- Ταυτοποιήθηκε ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης σε σπάνιες φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή.
- Ο Καλαφατάκης έσωσε έναν 19χρονο συγκρατούμενό του, αλλάζοντας τη θέση του στο καμιόνι του θανάτου.
- Η φωτογραφία-ντοκουμέντο εντοπίστηκε σε διαδικτυακή δημοπρασία στο eBay από Γερμανό συλλέκτη.
- Ο εγγονός του ήρωα περιγράφει τη συγκίνηση της οικογένειας για την εύρεση του μοναδικού αυτού αρχείου.
Η ταυτοποίηση του Θρασύβουλου Καλαφατάκη ως του «άνδρα με το λευκό πουκάμισο» στις πρόσφατες φωτογραφίες από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής φέρνει στο φως μια άγνωστη πράξη ηρωισμού. Ο εγγονός του, Θρασύβουλος Μαράκης, αποκαλύπτει πώς ο παππούς του θυσιάστηκε την 1η Μαΐου 1944 για να σώσει έναν 19χρονο συγκρατούμενό του από το εκτελεστικό απόσπασμα των ναζί.
| Στοιχείο | Περιγραφή |
|---|---|
| Όνομα Ήρωα | Θρασύβουλος Καλαφατάκης |
| Ημερομηνία Εκτέλεσης | 1 Μαΐου 1944 |
| Τοποθεσία | Σκοπευτήριο Καισαριανής |
| Αριθμός Εκτελεσθέντων | 200 Κομμουνιστές |
| Πηγή Ντοκουμέντου | Δημοπρασία eBay (Γερμανικό Αρχείο) |
| Διασώστης | Αθανάσιος Κουρεμέντζας (19 ετών) |
Η αποκάλυψη των φωτογραφικών ντοκουμέντων στο eBay λειτούργησε ως καταλύτης για την αναμόχλευση της ιστορικής μνήμης, συνδέοντας το παρόν με τη μαρτυρική Πρωτομαγιά του 1944. Η διαδικασία της ταυτοποίησης, που ξεκίνησε μετά τον εντοπισμό του υλικού από συλλέκτη αναμνηστικών του γερμανικού στρατού, επιβεβαίωσε την παρουσία του Θρασύβουλου Καλαφατάκη ανάμεσα στους μελλοθάνατους.
Ο παππούς μου μαζί με άλλους δύο έβγαλαν αυτόν τον 19χρονο από το καμιόνι και στη θέση τους έβαλαν έναν γέρο. Ο 19χρονος έζησε.
Θρασύβουλος Μαράκης, Εγγονός εκτελεσθέντος
Η ταυτοποίηση του «άνδρα με το λευκό πουκάμισο»
Το τηλεφώνημα από τα κεντρικά γραφεία του ΚΚΕ προς τον Θρασύβουλο Μαράκη στον Πλατανιά δεν ήταν απλώς μια ενημέρωση, αλλά η επίσημη πιστοποίηση μιας ηρωικής κληρονομιάς. Ο άνδρας που διακρίνεται στις φωτογραφίες με το λευκό πουκάμισο είναι ο παππούς του, ένας άνθρωπος που, σύμφωνα με τις οικογενειακές διηγήσεις, αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση αποκήρυξης του κόμματός του.
Γεννημένος το 1914, ο Καλαφατάκης υπήρξε πρωτοπόρος του προοδευτικού κινήματος στην Κρήτη, γεγονός που οδήγησε στη σύλληψή του το 1939 και την πολυετή φυλάκισή του. Η μεταφορά του στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου το 1943 αποτέλεσε τον προθάλαμο για τη θυσία του στο Σκοπευτήριο, όπου οδηγήθηκε μαζί με τους υπόλοιπους 199 κομμουνιστές.
Προτεινόμενο Κουφονήσια: Σφοδρές αντιδράσεις για τις ξαπλώστρες στις παραλίες Πορί και Ιταλίδα
Η πράξη αυτοθυσίας που έσωσε μια ζωή
Η πιο συγκλονιστική πτυχή της ιστορίας αφορά τον Αθανάσιο Κουρεμέντζα, έναν 19χρονο τότε κρατούμενο από τη Θήβα, ο οποίος γλίτωσε τον θάνατο χάρη στον Καλαφατάκη. Όπως περιγράφει ο κ. Μαράκης, ο παππούς του μαζί με άλλους δύο κρατούμενους έβγαλαν τον νεαρό από το καμιόνι της εκτέλεσης, τοποθετώντας στη θέση τους έναν μεγαλύτερο σε ηλικία άνδρα.
Αυτή η πράξη, που θυμίζει την ηθική ανάσταση του Ναπολέοντα Σουκατζίδη, επέτρεψε στον Κουρεμέντζα να ζήσει και να σταδιοδρομήσει στον τραπεζικό τομέα. Μάλιστα, το 1975, ο διασωθείς επέστρεψε την ευεργεσία προσφέροντας εργασία στον εγγονό του ανθρώπου που του χάρισε τη ζωή, κλείνοντας έτσι έναν ιστορικό κύκλο ευγνωμοσύνης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων ιστορικών ερευνητών, η εμφάνιση τέτοιων ντοκουμέντων υπογραμμίζει την ανάγκη για κρατική παρέμβαση στην απόκτηση αρχείων. Επισημαίνεται από παράγοντες της ιστορικής έρευνας ότι η διακοπή της δημοπρασίας από τον ιδιοκτήτη των φωτογραφιών προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την ενσωμάτωση αυτών των τεκμηρίων στις εθνικές συλλογές.
Η επόμενη μέρα για την ιστορική μνήμη
Για την οικογένεια Μαράκη, η φωτογραφία αυτή αποτελεί το μοναδικό οπτικό ίχνος ενός ανθρώπου που γνώρισαν μόνο μέσα από διηγήσεις και ληξιαρχικές πράξεις. Η συγκίνηση είναι διάχυτη, καθώς η ψηφιακή τεχνολογία και οι δημοπρασίες έφεραν στο φως το πρόσωπο του παππού τους λίγα λεπτά πριν από το τέλος.
Η υπόθεση της Καισαριανής παραμένει μια ανοιχτή πληγή και ταυτόχρονα ένας φάρος για τη σύγχρονη ελληνική ιστορία, αποδεικνύοντας ότι η μνήμη μπορεί να επιβιώσει ακόμα και μέσα από τα σκοτεινά αρχεία των κατακτητών. Η ταυτοποίηση των ηρώων συνεχίζεται, προσφέροντας δικαίωση στις οικογένειες που για δεκαετίες αναζητούσαν μια εικόνα των δικών τους ανθρώπων.
Πώς να διασώσετε την οικογενειακή ιστορική μνήμη
- Καταγράψτε τις προφορικές μαρτυρίες των μεγαλύτερων μελών της οικογένειας πριν χαθούν.
- Ψηφιοποιήστε παλιές φωτογραφίες και έγγραφα σε υψηλή ανάλυση για προστασία από τη φθορά.
- Αναζητήστε στοιχεία σε επίσημα αρχεία όπως το Ληξιαρχείο, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους ή εξειδικευμένα ιστορικά μουσεία.
- Σημειώστε ονόματα και ημερομηνίες στο πίσω μέρος των φυσικών φωτογραφιών με ειδικό μαρκαδόρο αρχειοθέτησης.
