- Ο 46χρονος πατροκτόνος είχε αποφυλακιστεί το 2018 έχοντας εκτίσει μόλις 4 χρόνια για τη δολοφονία της μητέρας του.
- Η πρόωρη αποφυλάκιση βασίστηκε στον νόμο 4489/2017 που διπλασίαζε τις ημέρες έκτισης στο ψυχιατρείο.
- Υπάρχει σοβαρό έλλειμμα ενδιάμεσων δομών ψυχιατρικής παρακολούθησης μετά την έξοδο από τη φυλακή.
- Οι ειδικοί προειδοποιούν για την επικινδυνότητα της αποασυλοποίησης χωρίς τις απαραίτητες κοινωνικές υποδομές.
Η αποτρόπαιη δολοφονία του 80χρονου στη Γλυφάδα από τον 46χρονο γιο του φέρνει στο προσκήνιο τις εγκληματικές παραλείψεις της κρατικής μέριμνας για ψυχικά ασθενείς δράστες. Ο κατηγορούμενος, ο οποίος είχε καταδικαστεί το 2015 για μητροκτονία, βρέθηκε ελεύθερος κάνοντας χρήση του νόμου 4489/2017, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για την έλλειψη ενδιάμεσων ψυχιατρικών δομών στην Ελλάδα.
| Έτος | Γεγονός | Νομικό Καθεστώς |
|---|---|---|
Έτος 2014 | Γεγονός Δολοφονία μητέρας στη Γλυφάδα | Νομικό Καθεστώς Προσωρινή κράτηση |
Έτος 2015 | Γεγονός Καταδίκη σε 16 έτη κάθειρξης | Νομικό Καθεστώς Μειωμένος καταλογισμός |
Έτος 2018 | Γεγονός Αποφυλάκιση υπό όρους | Νομικό Καθεστώς Εφαρμογή Ν. 4489/2017 |
Έτος 2026 | Γεγονός Δολοφονία πατέρα στη Γλυφάδα | Νομικό Καθεστώς Νέα ποινική δίωξη |
Η υπόθεση της Γλυφάδας δεν αποτελεί απλώς ένα μεμονωμένο έγκλημα, αλλά την κορύφωση μιας συστημικής αποτυχίας που ξεκινά από το 2014. Η πρόωρη αποφυλάκιση ενός ανθρώπου με ιστορικό βίαιης παραβατικότητας, χωρίς την ύπαρξη ενός δικτύου ασφαλείας, αναδεικνύει την ανάγκη για ριζική αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο το κράτος διαχειρίζεται τον μειωμένο καταλογισμό.
Εάν με αφήσετε ελεύθερο θα σκοτώσω και τα αδέρφια μου.
46χρονος δράστης, Κατά τη στιγμή της σύλληψης
Ο νόμος της «διπλής ημέρας» και η πρόωρη αποφυλάκιση
Ο 46χρονος δράστης είχε καταδικαστεί το 2015 σε 16 έτη κάθειρξης για τη δολοφονία της μητέρας του, ωστόσο παρέμεινε έγκλειστος για μόλις τέσσερα χρόνια. Αυτό κατέστη εφικτό μέσω του νόμου 4489/2017, ο οποίος προέβλεπε ότι κάθε ημέρα νοσηλείας σε ψυχιατρικό τμήμα φυλακών υπολογίζεται ως διπλή για την έκτιση της ποινής.
Με τον τρόπο αυτό, ο κατηγορούμενος συμπλήρωσε οκτώ πλασματικά έτη κράτησης, αποκτώντας το δικαίωμα να αιτηθεί την υπό όρους απόλυσή του. Όπως προκύπτει από το χρονικό της υπόθεσης, ο δράστης είχε δείξει σημάδια επικινδυνότητας πολύ πριν το πρώτο έγκλημα, γεγονός που καθιστά την αποφυλάκισή του το 2018 ακόμη πιο αμφιλεγόμενη.
Σύμφωνα με σωφρονιστικούς υπαλλήλους, ο 46χρονος ήταν «τυπικός κρατούμενος» κατά τη διάρκεια της παραμονής του στον Κορυδαλλό. Ωστόσο, η ψυχιατρική εικόνα ενός ασθενούς εντός του ελεγχόμενου περιβάλλοντος της φυλακής διαφέρει ριζικά από τη συμπεριφορά του στην ελεύθερη κοινωνία, ειδικά όταν η παρακολούθηση είναι ελλιπής.
Η απουσία ενδιάμεσων δομών στην κοινότητα
Το μεγαλύτερο κενό εντοπίζεται στη μετάβαση από το ψυχιατρείο των φυλακών στην καθημερινότητα. Στην Ελλάδα, οι αποφυλακισμένοι με ψυχιατρικά προβλήματα υποχρεούνται συνήθως μόνο να εμφανίζονται σε αστυνομικό τμήμα, αντί για τακτική παρακολούθηση από εξειδικευμένους ψυχιάτρους.
Όπως επισημαίνουν κοινωνικοί ερευνητές και ψυχίατροι, η έλλειψη ενδιάμεσων δομών αφήνει το βάρος της φροντίδας αποκλειστικά στις οικογένειες των δραστών. Στην περίπτωση της Γλυφάδας, ο 80χρονος πατέρας είχε αναλάβει τον ρόλο του άτυπου δεσμοφύλακα, μια ευθύνη που αποδείχθηκε μοιραία για τη ζωή του.
Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η αποφυλάκιση τέτοιων ατόμων επιτρέπεται μόνο εφόσον τεκμηριωθεί επιστημονικά η έλλειψη επικινδυνότητας. Αντίθετα, στην εγχώρια πραγματικότητα, η αποασυλοποίηση συχνά πραγματοποιείται χωρίς τις απαραίτητες υποδομές που θα διασφάλιζαν την κοινωνική προστασία.
Το παράδοξο του άρθρου 69 και του ακαταλόγιστου
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών συζητείται έντονα το παράδοξο μεταξύ των δραστών με μειωμένο καταλογισμό και εκείνων με ακαταλόγιστο. Ενώ οι πρώτοι αποφυλακίζονται βάσει χρονικών ορίων, οι δεύτεροι —γνωστοί ως «69άρηδες»— παραμένουν συχνά για δεκαετίες στα ψυχιατρεία χωρίς σαφή ορίζοντα εξόδου.
Η μετακύλιση της ευθύνης στους γιατρούς για την εκτίμηση της επικινδυνότητας δημιουργεί ένα σύστημα δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά, επικίνδυνοι δράστες επιστρέφουν στην κοινωνία λόγω νομικών διατάξεων, και από την άλλη, ασθενείς παραμένουν έγκλειστοι επειδή κανείς δεν αναλαμβάνει την ευθύνη της αποφυλάκισής τους.
Η δημόσια συζήτηση που άνοιξε μετά το έγκλημα στη Γλυφάδα υπογραμμίζει την ανάγκη για νομοθετικές παρεμβάσεις. Η δημιουργία μονάδων ψυχιατροδικαστικής στην κοινότητα θεωρείται πλέον επιβεβλημένη για την αποφυγή παρόμοιων οικογενειακών τραγωδιών στο μέλλον.
Η επόμενη ημέρα για την ασφάλεια των πολιτών
Ο 46χρονος αναμένεται να οδηγηθεί στον ανακριτή τις επόμενες ημέρες, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για ανθρωποκτονία από πρόθεση. Η δήλωσή του κατά τη σύλληψη, ότι θα έκανε κακό και στα αδέρφια του, επιβεβαιώνει την ενεργή ψυχοπαθολογία του και την αποτυχία του συστήματος να τον περιορίσει εγκαίρως.
Η υπόθεση αυτή λειτουργεί ως ηχηρή προειδοποίηση για την κατάσταση στα ψυχιατρικά καταστήματα των φυλακών. Η επανένταξη δεν μπορεί να είναι μια τυπική γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από αυστηρή επιστημονική εποπτεία και στήριξη των ευάλωτων οικογενειών.
Διαχείριση ψυχιατρικών κρίσεων στο οικογενειακό περιβάλλον
- Αναγνωρίστε έγκαιρα σημάδια υποτροπής, όπως η διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής ή η αυξημένη επιθετικότητα.
- Επικοινωνήστε άμεσα με τις τοπικές μονάδες ψυχικής υγείας ή την εισαγγελία για το ενδεχόμενο ακούσιας νοσηλείας.
- Μην αναλαμβάνετε μόνοι σας την ευθύνη της φύλαξης ατόμων με ιστορικό βίαιης συμπεριφοράς χωρίς επαγγελματική υποστήριξη.
- Ενημερώστε τις αρχές εάν ο ασθενής παραβιάζει τους περιοριστικούς όρους διαμονής ή παρακολούθησης.
