- Η Έλλη Αντωνιάδου διατηρεί φιλία 80 ετών με την αυτοκράτειρα Φαράχ Ντιμπά.
- Γεννήθηκε στο Ιράν από οικογένεια Ποντίων που διέπρεψε στην καλλιέργεια καπνού.
- Υπηρέτησε ως πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας στην Τεχεράνη μέχρι το 1979.
- Εγκατέλειψε το Ιράν λόγω της Ισλαμικής Επανάστασης και ακολούθησε το βασιλικό ζεύγος.
- Ζει στην Αθήνα από το 2004, διατηρώντας την ελπίδα επιστροφής στο πατρικό της.
Η Έλλη Αντωνιάδου, γεννημένη και μεγαλωμένη στην Τεχεράνη, διατηρεί μέχρι σήμερα μια αδιατάρακτη φιλία 80 ετών με τη χήρα του Σάχη του Ιράν, Φαράχ Ντιμπά. Μέσα από τις αναμνήσεις της, ξετυλίγεται η χρυσή εποχή της Περσίας, ο ξεριζωμός του 1979 και η ελπίδα για την επιστροφή στο πατρικό της σπίτι που παραμένει ζωντανή.
| Περίοδος | Σταθμός στη Ζωή της |
|---|---|
| 1948 | Έναρξη φιλίας με τη Φαράχ Ντιμπά στο σχολείο Ζαν Ντ’ Αρκ |
| 1950s | Σπουδές Γαλλικής Φιλολογίας στο Παρίσι |
| 1960-1979 | Διεύθυνση ιρανογαλλικού σχολείου και δράση στο Υπ. Πολιτισμού |
| 1979 | Αναγκαστική εξορία λόγω της Ισλαμικής Επανάστασης |
| 1980-2004 | Εργασία στη Νέα Υόρκη και συνεργασία με τον Ηλία Λαλαούνη |
| 2004 | Μόνιμη εγκατάσταση στην Αθήνα κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες |
Η ιστορία του ελληνισμού στην Ανατολή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με μετακινήσεις πληθυσμών και τη δημιουργία ακμαίων κοινοτήτων που μεγαλούργησαν σε ξένα εδάφη. Η περίπτωση της οικογένειας Αντωνιάδου, με ποντιακές ρίζες από την Τραπεζούντα, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ιστορικής οδύσσειας, καθώς η πορεία τους από τη Ρωσία στο Ιράν καθορίστηκε από τις γεωπολιτικές αναταράξεις του 20ού αιώνα.
Ως λαοί, Έλληνες και Πέρσες μοιάζουμε πολύ. Είμαστε έθνη ανάδελφα. Μόνοι έχουμε χαράξει την πορεία μας μέσα στην ιστορία.
Έλλη Αντωνιάδου, Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητας Ιράν
Μια φιλία οκτώ δεκαετιών από τα θρανία της Τεχεράνης
Όλα ξεκίνησαν το 1948 στο Γαλλικό Παρθεναγωγείο Ζαν Ντ’ Αρκ της Τεχεράνης, όπου δύο δεκάχρονα κορίτσια, η Έλλη και η Φαράχ, συνδέθηκαν λόγω μιας κοινής απώλειας: είχαν χάσει και οι δύο τους πατεράδες τους. Αυτός ο συναισθηματικός δεσμός εξελίχθηκε σε μια αδελφική φιλία που κρατά σχεδόν 80 χρόνια, μετατρέποντας την Ελληνίδα σε άνθρωπο εμπιστοσύνης της μετέπειτα αυτοκράτειρας.
Όπως αποκαλύπτει το ρεπορτάζ, οι δύο γυναίκες επικοινωνούν καθημερινά τηλεφωνικά, ξεκινώντας τη συνομιλία τους στα περσικά και καταλήγοντας στα γαλλικά. Παρά τις πολιτικές καταιγίδες που συγκλονίζουν το Ιράν, η συζήτησή τους παραμένει επικεντρωμένη στην προσωπική τους ευεξία, αποφεύγοντας σχόλια που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλειά τους.
Η Έλλη Αντωνιάδου έζησε από κοντά την άνοδο της Φαράχ Ντιμπά στον θρόνο, όταν εκείνη της ανακοίνωσε ξαφνικά στο Παρίσι ότι παντρεύεται τον Σάχη. Η φιλία τους παρέμεινε ακλόνητη ακόμα και όταν η Περσίδα φίλη της έγινε αυτοκράτειρα μιας πανίσχυρης χώρας, με την Έλλη να αναλαμβάνει ρόλους ευθύνης στο παλάτι και στον πολιτισμό.
Η χρυσή εποχή και η προσφορά στην ελληνική κοινότητα
Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στην Τεχεράνη, η κ. Αντωνιάδου διετέλεσε πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας, προσφέροντας σημαντικό έργο σε μια παροικία που κάποτε αριθμούσε 3.000 μέλη. Η δράση της αναγνωρίστηκε επίσημα από την ελληνική πολιτεία, καθώς της απονεμήθηκε το παράσημο του Τάγματος της Ευποιίας από τον τότε πρόεδρο Κωνσταντίνο Τσάτσο.
Η ίδια περιγράφει μια κοσμοπολίτικη Τεχεράνη, όπου οι γυναίκες απολάμβαναν ελευθερίες που έμοιαζαν με τις ευρωπαϊκές, οδηγώντας αυτοκίνητα και συμμετέχοντας ενεργά στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή. Ο πατέρας της, Βασίλης Αντωνιάδης, είχε υπηρετήσει ως εθελοντής στο θρυλικό θωρηκτό Αβέρωφ κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενισχύοντας τους δεσμούς της οικογένειας με την πατρίδα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ιστορικών ερευνητών, η ελληνική παρουσία στην Περσία λειτούργησε ως γέφυρα πολιτισμού, με τους Έλληνες να διακρίνονται στην καλλιέργεια καπνού και στο εμπόριο. Η κ. Αντωνιάδου τονίζει ότι οι δύο λαοί είναι «έθνη ανάδελφα», με κοινά χαρακτηριστικά την ευαισθησία και τη βαθιά αίσθηση της ιστορικής τους πορείας.
Ο ξεριζωμός του 1979 και η ζωή στην Αθήνα
Η Ισλαμική Επανάσταση του 1979 άλλαξε τα πάντα, αναγκάζοντας την Έλλη Αντωνιάδου να εγκαταλείψει τη χώρα κυνηγημένη από το καθεστώς. Ακολούθησε το εξόριστο βασιλικό ζεύγος στις Μπαχάμες, το Μεξικό και τη Νέα Υόρκη, βιώνοντας μια δεύτερη οδύσσεια πριν εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα το 2004.
Σήμερα, από το διαμέρισμά της στην Αθήνα, παρακολουθεί με πόνο ψυχής τις εξελίξεις στην πατρίδα της καρδιάς της, ενώ διατηρεί ως κειμήλιο τους τίτλους ιδιοκτησίας του σπιτιού της στην Τεχεράνη. Παρά τις δεκαετίες που πέρασαν, το όνειρο να περάσει ξανά το κατώφλι της μονοκατοικίας της παραμένει η μεγαλύτερη επιθυμία της.
Η πορεία της Έλλης Αντωνιάδου αποτελεί μια ζωντανή μαρτυρία μιας εποχής που χάθηκε, αλλά και της ανθεκτικότητας του ελληνικού πνεύματος. Η ίδια παραμένει μια αριστοκρατική φυσιογνωμία, που με την κομψότητα και την ευγένειά της θυμίζει τον κοσμοπολιτισμό μιας άλλης εποχής, συνδέοντας το παρελθόν της Περσίας με το παρόν της Ελλάδας.
Η επόμενη μέρα και η ιστορική παρακαταθήκη
Η κατάσταση στο σύγχρονο Ιράν παραμένει ρευστή και γεμάτη προκλήσεις, με την κ. Αντωνιάδου να ελπίζει σε μια ειρηνική αλλαγή που θα επιτρέψει στους ανθρώπους να ζήσουν ξανά με αξιοπρέπεια. Η ίδια επισημαίνει ότι ο αμοιβαίος σεβασμός μεταξύ Ελλήνων και Περσών είναι το κλειδί για την κατανόηση της κοινής τους μοίρας μέσα στους αιώνες.
Αυτή η σπάνια φιλία με την αυτοκράτειρα Φαράχ δεν είναι απλώς μια κοσμική είδηση, αλλά ένα σύμβολο πίστης και αφοσίωσης που ξεπερνά τα σύνορα και τις πολιτικές ανατροπές. Η Έλλη Αντωνιάδου συνεχίζει να αποτελεί τον συνδετικό κρίκο δύο κόσμων, διατηρώντας άσβεστη τη φλόγα της ελληνικής παρουσίας στην Ανατολή.
