- Το μπλακ άουτ οφείλεται σε ψηφιακό θόρυβο λόγω αποσυγχρονισμού συστημάτων.
- Η παρωχημένη τεχνολογία SDH στερείται πλέον επίσημης τεχνικής υποστήριξης.
- Δεν προέκυψαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή κακόβουλης παρέμβασης.
- Προτείνεται η άμεση μετάβαση σε συστήματα VoIP και νέους πομποδέκτες.
- Το περιστατικό αξιολογήθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης για την ασφάλεια.
Στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστο Δήμα, παραδόθηκε σήμερα το επίσημο πόρισμα της Επιτροπής Διερεύνησης για το σοβαρό περιστατικό αναστολής λειτουργίας του FIR Αθηνών. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η κρίση προκλήθηκε από «ψηφιακό θόρυβο» και αποσυγχρονισμό συστημάτων, αναδεικνύοντας τις επικίνδυνες ελλείψεις σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές που βασίζονται σε τεχνολογία εκτός υποστήριξης.
| Τομέας Παρέμβασης | Προτεινόμενη Ενέργεια |
|---|---|
| Τεχνολογική Αναβάθμιση | Μετάβαση σε VoIP και εγκατάσταση 495 νέων πομποδεκτών |
| Συντονισμός Φορέων | Θεσμοθέτηση κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ |
| Διαγνωστικοί Έλεγχοι | Ενίσχυση με τηλεμετρία και διαγνωστικά από άκρο σε άκρο |
| Εποπτεία Ραδιοφάσματος | Ενεργός ρόλος της ΕΕΤΤ για εντοπισμό παρεμβολών |
| Υποδομές ΚΕΠΑΘΜ | Μετεγκατάσταση σε καταλληλότερο περιβάλλον λειτουργίας |
Η κατάθεση του πορίσματος έρχεται ως συνέχεια της συγκρότησης της ειδικής επιτροπής που ανέλαβε να ρίξει φως στα αίτια της πρωτοφανούς παράλυσης του ελληνικού εναέριου χώρου. Το περιστατικό, που σημειώθηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026, δεν ήταν ένα τυχαίο σφάλμα, αλλά το αποτέλεσμα μιας αλυσιδωτής τεχνικής αστοχίας σε κρίσιμα συστήματα.
Το υφιστάμενο σύστημα επικοινωνιών VCS βασίζεται σε παρωχημένη τεχνολογία SDH που είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή.
Πόρισμα Επιτροπής Διερεύνησης, Υπουργείο Μεταφορών
Τα αίτια του «ψηφιακού θορύβου» και ο αποσυγχρονισμός
Σύμφωνα με την έκθεση των εμπειρογνωμόνων, το συμβάν οφείλεται σε «ψηφιακό θόρυβο», ο οποίος προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων και διεπαφών στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ. Αυτή η δυσλειτουργία οδήγησε στην ακούσια ενεργοποίηση και συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών.
Η κατάσταση αυτή προκάλεσε την άμεση υποβάθμιση και διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων, καθιστώντας αδύνατη την ασφαλή διαχείριση της κυκλοφορίας. Όπως είχε αναφερθεί και στο αρχικό ρεπορτάζ για τον θόρυβο, η πλήρης επαναφορά επετεύχθη μόνο μετά από διαδοχικές επανεκκινήσεις και επαναδρομολόγηση της κίνησης στο δίκτυο κορμού.
Για λόγους ασφάλειας πτήσεων, οι αρχές αναγκάστηκαν να επιβάλουν πλήρη περιορισμό χωρητικότητας (zero rate), εφαρμόζοντας διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η σταδιακή αποκατάσταση ολοκληρώθηκε στις 16:53 τοπική ώρα, μετά από συντονισμένες ενέργειες του τηλεπικοινωνιακού παρόχου.
Η παρωχημένη τεχνολογία SDH και οι κίνδυνοι
Το πόρισμα χτυπά «καμπανάκι» για την κατάσταση των υποδομών, επισημαίνοντας ότι το σύστημα επικοινωνιών φωνής (VCS) της ΥΠΑ βασίζεται στην τεχνολογία SDH (Synchronous Digital Hierarchy). Πρόκειται για μια παρωχημένη τεχνολογία που βρίσκεται πλέον εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή.
Αυτή η τεχνική γήρανση σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές εγγυήσεις λειτουργίας, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τις καθυστερήσεις στη σύμβαση-φάντασμα για το FIR. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η παραμονή σε τέτοια συστήματα αυξάνει τις πιθανότητες για νέα συστημικά σφάλματα στο μέλλον.
Παρά τη σοβαρότητα του περιστατικού, η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ) κατέταξε το συμβάν ως χαμηλής διακινδύνευσης (Green Area). Σημειώνεται ότι δεν υπήρξε παραβίαση ελαχίστων διαχωρισμών μεταξύ αεροσκαφών, ούτε ενδείξεις για κυβερνοεπίθεση ή εξωγενή κακόβουλη παρέμβαση.
Οι 5 εισηγήσεις για την επόμενη μέρα
Εν αναμονή των περαιτέρω ενεργειών, αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις υποδομές αεροναυτιλίας επισημαίνουν ότι η υλοποίηση των εισηγήσεων της επιτροπής είναι μονόδρομος. Η πρώτη και βασικότερη εισήγηση αφορά την επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP) και την εγκατάσταση 495 νέων πομποδεκτών.
Επιπλέον, προτείνεται η θεσμοθέτηση ενός κοινού μηχανισμού απόκρισης μεταξύ ΥΠΑ και ΟΤΕ, με τυποποιημένες διαδικασίες κρίσεων και τακτικές εκπαιδευτικές δοκιμές. Η ενίσχυση της τηλεμετρίας και η δυνατότητα διαγνωστικών ελέγχων από άκρο σε άκρο θεωρούνται απαραίτητα εργαλεία για τον έγκαιρο εντοπισμό ανωμαλιών.
Τέλος, η επιτροπή ζητά την ενίσχυση της εποπτείας του ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ και τη μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον. Αυτές οι κινήσεις στοχεύουν στη μείωση των συστημικών κινδύνων και τη διασφάλιση της αδιάλειπτης παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η δημοσιοποίηση του πορίσματος αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύκλο συζητήσεων, καθώς οι Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας έχουν ήδη προειδοποιήσει για την κρισιμότητα της κατάστασης. Η πολιτική ηγεσία καλείται πλέον να βρει τους απαραίτητους πόρους για την άμεση υλοποίηση των τεχνικών αναβαθμίσεων.
Η επόμενη μέρα για το FIR Αθηνών εξαρτάται από την ταχύτητα με την οποία θα κινηθούν οι διαδικασίες ψηφιακού μετασχηματισμού. Η αποφυγή παρόμοιων φαινομένων στο μέλλον απαιτεί όχι μόνο τεχνικές παρεμβάσεις, αλλά και μια ριζική αναθεώρηση του τρόπου συντήρησης των εθνικών τηλεπικοινωνιακών δικτύων.
Τι να προσέξετε σε περιπτώσεις αεροπορικών καθυστερήσεων
- Ενημερωθείτε άμεσα από την αεροπορική σας εταιρεία για την κατάσταση της πτήσης σας.
- Κρατήστε όλες τις αποδείξεις για έξοδα διατροφής ή διαμονής που προκύπτουν από την καθυστέρηση.
- Ελέγξτε τα δικαιώματά σας για αποζημίωση βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 261/2004.
- Σε περίπτωση γενικευμένου μπλακ άουτ, αποφύγετε τις μετακινήσεις προς το αεροδρόμιο χωρίς επιβεβαίωση.
