Ιράν: Η μαρτυρία μιας προσφύγισσας στην Αθήνα για τον «γενικό ξεσηκωμό» και τη δίψα για κανονική ζωή

Η Αριάνα, μια νεαρή Ιρανή που ζει στην Αθήνα υπό καθεστώς διεθνούς προστασίας, περιγράφει το κλίμα γενικού ξεσηκωμού που επικρατεί στην πατρίδα της τις τελευταίες ημέρες. Μέσα από τις επικοινωνίες με την οικογένειά της στο Ισφαχάν, μεταφέρει την εικόνα ενός «αόρατου πολέμου», όπου η οικονομική ασφυξία και η καταπίεση ωθούν χιλιάδες πολίτες στους δρόμους, παρά το ψηφιακό σκοτάδι που επέβαλε το καθεστώς.

Η τρέχουσα κοινωνική έκρηξη στο Ιράν δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική αντίδραση, αλλά την εκδήλωση ενός συσσωρευμένου ψυχοσυναισθηματικού υποστρώματος που πηγάζει από δεκαετίες καταπίεσης και συλλογικού τραύματος. Η έννοια της «κανονικότητας» —η οποία ορίζεται ως η δυνατότητα του ατόμου να ασκεί τη βασική του αυτονομία χωρίς τον φόβο της κρατικής τιμωρίας— έχει μετατραπεί σε έναν ισχυρό καταλύτη κινητοποίησης, υπερβαίνοντας τις παραδοσιακές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ κοινωνικών τάξεων και ηλικιών.

Το παρασκήνιο της εξέγερσης και η οικονομική ασφυξία

Σε αντίθεση με προηγούμενες κινητοποιήσεις που είχαν ως αφετηρία τη φοιτητική κοινότητα, ο τωρινός γενικός ξεσηκωμός φαίνεται να έχει τις ρίζες του στην καρδιά της ιρανικής οικονομίας. Η κατάρρευση του ριάλ και ο καλπάζων πληθωρισμός έχουν οδηγήσει τους εμπόρους στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης σε απεργιακές κινητοποιήσεις, σηματοδοτώντας μια δομική ρήξη στη σχέση του καθεστώτος με την παραδοσιακή του βάση.

Η Αριάνα, μιλώντας στην Καθημερινή, επισημαίνει ότι η κατάσταση θυμίζει εμπόλεμη ζώνη, με τους πολίτες να ρισκάρουν τη ζωή τους για θεμελιώδη δικαιώματα. Η ψηφιακή απομόνωση που επιβλήθηκε από τις 8 Ιανουαρίου στοχεύει στον έλεγχο της πληροφορίας, όμως η κοινωνική δυναμική φαίνεται να έχει ξεπεράσει τα όρια της τεχνολογικής καταστολής, δημιουργώντας ένα κλίμα γενικευμένης ανυπακοής.

Η γυναικεία ταυτότητα ως πεδίο αντίστασης

Το σύνθημα «Jin, Jiyan, Azadi» (Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία) παραμένει ο κεντρικός πυλώνας της αντίστασης, συνδέοντας τον θάνατο της Μαχσά Αμινί με τις σημερινές διεκδικήσεις. Για τις γυναίκες στο Ιράν, η μαντίλα δεν είναι απλώς ένα ένδυμα, αλλά το σύμβολο μιας ασφυκτικής επιτήρησης που επεκτείνεται σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας, από την οδήγηση μέχρι την επαγγελματική δραστηριότητα.

Η προσωπική διαδρομή της Αριάνας, η οποία συνελήφθη για την άσκηση της τέχνης του τατουάζ —μιας πράξης που θεωρήθηκε βλάσφημη— αναδεικνύει τη νευροβιολογική βάση της ανάγκης για έκφραση. Η φυγή της μέσω του Έβρου και η αναζήτηση ασύλου στην Ελλάδα αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης τάσης, όπου Ιρανοί της Ελλάδας προσπαθούν να διατηρήσουν ζωντανή τη φωνή της πατρίδας τους από το εξωτερικό.

Η ανθεκτικότητα του καθεστώτος και η επόμενη μέρα

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η ανθεκτικότητα του θεοκρατικού καθεστώτος βασίζεται στην κινητοποίηση των Φρουρών της Επανάστασης και στην οργάνωση αντι-διαδηλώσεων. Παρά την ένταση της καταστολής, η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της οικονομικής εξαθλίωσης και της πολιτικής ριζοσπαστικοποίησης υποδηλώνει ότι η επιστροφή στην προτέρα κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Εν αναμονή των εξελίξεων, η ιρανική πρεσβεία στην Αθήνα γίνεται συχνά σημείο συγκέντρωσης αλληλεγγύης, υπογραμμίζοντας ότι η κρίση έχει πλέον διεθνές αποτύπωμα. Η Αριάνα, αν και ζει πλέον με ασφάλεια στην Αθήνα, παραμένει συνδεδεμένη με το συλλογικό πεπρωμένο της χώρας της, ελπίζοντας σε μια αλλαγή που θα επιτρέψει στους συμπατριώτες της να ζήσουν χωρίς τον φόβο των βασανιστηρίων.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις, καθώς το γεωπολιτικό ρίσκο στην περιοχή αυξάνεται. Η κανονική ζωή που ζητούν οι διαδηλωτές δεν είναι ένα αφηρημένο ιδεώδες, αλλά μια πρακτική απαίτηση για αξιοπρέπεια, εργασία και ασφάλεια, στοιχεία που αποτελούν τη βάση κάθε υγιούς κοινωνικού συμβολαίου.

Η ενημέρωση μέσω έγκυρων διεθνών πηγών για τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελεί το πρώτο βήμα για την κατανόηση της πολυπλοκότητας του ιρανικού αγώνα. Σε αυτό το πλαίσιο, η ενσυναίσθηση και η αναγνώριση του θάρρους όσων διαδηλώνουν παραμένουν τα μόνα εργαλεία απέναντι στο ψηφιακό και πολιτικό σκοτάδι που προσπαθεί να επιβάλει η Τεχεράνη.