- Η κηδεία της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ θα γίνει την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου στη Μητρόπολη Αθηνών.
- Το λαϊκό προσκύνημα ξεκινά στις 6:00 π.μ. και η ταφή θα πραγματοποιηθεί στον Βύρωνα.
- Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόννη και κορυφαία βυζαντινολόγος παγκοσμίως.
- Η μέθοδός της βασίστηκε στην εξαντλητική έρευνα των πηγών και την πνευματική υπέρβαση.
- Το έργο της για τη ναυτική ιστορία και τη γεωπολιτική του Βυζαντίου παραμένει καθοριστικό.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η γυναίκα που ταύτισε το όνομά της με την έννοια της υπέρβασης, οδηγείται στην τελευταία της κατοικία την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου. Το λαϊκό προσκύνημα στη Μητρόπολη Αθηνών και η ταφή στον Βύρωνα σηματοδοτούν το τέλος μιας εμβληματικής εποχής για τα γράμματα και τον παγκόσμιο πολιτισμό.
| Διαδικασία | Χρόνος & Τοποθεσία |
|---|---|
| Λαϊκό Προσκύνημα | Παρασκευή 20/02 – 06:00 π.μ. (Μητρόπολη Αθηνών) |
| Εξόδιος Ακολουθία | Παρασκευή 20/02 – 13:00 μ.μ. (Μητρόπολη Αθηνών) |
| Ταφή | Παρασκευή 20/02 (Κοιμητήριο Βύρωνα) |
| Τιμητικά Μέτρα | Μεσίστιες σημαίες στην Ακαδημία Αθηνών |
Η απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ δεν αποτελεί απλώς ένα βιολογικό τέλος, αλλά το κλείσιμο ενός αιώνα πνευματικής κυριαρχίας που γεφύρωσε την ελληνική ιστορική συνείδηση με το ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό γίγνεσθαι. Η εκλογή της ως η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία της Σορβόννης τη δεκαετία του ’70, αποτέλεσε μια κομβική υπέρβαση των κοινωνικών και θεσμικών στερεοτύπων της εποχής.
Είμαστε η δουλειά μας, αυτό που κάνουμε, όχι ό,τι κάνουν οι άλλοι για μας, ούτε ό,τι κάνει ο διπλανός μας.
Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Ακαδημαϊκός
Το λαϊκό προσκύνημα και η εξόδιος ακολουθία
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Καθημερινής, η σορός της σπουδαίας ακαδημαϊκού θα εκτεθεί σε λαϊκό προσκύνημα στη Μητρόπολη Αθηνών από τις 6:00 π.μ. την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου. Είναι μια στιγμή που ο πολιτικός κόσμος και η κοινωνία θα αποτίσουν τον ύστατο φόρο τιμής.
Η εξόδιος ακολουθία έχει προγραμματιστεί για τη 1:00 μ.μ. στον ίδιο ναό, ενώ θα ακολουθήσει η ταφή στον Βύρωνα. Η επιλογή της περιοχής δεν είναι τυχαία, καθώς εκεί βρίσκονται οι προσφυγικές ρίζες της οικογένειάς της, τις οποίες η ίδια τίμησε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της.
Ήδη η Ακαδημία Αθηνών έχει ανακοινώσει τιμητικά μέτρα, με τις σημαίες να κυματίζουν μεσίστιες. Η κηδεία αναμένεται να λάβει χαρακτήρα εθνικού αποχαιρετισμού για μια προσωπικότητα που επαναπροσδιόρισε το Βυζάντιο στη διεθνή σκηνή.
Προτεινόμενο Ανοιχτά σήμερα τα καταστήματα: Το ωράριο για την πρώτη Κυριακή των εκπτώσεων
Η «υπέρβαση» ως ακαδημαϊκό και ηθικό δόγμα
Για τους μαθητές της, η Αρβελέρ δεν ήταν απλώς μια καθηγήτρια ιστορίας, αλλά ένα σύμβολο πειθαρχίας και αφοσίωσης. Η μέθοδός της βασιζόταν στην πρωτογενή έρευνα των πηγών — η διαδικασία ανάλυσης αυθεντικών κειμένων χωρίς την παρεμβολή μεταγενέστερων ερμηνειών — επιβάλλοντας μια σκληρή πνευματική άσκηση.
Επέμενε ότι η ματιά του ερευνητή δεν πρέπει να θολώνει από τις βεβαιότητες των άλλων. Αυτή η αυστηρότητα λειτούργησε ως παιδευτική στάση ζωής, διδάσκοντας γενιές επιστημόνων να αναλαμβάνουν την ευθύνη της δικής τους σκέψης και να μη φοβούνται την πνευματική αναμέτρηση.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, κοινωνικοί ερευνητές επισημαίνουν ότι η Αρβελέρ κατάφερε να μετατρέψει το Βυζάντιο από ένα «νεκρό» επιστημονικό πεδίο σε ένα διαρκώς επίκαιρο μάθημα ανθρώπινης δημιουργίας και πολιτισμικής ταυτότητας.
Η Ιστορική Γεωγραφία και η ολιστική προσέγγιση
Η συμβολή της στην επιστήμη επικεντρώθηκε στην έννοια της Ιστορικής Γεωγραφίας — τη μελέτη της αλληλεπίδρασης μεταξύ του γεωγραφικού χώρου και των ιστορικών εξελίξεων — αναδεικνύοντας τον ναυτικό χαρακτήρα της αυτοκρατορίας. Το έργο της «Το Βυζάντιο και η θάλασσα» παραμένει αξεπέραστο σημείο αναφοράς.
Δίδαξε στους αρχαιολόγους να μην αντιμετωπίζουν τα μνημεία ως απομονωμένα αντικείμενα, αλλά ως μέρη ενός ευρύτερου συνόλου. Η ολιστική προσέγγιση που εισήγαγε, συνέδεσε την αρχιτεκτονική με το περιβάλλον και τις κοινωνικές ανάγκες της εποχής, αλλάζοντας τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την κληρονομιά μας.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ αφήνει πίσω της μια πλούσια παρακαταθήκη που υπερβαίνει τα βιβλία. Αφήνει έναν τρόπο του είναι, μια υπενθύμιση ότι η δύναμη του νου και η σκληρή δουλειά μπορούν να καταργήσουν κάθε φράγμα αδυναμίας στην παγκόσμια πνευματική ιεραρχία.
Πώς να προσεγγίσετε το έργο της Αρβελέρ
- Ξεκινήστε από το εμβληματικό έργο της «Το Βυζάντιο και η θάλασσα» για να κατανοήσετε τη γεωπολιτική του μέσου ελληνισμού.
- Αναζητήστε τις διαλέξεις της για την «πολιτική ιδεολογία του Βυζαντίου» που εξηγούν τη συγκρότηση της αυτοκρατορικής εξουσίας.
- Μελετήστε την προσέγγισή της στην Ιστορική Γεωγραφία για μια ολιστική κατανόηση του χώρου και του χρόνου.
- Επισκεφθείτε το Κέντρο Βυζαντινών Σπουδών στη Σορβόννη που φέρει τη σφραγίδα της πνευματικής της καθοδήγησης.
