- Πάνω από 472.000 αιγοπρόβατα έχουν θανατωθεί λόγω της ευλογιάς από τον Αύγουστο του 2024.
- Η κυβέρνηση απορρίπτει τον εμβολιασμό για να προστατεύσει τις εξαγωγές φέτας ύψους 1 δισ. ευρώ.
- Το προτεινόμενο εμβόλιο Jovivac δεν διαθέτει έγκριση από τις ευρωπαϊκές αρχές.
- Η ανάκτηση του καθεστώτος απαλλαγής από τη νόσο μπορεί να διαρκέσει έως και 10 έτη.
- Παρατηρείται προσωρινή ύφεση των κρουσμάτων λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών.
Σε μετωπική σύγκρουση εξελίσσεται η κόντρα για τον εμβολιασμό των αιγοπροβάτων, με τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστο Κέλλα να προειδοποιεί για καταστροφικές συνέπειες στις εξαγωγές φέτας ΠΟΠ. Παρά την πρόσφατη ύφεση των κρουσμάτων λόγω ψύχους, η θυσία 472.928 ζώων από τον Αύγουστο του 2024 υπογραμμίζει το μέγεθος της κρίσης που πλήττει την ελληνική κτηνοτροφία.
| Κατηγορία Δεδομένων | Στατιστικά Στοιχεία |
|---|---|
| Συνολικές Θανατώσεις Ζώων | 472.928 αιγοπρόβατα |
| Επιβεβαιωμένα Κρούσματα | 2.061 περιπτώσεις |
| Κλειστές Εκτροφές | 2.559 μονάδες |
| Ετήσια Αξία Εξαγωγών Φέτας | ~1 δισεκατομμύριο ευρώ |
| Χρόνος Ανάκτησης Καθεστώτος Απαλλαγής | 8 έως 10 έτη |
| Νέα Κρούσματα (10-18 Ιανουαρίου) | 16 |
Η τρέχουσα κρίση στην ελληνική κτηνοτροφία δεν αποτελεί απλώς ένα υγειονομικό ζήτημα, αλλά μια βαθιά οικονομική πληγή που απειλεί τη ραχοκοκαλιά της πρωτογενούς παραγωγής. Η επιμονή της νόσου για περισσότερους από 16 μήνες έχει οδηγήσει σε απόγνωση χιλιάδες παραγωγούς, οι οποίοι βλέπουν το ζωικό τους κεφάλαιο να αποδεκατίζεται.
Αν το εμβόλιο, που κοστίζει ελάχιστα ανά ζώο, μπορούσε να σταματήσει την εξάπλωση, θα ήταν παράλογο να μην το επιλέξουμε.
Κώστας Τσιάρας, Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης
Το ρίσκο των εξαγωγών και η «θωράκιση» της φέτας
Η άρνηση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε καθολικό εμβολιασμό εδράζεται στον φόβο του αποκλεισμού των ελληνικών γαλακτοκομικών προϊόντων από τις διεθνείς αγορές. Όπως επισημάνθηκε στη Βουλή, οι εξαγωγές της φέτας ΠΟΠ προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ ετησίως και αποτελούν εθνικό κεφάλαιο.
Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εάν εφαρμοστεί σχέδιο εμβολιασμού, τα προϊόντα από τις πληγείσες περιοχές θα υπόκεινται σε αυστηρά περιοριστικά μέτρα. Αυτό θα σήμαινε ότι η χώρα θα έχανε το καθεστώς απαλλαγής από τη νόσο, μια κατάσταση που θα μπορούσε να διαρκέσει από 8 έως 10 χρόνια.
Η απώλεια της πιστοποίησης «ελεύθερης χώρας» θα καθιστούσε τα ελληνικά προϊόντα μη ανταγωνιστικά, προκαλώντας ανεπανόρθωτη ζημιά στην ταυτότητα της φέτας. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ξεκαθαρίζει ότι το κόστος του εμβολίου είναι αμελητέο, όμως το οικονομικό κόστος του αποκλεισμού είναι δυσβάσταχτο.
Η κόντρα για την επιστολή Βαρχελί και το μη εγκεκριμένο εμβόλιο
Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρέθηκε μια επιστολή του επιτρόπου Υγείας, Όλιβερ Βαρχελί, η οποία φέρεται να συνιστά τον εμβολιασμό ως συμπληρωματικό εργαλείο. Η αντιπολίτευση έκανε λόγο για απόκρυψη στοιχείων, ενώ η κυβέρνηση απάντησε ότι το προτεινόμενο εμβόλιο Jovivac δεν είναι εγκεκριμένο από την Ε.Ε.
Επιπλέον, τονίστηκε ότι η χρήση μη εγκεκριμένων σκευασμάτων εγκυμονεί κινδύνους, καθώς ήδη έχουν καταγραφεί περιπτώσεις λαθρεμπορίου απαγορευμένων εμβολίων από την Τουρκία. Η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή υποστηρίζει ότι ο εμβολιασμός δεν θα σταματούσε τη διάδοση, αλλά θα καθιστούσε την ιχνηλάτηση της νόσου εξαιρετικά δυσχερή.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της κτηνιατρικής υπηρεσίας, η στρατηγική της εκρίζωσης μέσω θανατώσεων, αν και επώδυνη, παραμένει η μόνη διεθνώς αναγνωρισμένη μέθοδος για την ανάκτηση του υγειονομικού καθεστώτος «καθαρής χώρας» στο συντομότερο δυνατό χρόνο.
Η τρέχουσα εικόνα της νόσου και τα νέα μέτρα
Παρά τη ζοφερή εικόνα των 472.928 θανατωμένων ζώων, οι τελευταίες τρεις εβδομάδες δείχνουν μια τάση ύφεσης. Οι χαμηλές θερμοκρασίες του Ιανουαρίου λειτούργησαν ως φυσικό εμπόδιο στην εξάπλωση του ιού, με μόλις 16 νέα κρούσματα να καταγράφονται το διάστημα 10-18 Ιανουαρίου.
Ωστόσο, η ανησυχία παραμένει υψηλή, καθώς η νόσος έχει ήδη προκαλέσει τεράστιο ψυχολογικό και οικονομικό τραύμα στους κτηνοτρόφους. Η Λάρισα, η Ξάνθη και η Αχαΐα παραμένουν οι περιοχές με το μεγαλύτερο ιικό φορτίο, συγκεντρώνοντας τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων.
Στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αποφασίστηκε η αυστηροποίηση των κανόνων βιοασφάλειας. Αναμένεται η ανακοίνωση νέων μέτρων που θα αφορούν τον έλεγχο των μετακινήσεων και την ενίσχυση των προληπτικών ελέγχων στις εκτροφές.
Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις
Η διαχείριση της ευλογιάς απαιτεί πλέον μια ολιστική προσέγγιση που να συνδυάζει την επιστημονική τεκμηρίωση με την οικονομική στήριξη των πληγέντων. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τη διασφάλιση των εθνικών εξαγωγικών συμφερόντων.
Το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο για την πορεία της νόσου, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας την άνοιξη ενδέχεται να ευνοήσει εκ νέου τη μετάδοση. Η τήρηση των υγειονομικών πρωτοκόλλων από τους παραγωγούς και η ταχύτητα των αποζημιώσεων θα καθορίσουν αν η ελληνική κτηνοτροφία θα καταφέρει να ανακάμψει από αυτή την πρωτοφανή κρίση.
Οδηγίες βιοασφάλειας για κτηνοτρόφους
- Αποφύγετε την είσοδο οχημάτων και ξένων ατόμων εντός της εκτροφής σας.
- Χρησιμοποιείτε ειδικά απολυμαντικά ποδολουτρά στις εισόδους των στάβλων.
- Απομονώστε άμεσα κάθε ζώο που εμφανίζει ύποπτα συμπτώματα (εξανθήματα, πυρετό).
- Μην προμηθεύεστε ζώα ή ζωοτροφές από περιοχές με ενεργά κρούσματα.
- Ενημερώστε αμέσως τις κτηνιατρικές αρχές σε περίπτωση ασυνήθιστης θνησιμότητας.
