- Η ΕΥΑΘ κατοχύρωσε την πρώτη της πατέντα για τον εντοπισμό αγωγών μέσω δορυφόρου.
- Η τεχνολογία επιτρέπει την πρόληψη διαρροών σε δίκτυα μεγάλου μήκους.
- Εμπνευστής της μεθόδου είναι ο πρώην ερευνητής της ESA, Γιάννης Λιούμπας.
- Η μέθοδος έχει εφαρμογές σε καύσιμα, τηλεθέρμανση και αρχαιολογία.
- Ξεκινά η διαδικασία για τη διεθνή κατοχύρωση της ευρεσιτεχνίας.
Η ΕΥΑΘ κατέκτησε το πρώτο της δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, αναπτύσσοντας μια καινοτόμο μέθοδο ανάλυσης δορυφορικών εικόνων για τον εντοπισμό υπόγειων υποδομών. Η τεχνολογία αυτή, η οποία γεννήθηκε από την ανάγκη θωράκισης του αγωγού Αραβησσού, επιτρέπει τη χαρτογράφηση δικτύων σε εξωαστικές περιοχές και την πρόληψη σοβαρών βλαβών πριν αυτές προκαλέσουν διακοπές υδροδότησης.
| Χαρακτηριστικό | Περιγραφή / Στοιχείο |
|---|---|
| Εφευρέτης | Γιάννης Λιούμπας (Χημικός Μηχανικός ΑΠΘ) |
| Φορέας Κατοχύρωσης | Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ) |
| Τεχνολογία | Ανάλυση δορυφορικών εικόνων (Soil Interaction) |
| Κύριος Στόχος | Αγωγός Αραβησσού (Μήκος 56 χλμ.) |
| Πεδίο Εφαρμογής | Εξωαστικές και αγροτικές περιοχές |
| Επιπλέον Χρήσεις | Αρχαιολογία, Τηλεθέρμανση, Αγωγοί Καυσίμων |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της στρατηγικής ανάγκης που αναδείχθηκε το 2018, όταν η Θεσσαλονίκη βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή κρίση υδροδότησης λόγω σοβαρής θραύσης στον αγωγό Αραβησσού. Το περιστατικό εκείνο, που άφησε την πόλη χωρίς νερό για πέντε ημέρες, κατέστησε σαφές ότι η συνεχής αποτύπωση της διαδρομής των 56 χιλιομέτρων του αγωγού είναι ζήτημα υψίστης ασφαλείας.
Η τηγανητή πατάτα είναι ένα φαγητό που συνδέει ψυχολογικά τον αστροναύτη με τη Γη.
Γιάννης Λιούμπας, Στέλεχος R&D ΕΥΑΘ
Η τεχνολογία της δορυφορικής ανάλυσης του εδάφους
Η μέθοδος που ανέπτυξε η ΕΥΑΘ δεν βασίζεται απλώς στον εντοπισμό της υγρασίας, όπως θα υπέθετε κανείς για έναν αγωγό νερού. Αντιθέτως, χρησιμοποιεί σειρές δορυφορικών εικόνων για να παρατηρήσει πώς ο υπόγειος αγωγός αλληλεπιδρά με το έδαφος, αφήνοντας ένα διακριτό χημικό ή φυσικό ίχνος στο πέρασμα του χρόνου.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Καθημερινής, τα στοιχεία του εδάφους φαίνεται να αλληλεπιδρούν με το τσιμέντο του αγωγού, δημιουργώντας μια «υπογραφή» που είναι ορατή από το διάστημα. Αυτή η χωροχρονική ανάλυση επιτρέπει στους επιστήμονες να δημιουργήσουν μια ακριβή μεθοδολογία για τον εντοπισμό θέσης, η οποία λειτουργεί με υψηλή αξιοπιστία σε αγροτικές και μη αστικοποιημένες περιοχές.
Η εφαρμογή της τεχνολογίας αυτής είναι κρίσιμη για τη διαχείριση των παλαιωμένων υποδομών. Καθώς ο αγωγός της δεκαετίας του ’70 αντικαθίσταται τμηματικά, η πατέντα επιτρέπει στην εταιρεία να δίνει προτεραιότητα στα πιο επιβαρυμένα σημεία, αποφεύγοντας δαπανηρές και χρονοβόρες τυφλές εκσκαφές.
Προτεινόμενο Θεσσαλονίκη: Άνοιξε ο Περιφερειακός μετά την κατεδάφιση της γέφυρας Πανοράματος για το FlyOver
Από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος στην ύδρευση
Πίσω από την καινοτομία βρίσκεται ο Γιάννης Λιούμπας, στέλεχος του Τμήματος Έρευνας και Ανάπτυξης της εταιρείας, ο οποίος εντάχθηκε στο δυναμικό της μέσω διαγωνισμού ΑΣΕΠ το 2017. Ο κ. Λιούμπας διαθέτει ένα εντυπωσιακό υπόβαθρο, έχοντας συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος σε ερευνητικά προγράμματα για τη διατροφή των αστροναυτών.
Η εμπειρία του από την εφαρμοσμένη έρευνα σε συνθήκες μηδενικής βαρύτητας μεταλαμπαδεύτηκε στις ανάγκες της επίγειας υποδομής. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, το περιβάλλον της εταιρείας αποδείχθηκε γόνιμο για την ανάπτυξη ιδεών που απαντούν σε πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και της βιομηχανίας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών του κλάδου της υδροδότησης, η μετάβαση από την αντιδραστική στην προληπτική συντήρηση μέσω τέτοιων εργαλείων αποτελεί το κλειδί για την αντιμετώπιση φαινομένων όπως οι αιφνίδιες διαρροές που ταλαιπωρούν συχνά τα δίκτυα ύδρευσης στην Ελλάδα.
Ευρύτερες εφαρμογές και διεθνής προοπτική
Η πατέντα δεν περιορίζεται μόνο στο νερό, καθώς το τεχνολογικό της υπόβαθρο ανοίγει τον δρόμο για τον εντοπισμό αγωγών τηλεθέρμανσης, λυμάτων ή ακόμα και καυσίμων. Η ευελιξία της μεθόδου επιτρέπει τη χρήση της ακόμα και σε αρχαιολογικές έρευνες, προσφέροντας ένα εργαλείο μη επεμβατικής διερεύνησης του υπεδάφους.
Αυτή τη στιγμή, η ΕΥΑΘ βρίσκεται σε διαδικασία για τη διεθνή κατοχύρωση της ευρεσιτεχνίας, στοχεύοντας στην εξαγωγή της τεχνογνωσίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η χρήση δορυφορικών δεδομένων για τη διαχείριση γήινων πόρων αποτελεί μια από τις πιο αναπτυσσόμενες τάσεις της σύγχρονης διαστημικής οικονομίας.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η επιτυχία αυτής της πατέντας αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες κοινής ωφέλειας αντιλαμβάνονται την επιτήρηση των δικτύων τους. Η δυνατότητα για συνεχή έλεγχο χωρίς την ανάγκη φυσικής παρουσίας σε δύσβατα σημεία μειώνει δραστικά το λειτουργικό κόστος και αυξάνει την αξιοπιστία του δικτύου.
Στο άμεσο μέλλον, η μεθοδολογία θα ενσωματωθεί πλήρως στα συστήματα παρακολούθησης της εταιρείας, επιτρέποντας την έγκαιρη διάγνωση φαινομένων που ξεφεύγουν από το κανονικό, διασφαλίζοντας ότι η Θεσσαλονίκη δεν θα ξαναζήσει την αβεβαιότητα του 2018.
Πώς η τεχνολογία προστατεύει το δίκτυο
- Η δορυφορική επιτήρηση επιτρέπει τον έλεγχο σε δύσβατα σημεία χωρίς εκσκαφές.
- Η έγκαιρη ανίχνευση ιχνών υγρασίας ή αλλοίωσης εδάφους προλαμβάνει τις θραύσεις.
- Η ιεράρχηση της συντήρησης γίνεται πλέον με βάση πραγματικά δεδομένα φθοράς.
- Η τεχνολογία μειώνει το χρόνο απόκρισης σε περιπτώσεις ύποπτων διαρροών.
