Ένωση Διοικητικών Δικαστών: “Όχι” στον δικαστικό Καλλικράτη και τις συγχωνεύσεις δικαστηρίων

Η Ένωση Διοικητικών Δικαστών (ΕΔΔ) εξέφρασε την κάθετη αντίθεσή της στο σχέδιο του δικαστικού Καλλικράτη, προειδοποιώντας για υποβάθμιση της δικαστικής προστασίας των πολιτών. Οι δικαστικοί λειτουργοί ζητούν την απόσυρση του αναθεωρημένου Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας και την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού, καταγγέλλοντας την προσπάθεια μετατροπής της δικαιοσύνης σε μοντέλο πολυεθνικής επιχείρησης.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου αναταράξεων στον χώρο της Δικαιοσύνης, όπου οι θεσμικές αλλαγές που προωθούνται φαίνεται να συγκρούονται με το παραδοσιακό μοντέλο απονομής δικαίου. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επιτάχυνση των διαδικασιών, οι οποίες όμως, κατά τους δικαστές, θυσιάζουν την ποιότητα στον βωμό της προσέλκυσης επενδύσεων.

Η αντίδραση στον δικαστικό χάρτη και τις τηλεματικές δίκες

Η κεντρική θέση της Ένωσης Διοικητικών Δικαστών εστιάζει στον επανασχεδιασμό του δικαστικού χάρτη, ο οποίος προβλέπει καταργήσεις και συγχωνεύσεις δικαστηρίων σε όλη την επικράτεια. Οι δικαστές εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για τη μετατροπή των δομών σε “τηλεματικές” μονάδες, μια κίνηση που θεωρούν ότι υπακούει στη λογική κόστους-οφέλους και όχι στην ανάγκη για ουσιαστική δικαστική προστασία.

Σύμφωνα με το ψήφισμα της ΕΔΔ, η εισαγωγή νέων δικονομικών βαρών και η αύξηση του κόστους της δίκης θα περιορίσουν δραματικά την πρόσβαση των πολιτών στα δικαστήρια. Επιπλέον, η προώθηση εναλλακτικών μορφών επίλυσης διαφορών θεωρείται από το σώμα ως μια προσπάθεια απομάκρυνσης του φυσικού δικαστή από την επίλυση των κοινωνικών συγκρούσεων.

Επισημαίνεται από νομικούς παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση ότι η αλλαγή στον τρόπο αξιολόγησης των δικαστών αποτελεί πλήγμα στη δικαστική ανεξαρτησία. Η έμφαση στα ποσοτικά κριτήρια και την ταχύτητα, αντί για την ποιότητα των αποφάσεων, δημιουργεί ένα περιβάλλον εντατικοποίησης που θυμίζει διοίκηση πολυεθνικών επιχειρήσεων.

Αιτήματα για το μισθολόγιο και τις προσλήψεις

Πέρα από τις δομικές αλλαγές, η ΕΔΔ θέτει επιτακτικά το ζήτημα της αναμόρφωσης του συνταγματικού μισθολογίου των δικαστικών λειτουργών, το οποίο παραμένει καθηλωμένο στα επίπεδα της κρίσης. Η επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού αποτελεί κεντρικό αίτημα, με τους δικαστές να ζητούν άμεση συνάντηση με τον Υπουργό Οικονομικών για την ικανοποίηση των διεκδικήσεών τους.

Παράλληλα, η υποστελέχωση των υπηρεσιών παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια για τη λειτουργία της δικαιοσύνης. Η Ένωση απαιτεί την άμεση πρόσληψη δικαστικών υπαλλήλων και την κάλυψη των κενών οργανικών θέσεων, καθώς και την ενίσχυση των υλικοτεχνικών υποδομών που σε πολλές περιπτώσεις κρίνονται επικίνδυνες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Μιχάλης Πικραμένος, υπογράμμισε τη σημασία της δεοντολογίας των δικαστών ως εγγύηση για την εμπιστοσύνη των πολιτών, σε μια περίοδο που οι θεσμικές πιέσεις αυξάνονται.

Η πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης

Ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης αποτελεί η εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης στη δικαστική διαδικασία. Η ΕΔΔ ζητά πλήρη ενημέρωση για τους σχεδιασμούς αυτούς, τονίζοντας ότι η τεχνολογία πρέπει να λειτουργεί αποκλειστικά υποβοηθητικά και σε καμία περίπτωση να μην υποκαθιστά τη δικαστική κρίση.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ψηφιακή μετάβαση δεν πρέπει να γίνει εις βάρος της ουσίας του δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση καλεί σε συμπόρευση τους Δικηγορικούς Συλλόγους και τους δικαστικούς υπαλλήλους για την ακύρωση των σχεδιασμών που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα της διοικητικής δικαιοσύνης.

Εν αναμονή των κυβερνητικών αποφάσεων, οι δικαστικοί λειτουργοί προειδοποιούν για κλιμάκωση των κινητοποιήσεων. Η επόμενη μέρα για τα Τακτικά Διοικητική Δικαστήρια θα κριθεί από τη διάθεση του Υπουργείου Δικαιοσύνης να ενσωματώσει τις προτάσεις των ειδικών πριν από την κατάθεση των τελικών νομοσχεδίων.