Εθνικό απολυτήριο: Οι 6 άξονες της μεταρρύθμισης και οι αλλαγές από το 2027

Η κυβέρνηση δρομολογεί τη θεσμοθέτηση του εθνικού απολυτηρίου με ορίζοντα εφαρμογής το σχολικό έτος 2027-2028, επηρεάζοντας άμεσα τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στη Β’ Γυμνασίου. Η μεταρρύθμιση περιλαμβάνει έξι βασικούς άξονες που αναδιαμορφώνουν τη δομή του Λυκείου, ενώ οι Πανελλαδικές Εξετάσεις διατηρούνται ως ο κεντρικός πυλώνας αξιοπιστίας για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας πολυετούς συζήτησης για την ανάκτηση της παιδαγωγικής αυτονομίας του Λυκείου, το οποίο επί δεκαετίες λειτουργεί κυρίως ως προθάλαμος των ΑΕΙ. Το παρασκήνιο της υπόθεσης δείχνει μια προσπάθεια της πολιτικής ηγεσίας να αποσυνδέσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση από την αποκλειστική εστίαση στα τέσσερα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα.

Η Τράπεζα Θεμάτων και η νέα δομή των εξετάσεων

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Η Καθημερινή, η κεντρική αλλαγή αφορά την Τράπεζα Θεμάτων, η οποία θα αποτελεί την αποκλειστική πηγή για όλα τα θέματα των προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων. Σε αντίθεση με το ισχύον καθεστώς, η κλήρωση των θεμάτων θα αφορά το 100% της εξεταστέας ύλης, διασφαλίζοντας διαβαθμισμένη δυσκολία για την αντικειμενική αξιολόγηση των μαθητών.

Το νέο σύστημα εξετάσεων προβλέπει επίσης τη δημιουργία ενός ειδικού σώματος βαθμολογητών, αποτελούμενου από έμπειρους εκπαιδευτικούς. Η βαθμολόγηση δεν θα πραγματοποιείται πλέον από τους καθηγητές του εκάστοτε σχολείου, αλλά μέσω μιας ψηφιακής πλατφόρμας όπου τα γραπτά θα αναρτώνται με καλυμμένα τα στοιχεία των μαθητών.

Παράλληλα, θεσμοθετείται ο ψηφιακός φάκελος μαθητή, στον οποίο θα καταχωρούνται ψηφιοποιημένα όλα τα στοιχεία αξιολόγησης, από τα ωριαία διαγωνίσματα μέχρι τις εργασίες. Αυτή η κίνηση στοχεύει στη διαφάνεια της βαθμολογίας και στην προστασία των εκπαιδευτικών από εξωτερικές πιέσεις για υπερβαθμολόγηση.

Ο υπολογισμός του βαθμού και η κατάργηση της ΕΒΕ

Για την απόκτηση του εθνικού απολυτηρίου, θα προσμετρώνται οι μέσοι όροι και των τριών τάξεων του Λυκείου. Παρόλο που οι τελικοί συντελεστές θα οριστικοποιηθούν στον εθνικό διάλογο, τα επικρατέστερα σενάρια δίνουν βαρύτητα 50-60% στη Γ’ Λυκείου, 30-35% στη Β’ Λυκείου και 10-15% στην Α’ Λυκείου.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας επισημαίνεται ότι η καθιέρωση ενός αξιόπιστου απολυτηρίου θα οδηγήσει αυτόματα στην κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ). Η κατάργηση των Πανελλαδικών δεν εξετάζεται άμεσα, καθώς το σύστημα αυτό παραμένει ο μόνος θεσμός που απολαμβάνει την καθολική εμπιστοσύνη της ελληνικής κοινωνίας.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για τη συμμετοχή των ΑΕΙ στη διαδικασία εισαγωγής. Τα πανεπιστημιακά ιδρύματα θα μπορούν να ορίζουν μαθήματα αυξημένης βαρύτητας, ενώ ενδέχεται ορισμένα τμήματα να δέχονται φοιτητές αποκλειστικά με το βαθμό του απολυτηρίου, καθιστώντας τη συμμετοχή στις Πανελλαδικές προαιρετική για αυτές τις περιπτώσεις.

Ο οδικός χάρτης της εφαρμογής

Η υπουργός Παιδείας έχει προσδιορίσει ως ενδεχόμενο ορίζοντα εφαρμογής το σχολικό έτος 2027-2028 για την Α’ Λυκείου. Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές που φοιτούν σήμερα στη Β’ Γυμνασίου θα είναι οι πρώτοι που θα εγκαινιάσουν το νέο σύστημα, το οποίο φιλοδοξεί να προσφέρει μεγαλύτερη αξιοπιστία και κοινωνική δικαιοσύνη.

Η μετάβαση αυτή θεωρείται μια ώριμη ιδέα που έχει υποστηριχθεί διαχρονικά από διαφορετικές κυβερνήσεις. Ωστόσο, η επιτυχία της θα κριθεί από την ικανότητα του νέου συστήματος να διασφαλίσει το αδιάβλητο των ενδοσχολικών εξετάσεων, το οποίο παραμένει το «άγιο δισκοπότηρο» της ελληνικής εκπαίδευσης.