Heritage coach: Η νέα ειδικότητα που σώζει οικογενειακές περιουσίες και μνήμες

Η Ματίνα Αγιωργίτη, η πρώτη heritage coach στην Ελλάδα, αναλαμβάνει τη διαχείριση «βαριών» κληρονομιών, εκεί όπου οι συμβολαιογράφοι και οι δικηγόροι συχνά αδυνατούν να δώσουν λύση. Μέσα από μια ολιστική προσέγγιση, βοηθά τους κληρονόμους να διασώσουν τον αρχιτεκτονικό πλούτο και τις ενδοοικογενειακές σχέσεις που δοκιμάζονται σκληρά από την ακίνητη περιουσία.

Η διαχείριση μιας κληρονομιάς στην Ελλάδα δεν αποτελεί ποτέ μια απλή γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά μια βαθιά συναισθηματική δοκιμασία που συχνά οδηγεί σε ρήξεις. Πίσω από κάθε ακίνητο ή συλλογή κρύβονται διαγενεακά τραύματα, ανεκπλήρωτες προσδοκίες και δεσμοί αφοσίωσης που καθορίζουν αν η περιουσία θα διατηρηθεί ή θα χαθεί.

Η ψυχολογία πίσω από την κληρονομιά

Η Ματίνα Αγιωργίτη δημιούργησε τον ρόλο του heritage coach μέσα από την προσωπική της εμπειρία, όταν κλήθηκε να διαχειριστεί ένα εμβληματικό διαμέρισμα στη Φωκίωνος Νέγρη. Η ανάγκη να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση της μνήμης και την οικονομική βιωσιμότητα την οδήγησε σε μια νέα επαγγελματική οδό.

Αντιμετωπίζει την κληρονομιά ως μια διαρκή ψυχολογική διαδικασία και όχι ως ένα μεμονωμένο νομικό γεγονός. Η προσέγγιση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς πολλοί κληρονόμοι στην Ελλάδα οδηγούνται στην εξαφάνιση της οικογενειακής περιουσίας λόγω έλλειψης πρόβλεψης και σχεδίου.

Όπως συμβαίνει και στη μεταφορά γνώσης μεταξύ γενεών, η κληρονομιά απαιτεί μια προετοιμασία που ξεκινά πολύ πριν τη μεταβίβαση. Η έλλειψη σύνδεσης με το αντικείμενο και η δαπανηρή συντήρηση είναι οι συχνότεροι λόγοι που ιστορικά κτίρια αφήνονται να ρημάζουν.

Ο αρχιτεκτονικός πλούτος σε κίνδυνο

Το ελληνικό κληρονομικό δίκαιο και το φαινόμενο του «εξ αδιαιρέτου» αποτελούν συχνά τροχοπέδη για τη διάσωση του αρχιτεκτονικού πλούτου. Στην Αθήνα και την επαρχία, ένα μεγάλο τμήμα των νεοκλασικών οικοδομημάτων καταρρέει εξαιτίας ενδοοικογενειακών διενέξεων και απουσίας πολιτικής μέριμνας.

Η κ. Αγιωργίτη επισημαίνει ότι η απώλεια ενός κτήματος ή ενός αρχείου δεν είναι μόνο ιδιωτική, αλλά και εθνική πολιτιστική απώλεια. Η έλλειψη ενός βιώσιμου business plan μετατρέπει την κληρονομιά σε βάρος, οδηγώντας σε αποφάσεις που βασίζονται στο συναίσθημα και όχι στη λογική.

Παραδείγματα επιτυχημένης επανάχρησης

Στην Ελλάδα υπάρχουν φωτεινά παραδείγματα όπου οι κληρονόμοι συμφώνησαν σε ένα κοινό όραμα. Το ατελιέ του Νίκου Νικολάου στην Αίγινα μετατράπηκε σε ξενώνα, διατηρώντας τη συλλογή του καλλιτέχνη ακέραια, αποτελώντας πλέον έναν πόλο έλξης στην Αίγινα.

Αντίστοιχα, στη Μάνη, το ξενοδοχείο Κυρίμαι στον Γερολιμένα αποτελεί πρότυπο μετατροπής παλαιών αποθηκών σε χώρο φιλοξενίας. Η επιτυχία βασίστηκε στον σαφή καθορισμό ρόλων μεταξύ των μελών της οικογένειας, μετατρέποντας τις διαφορετικές απόψεις σε δημιουργική συνεργασία.

Στο Λαγονήσι, ο Πύργος Μελισσουργού του 17ου αιώνα διασώθηκε μέσω της διοργάνωσης εκδηλώσεων. Ο σημερινός κληρονόμος κατάφερε να καλύψει τα έξοδα συντήρησης χωρίς να αλλοιώσει την ιστορική ταυτότητα της κατοικίας, η οποία παραμένει στην ίδια οικογένεια από το 1836.

Η επόμενη μέρα για την οικογενειακή περιουσία

Σύμφωνα με παρατηρητές των κοινωνικών τάσεων, η ανάγκη για συμβούλους διαχείρισης κληρονομιάς θα αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Η οικονομική πίεση και η ανάγκη για επαγγελματική διαχείριση καθιστούν απαραίτητη τη μετάβαση από το «συναισθηματικό δέσιμο» στον «στρατηγικό σχεδιασμό».

Η κληρονομιά δεν είναι μόνο το παρελθόν, αλλά και το μέλλον που χτίζουμε για τις επόμενες γενιές. Η διάσωση των αντικειμένων, όπως η απόδοση προσωπικών κειμηλίων, αποτελεί μια πράξη αποκατάστασης της οικογενειακής ιστορίας που υπερβαίνει την υλική αξία.

Η επιτυχία κρύβεται στην ικανότητα των κληρονόμων να δουν την περιουσία τους ως ζωντανό οργανισμό. Με τη σωστή καθοδήγηση, ακόμα και το πιο «βαρύ» ακίνητο μπορεί να μετατραπεί από πηγή άγχους σε βιώσιμη παρακαταθήκη.