- Θανατώθηκαν 463.329 αιγοπρόβατα λόγω ευλογιάς έως το τέλος του 2025.
- Η κρίση προκάλεσε σοβαρό ψυχολογικό τραύμα και περιστατικά αυτοκτονιών.
- Το κράτος κατέβαλε 167,4 εκατ. ευρώ σε ενισχύσεις και αποζημιώσεις.
- Ο εμβολιασμός παραμένει αμφιλεγόμενος λόγω των κινδύνων για τη Φέτα ΠΟΠ.
- Η τιμή του γάλακτος εκτοξεύθηκε στα 1,75 ευρώ ανά κιλό.
Η κτηνοτροφία στην Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή κρίση, καθώς 463.329 αιγοπρόβατα θανατώθηκαν υποχρεωτικά μέχρι το τέλος του 2025 λόγω της ευλογιάς. Η επιδημία δεν προκάλεσε μόνο οικονομική καταστροφή ύψους εκατομμυρίων ευρώ, αλλά και ένα βαθύ, σιωπηρό ψυχολογικό τραύμα στους παραγωγούς, το οποίο κορυφώθηκε με την τραγική αυτοκτονία 59χρονου κτηνοτρόφου στην Πιερία.
| Κατηγορία Ενίσχυσης | Ποσό (εκατ. €) |
|---|---|
| Ζωοτροφές | 69,7 |
| Θανατωμένα Ζώα | 62,0 |
| Χαμένο Εισόδημα | 28,5 |
| Λειτουργικές Δαπάνες | 7,2 |
| Συνολικό Πακέτο 2025 | 167,4 |
Η εμφάνιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων τον Αύγουστο του 2024 στον Έβρο αποτέλεσε την αφετηρία μιας αλυσιδωτής αντίδρασης που κλόνισε τα θεμέλια της ελληνικής υπαίθρου. Αυτή η εξέλιξη δεν είναι απλώς ένα υγειονομικό ζήτημα, αλλά μια δομική απειλή για την κοινωνική συνοχή των αγροτικών περιοχών, καθώς το 6% του εθνικού ζωικού κεφαλαίου έχει ήδη αφανιστεί.
Θυμάμαι καλά τη μέρα, ακόμη και την ακριβή ώρα που θανατώθηκαν. Είναι πολύ σκληρό πράγμα, έγκλημα. Μας έχει στοιχειώσει.
Τηλέμαχος Αρσενίου, Κτηνοτρόφος
Το ψυχολογικό φορτίο και η κοινωνική διάσταση
Πέρα από τους αριθμούς και τις αποζημιώσεις, οι κτηνοτρόφοι βιώνουν την απώλεια των κοπαδιών τους ως έναν βίαιο αποχωρισμό από την ίδια τους την ταυτότητα. Η περίπτωση του Τηλέμαχου Αρσενίου από το Λουτρό Λάρισας, που έχασε 1.034 πρόβατα, αναδεικνύει το μέγεθος της καταστροφής, καθώς ο ίδιος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τον κλάδο και να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές εισοδήματος.
Η πρόσφατη αυτοκτονία κτηνοτρόφου στην Πιερία, μετά τη θανάτωση του κοπαδιού του, φέρνει στο προσκήνιο το «σιωπηρό τραύμα» που δεν καλύπτεται από τις κρατικές ενισχύσεις. Οι αναλυτές των κοινωνικών τάσεων επισημαίνουν ότι η απώλεια της οικογενειακής περιουσίας, που συχνά χτίζεται πάνω σε προσπάθειες γενεών, δημιουργεί ένα αίσθημα απόλυτου αδιεξόδου και απόγνωσης.
Σε πολλές περιπτώσεις, η θανάτωση των ζώων αφορά αυτόχθονες φυλές προβάτων, γεγονός που καθιστά την ανασύσταση των μονάδων ακόμη πιο δύσκολη. Η έλλειψη μιας Εθνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού καθιστά την απώλεια αυτών των ζώων μη αναστρέψιμη για τη βιοποικιλότητα της χώρας.
Η επιδημιολογική εικόνα και οι «κόκκινες» περιοχές
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025 καταγράφηκαν 2.019 κρούσματα σε όλη την επικράτεια. Παρά τη σχετική ύφεση κατά τους χειμερινούς μήνες, περιοχές όπως η Αιτωλοακαρνανία, η Ηλεία, η Αχαΐα και η Ξάνθη παραμένουν σε κατάσταση υψηλού κινδύνου.
Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες αποδίδουν την έξαρση στη χαλάρωση των μέτρων βιοασφάλειας και στις ανεξέλεγκτες μετακινήσεις ζώων. Παράλληλα, η ανησυχία εντείνεται από το λαθρεμπόριο εμβολίων από γειτονικές χώρες, το οποίο αν και δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι ευθύνεται για την εξάπλωση, δημιουργεί συνθήκες υγειονομικής αστάθειας.
Το δίλημμα του εμβολιασμού και η Φέτα ΠΟΠ
Η συζήτηση για τον προληπτικό εμβολιασμό παραμένει πεδίο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ παραγωγών και πολιτικής ηγεσίας. Το Υπουργείο υποστηρίζει ότι ένας μαζικός εμβολιασμός θα οδηγούσε στον χαρακτηρισμό της Ελλάδας ως ενδημικής χώρας, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τις εξαγωγές της Φέτας ΠΟΠ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, ο κίνδυνος αποκλεισμού του ελληνικού γάλακτος από τις διεθνείς αγορές θα ήταν τελειωτικό χτύπημα για τον κλάδο. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Κτηνιατρική Επιτροπή (EUVET) έχει ήδη συστήσει την εφαρμογή εμβολιαστικών προγραμμάτων εντός των ζωνών περιορισμού, υπό την προϋπόθεση της στήριξης από τους τυροκόμους.
Η πίεση μεταφέρεται πλέον και στην αγορά, καθώς η τιμή του αιγοπρόβειου γάλακτος έχει εκτοξευθεί, φτάνοντας ακόμη και τα 1,75 ευρώ το κιλό σε ορισμένες περιοχές. Αυτή η αύξηση πλήττει κυρίως τα μικρά τυροκομεία, τα οποία βλέπουν την πρόσβασή τους στην πρώτη ύλη να μειώνεται δραματικά.
Αποζημιώσεις και η επόμενη μέρα
Κατά τη διάρκεια του 2025, το κράτος κατέβαλε συνολικά 167,4 εκατομμύρια ευρώ για την ανακούφιση των πληγέντων. Τα ποσά αυτά αφορούν αποζημιώσεις για θανατωμένα ζώα, κάλυψη χαμένου εισοδήματος και ενισχύσεις για την αγορά ζωοτροφών, οι οποίες είναι αφορολόγητες και ακατάσχετες βάσει του νέου νομοθετικού πλαισίου.
Η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου παραμένει το μεγάλο στοίχημα για το 2026. Οι κτηνοτρόφοι ζητούν ισχυρά κίνητρα και ξεκάθαρες διαβεβαιώσεις για την προστασία των νέων κοπαδιών τους, ώστε να μην επαναληφθεί ο εφιάλτης των μαζικών θανατώσεων που στοίχειωσε την ελληνική ύπαιθρο.
Μέτρα προστασίας για τις κτηνοτροφικές μονάδες
- Αυστηρή απολύμανση όλων των οχημάτων που εισέρχονται ή εξέρχονται από τη μονάδα.
- Περιορισμός των επισκέψεων τρίτων προσώπων στους χώρους εκτροφής των ζώων.
- Τακτικός έλεγχος του κοπαδιού για ύποπτα συμπτώματα και άμεση ενημέρωση των κτηνιάτρων.
- Αποφυγή αγοράς ζώων ή ζωοτροφών από περιοχές με ενεργά κρούσματα.
- Τήρηση των κανόνων υγιεινής από το προσωπικό με χρήση ειδικών ενδυμάτων.
