ένας 26χρονος Αζέρος συνελήφθη τον Ιούνιο του 2025 καθώς φέρεται να παρακολουθούσε τις κινήσεις στη Σούδα. Χρησιμοποιώντας ειδικό λογισμικό κρυπτογράφησης, είχε τραβήξει περισσότερες από 5.000 φωτογραφίες πολεμικών πλοίων, ενώ η δράση του συνδέθηκε με ανάλογες υποθέσεις στην Κύπρο και πιθανή εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η αύξηση των περιστατικών κατασκοπείας συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική αστάθεια στην Ανατολική Ευρώπη. Επισημαίνεται από παράγοντες της ασφάλειας ότι η χρήση «αναλώσιμων» πρακτόρων χαμηλού προφίλ αποτελεί τη νέα πρόκληση για την αντιπαρακολούθηση, καθώς αυτοί οι στόχοι είναι δυσκολότερο να εντοπιστούν μέσω των παραδοσιακών μεθόδων ελέγχου.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η ένταση των ελέγχων από την ΕΥΠ και τις στρατιωτικές αρχές αναμένεται να κλιμακωθεί, με έμφαση στην ψηφιακή ασφάλεια και την προστασία απόρρητων δεδομένων. Η χρήση κρυπτογραφημένων εφαρμογών και η στρατολόγηση ατόμων χωρίς ποινικό παρελθόν δείχνουν ότι οι ξένες υπηρεσίες εξελίσσουν διαρκώς τις μεθόδους τους.
Η επόμενη μέρα για την εθνική ασφάλεια απαιτεί στενότερη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και ανταλλαγή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο. Η θωράκιση των ληξιαρχικών και δημοτολογικών αρχείων αποτελεί επίσης προτεραιότητα, ώστε να αποτραπεί η δημιουργία νέων πλαστών ταυτοτήτων που επιτρέπουν σε ξένους πράκτορες να δρουν ανενόχλητοι εντός της χώρας.