- Εκκρεμής επί επτά χρόνια η κρίσιμη σύμβαση 03/2019 για τις επικοινωνίες στο FIR Αθηνών.
- Υπό τριετή ευρωπαϊκή επιτροπεία η ελληνική αεροναυτιλία έως το τέλος του 2028.
- Αποκλείστηκε η κυβερνοεπίθεση για το μπλακ άουτ της 4ης Ιανουαρίου, εστιάζοντας στην παλαιότητα των συστημάτων.
- Ανάγκη για διοικητική αυτονόμηση της αεροναυτιλίας από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας.
Στο φως έρχεται η πολυετής καθυστέρηση της σύμβασης 03/2019 για το σύστημα επικοινωνιών του FIR Αθηνών, η οποία παραμένει εκκρεμής επί επτά χρόνια. Το πρόσφατο μπλακ άουτ της 4ης Ιανουαρίου ανέδειξε τα δομικά προβλήματα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, οδηγώντας την Ελλάδα σε καθεστώς ευρωπαϊκής επιτροπείας έως το 2028.
| Χαρακτηριστικό | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Σύμβαση | 03/2019 (VCRS) |
| Προϋπολογισμός | 4,7 εκατ. ευρώ |
| Αρχική Προθεσμία | Σεπτέμβριος 2021 |
| Καθεστώς Επιτροπείας | Έως το τέλος του 2028 |
| Ημερομηνία Μπλακ Άουτ | 4 Ιανουαρίου 2026 |
| Φορέας Υλοποίησης | Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου υποεπένδυσης στις κρίσιμες υποδομές της χώρας, η οποία ξεκίνησε από την εποχή των μνημονίων. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια συστηματική αδυναμία του κρατικού μηχανισμού να ολοκληρώσει έργα τεχνολογικής αιχμής, παρά την ύπαρξη των απαραίτητων κονδυλίων.
Η πολιτική πίεση μας οδηγεί στο να ασχολούμαστε με όσα φαίνονται και να αφήνουμε πίσω όσα δεν μας φέρνουν άμεσα ψήφους.
Κυβερνητικό στέλεχος, Σχολιασμός για τις υποδομές
Το χρονικό της σύμβασης 03/2019 και οι διαδοχικές καθυστερήσεις
Η σύμβαση 03/2019 για την προμήθεια του Συστήματος Επικοινωνιών και Καταγραφής Φωνής (VCRS) υπεγράφη τον Απρίλιο του 2019 με προϋπολογισμό 4,7 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Η Καθημερινή, το έργο έπρεπε να είχε παραδοθεί έως τον Σεπτέμβριο του 2021, ωστόσο παραμένει μέχρι σήμερα «στα χαρτιά».
Το σύστημα VCRS θεωρείται σύστημα-κλειδί για τη συμμόρφωση της Ελλάδας με το ενωσιακό δίκαιο και τη διαλειτουργικότητα με το κεντρικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Η καθυστέρηση αποδίδεται σε εσωτερικές διαφωνίες στην ΥΠΑ, νομικά κωλύματα και την ανάγκη τεχνικής επικαιροποίησης της σύμβασης λόγω της παλαιότητας των προδιαγραφών του 2017.
Μέχρι σήμερα έχουν γίνει τρεις ανεπιτυχείς προσπάθειες τροποποίησης της σύμβασης. Το Ελεγκτικό Συνέδριο απέρριψε πρόσφατα το τελευταίο σχέδιο τροποποίησης, κρίνοντας ότι δεν μπορεί να ζητείται αλλαγή σε μια σύμβαση που δεν είναι πλέον «ζωντανή», καθώς η ημερομηνία λήξης της παρήλθε προ πολλού.
Οι αιτίες του μπλακ άουτ και η παρέμβαση του Μαξίμου
Το πρωτοφανές περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου, που οδήγησε σε συγκρότηση ειδικής επιτροπής, προκάλεσε την έντονη ανησυχία του Μεγάρου Μαξίμου. Ο πρωθυπουργός ζήτησε άμεσο πόρισμα για τα αίτια της δυσλειτουργίας, αποκλείοντας ήδη το σενάριο της κυβερνοεπίθεσης και εστιάζοντας στην παλαιότητα των μηχανημάτων.
Η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για τους κινδύνους από τις απαρχαιωμένες υποδομές. Παρά την αποκατάσταση των επικοινωνιών, η ανησυχία παραμένει, καθώς η έλλειψη σύγχρονων συστημάτων επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια των πτήσεων και τα έσοδα της χώρας από τα τέλη διαδρομής.
Προτεινόμενο Θεσσαλονίκη: Εξιχνιάστηκε ξυλοδαρμός 14χρονης από τέσσερις ανηλίκους – Το κίνητρο της επίθεσης
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αεροπορικής αγοράς, η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική αστοχία, αλλά ένα βαθύτερο διοικητικό πρόβλημα. Επισημαίνεται από παράγοντες του κλάδου ότι η έλλειψη ενός αυτόνομου και ευέλικτου φορέα αεροναυτιλίας καθιστά την Ελλάδα ευάλωτη σε μελλοντικές κρίσεις, ειδικά κατά την τουριστική περίοδο.
Υπό ευρωπαϊκή επιτροπεία η ελληνική αεροναυτιλία έως το 2028
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον σε καθεστώς τριετούς επιτροπείας από την Κομισιόν, η οποία θα ελέγχει την υλοποίηση του σχεδίου δράσης για την αεροναυτιλία. Η επιτροπεία αναμένεται να διαρκέσει έως το 2028, όταν και υπολογίζεται να ολοκληρωθεί η συνολική αναβάθμιση των συστημάτων ελέγχου.
Η διαχείριση του FIR Αθηνών συνδέεται άρρηκτα με τον σκληρό πυρήνα της εθνικής ασφάλειας. Η παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο τον Δεκέμβριο του 2025 υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης και την ανάγκη για άμεσες επενδύσεις ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ τα επόμενα έτη.
Η σύγκριση με ευρωπαϊκά αεροδρόμια παρόμοιας κίνησης αναδεικνύει το τεχνολογικό χάσμα. Ενώ οι δομές είναι παρόμοιες, η ικανότητα εξυπηρέτησης πτήσεων στην Ελλάδα περιορίζεται από τα πεπερασμένα συστήματα, προκαλώντας καθυστερήσεις που πλήττουν την αξιοπιστία της χώρας διεθνώς.
Διοικητική σύγχυση και η επόμενη μέρα στην ΥΠΑ
Πέρα από τις υποδομές, η κρίση ανέδειξε σοβαρά θέματα εσωτερικής διαχείρισης στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας. Η νεφελώδης διοικητική δομή και η σύγχυση ρόλων μεταξύ των διαφόρων ειδικοτήτων δυσχεραίνουν τη λήψη αποφάσεων σε καταστάσεις κρίσης, όπως αυτή της περασμένης Κυριακής.
Πηγές της ευρωπαϊκής αεροπορικής βιομηχανίας τονίζουν ότι η αεροναυτιλία πρέπει να αποτελεί αυτόνομο και διακριτό φορέα. Η δυνατότητα προσέλκυσης εξειδικευμένου management μέσω των τελών του Eurocontrol παραμένει αναξιοποίητη, ενώ η εισαγγελική έρευνα αναμένεται να ρίξει φως στις ευθύνες των στελεχών που ενεπλάκησαν στη διαχείριση του μπλακ άουτ.
Η επόμενη μέρα για το FIR Αθηνών απαιτεί όχι μόνο την ταχεία ολοκλήρωση των εκκρεμών συμβάσεων, αλλά και μια ριζική διοικητική μεταρρύθμιση. Η αποφυγή νέων περιστατικών παράλυσης του εναέριου χώρου αποτελεί πλέον μονόδρομο για την προστασία του τουριστικού προϊόντος και της εθνικής κυριαρχίας.
Τι να προσέξετε σε περιπτώσεις καθυστερήσεων πτήσεων
- Ενημερωθείτε για τα δικαιώματά σας βάσει του Κανονισμού 261/2004 της ΕΕ για αποζημιώσεις.
- Κρατήστε όλες τις αποδείξεις για έξοδα διατροφής ή διαμονής λόγω καθυστέρησης.
- Ελέγχετε τακτικά την κατάσταση της πτήσης σας μέσω των επίσημων εφαρμογών των αεροπορικών εταιρειών.
- Σε περίπτωση μαζικού μπλακ άουτ, επικοινωνήστε άμεσα με τον ταξιδιωτικό σας πράκτορα για εναλλακτικές διαδρομές.
