Δρόμοι παγίδες στην Αττική: Η «αόρατη» διαγράμμιση και οι κίνδυνοι για οδηγούς και πεζούς

Η τραγική απώλεια ενός ηλικιωμένου στη λεωφόρο Κύμης επαναφέρει στο προσκήνιο την επικίνδυνη κατάσταση του οδικού δικτύου, όπου η φθαρμένη οριζόντια σήμανση αναγκάζει τους οδηγούς να κινούνται στα «τυφλά». Σε κεντρικούς άξονες όπως η λεωφόρο Βεΐκου και η λεωφόρος Βουλιαγμένης, οι διαγραμμίσεις έχουν σχεδόν σβηστεί, αυξάνοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο τροχαίων δυστυχημάτων.

Η κατάσταση της οριζόντιας σήμανσης στους ελληνικούς δρόμους αποτελεί έναν διαχρονικό παράγοντα κινδύνου, ο οποίος συχνά παραμελείται μέχρι να συμβεί ένα μοιραίο γεγονός. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας χρόνιας αδιαφορίας των αρμόδιων φορέων για τη συντήρηση των στοιχειωδών υποδομών οδικής ασφάλειας, οι οποίες αποτελούν τον βασικό δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ του οδοστρώματος και του χρήστη.

Η επικίνδυνη πραγματικότητα των «τυφλών» διαδρομών

Σε κεντρικούς αστικούς άξονες, όπως η λεωφόρος Βεΐκου στο Γαλάτσι, η κατάσταση είναι οριακή. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για δρόμο ταχείας κυκλοφορίας με τρεις λωρίδες και καμπύλη χάραξη, οι διαχωριστικές γραμμές έχουν εξαφανιστεί εδώ και χρόνια. Η έλλειψη αυτή, σε συνδυασμό με τον ελλιπή φωτισμό, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα, ειδικά κατά τις νυχτερινές ώρες ή σε συνθήκες βροχόπτωσης.

Το πρόβλημα επιτείνεται από την απουσία προειδοποίησης σε σημεία όπου ο αριθμός των λωρίδων μειώνεται απότομα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συνέχεια της Λεωφόρου Βουλιαγμένης προς Αθήνα, στο ύψος της Ηλιούπολης, όπου οι τρεις λωρίδες γίνονται δύο χωρίς καμία οριζόντια καθοδήγηση. Οι οδηγοί καλούνται να «αυτοσχεδιάσουν» την τελευταία στιγμή, γεγονός που οδηγεί συχνά σε πλευρικές συγκρούσεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών οδικής ασφάλειας, η οριζόντια σήμανση δεν είναι πολυτέλεια αλλά κρίσιμο εργαλείο. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η χρήση υλικών υψηλής ανακλαστικότητας και διαγραμμίσεων υψηλής αντίθεσης μπορεί να μειώσει τις παρεκκλίσεις οχημάτων από τη λωρίδα τους σε ποσοστό έως και 74%.

Διαβάσεις πεζών και προτεραιότητα: Το κενό ασφαλείας

Η «αόρατη» σήμανση πλήττει περισσότερο τους ευάλωτους χρήστες, όπως οι πεζοί. Όταν η χαρακτηριστική «ζέβρα» στις διαβάσεις έχει σβηστεί, ο οδηγός δεν αντιλαμβάνεται εγκαίρως ότι πλησιάζει σε σημείο προτεραιότητας. Παρά το γεγονός ότι ο πεζός διατηρεί τυπικά το δικαίωμά του, η έλλειψη οπτικής αναφοράς καθιστά τη διέλευση εξαιρετικά επικίνδυνη.

Επιπλέον, η απουσία της γραμμής παραχώρησης προτεραιότητας στις διασταυρώσεις αναγκάζει τους οδηγούς να «βγάζουν μούρη» προοδευτικά, βασιζόμενοι στο ένστικτο. Στο εξωτερικό, η χρήση της τριγωνικής διαγράμμισης (shark teeth) ορίζει με ακρίβεια το όριο κίνησης, ένα χαμηλού κόστους εργαλείο που στην Ελλάδα παραμένει αναξιοποίητο, παρά την ύπαρξη σχετικών έξυπνων καμερών που θα μπορούσαν να ελέγχουν τέτοιες παραβάσεις.

Το κόστος της αδιαφορίας και η διεθνής εμπειρία

Η αναβάθμιση της οριζόντιας σήμανσης έχει εξαιρετικά χαμηλό κόστος σε σύγκριση με άλλες παρεμβάσεις, όπως η ανακατασκευή κόμβων. Μελέτες στις ΗΠΑ δείχνουν ότι η βελτίωση των διαγραμμίσεων οδηγεί σε μείωση των ατυχημάτων κατά 19%, ποσοστό που εκτοξεύεται στο 63% στις διασταυρώσεις. Στην Ελλάδα, ωστόσο, η εφαρμογή σύγχρονων υλικών παραμένει περιορισμένη.

Η κακή εικόνα των δρόμων, με παλιές και νέες διαγραμμίσεις να διασταυρώνονται πάνω από αυλάκια σκαψιμάτων, δημιουργεί σύγχυση όχι μόνο στους ανθρώπους αλλά και στα ηλεκτρονικά συστήματα υποβοήθησης των σύγχρονων αυτοκινήτων. Η συστηματική παραμέληση αυτού του τομέα αποτελεί μια χαμένη ευκαιρία για την ουσιαστική μείωση των τροχαίων δυστυχημάτων στη χώρα μας.

Η επόμενη μέρα για την οδική ασφάλεια

Η ανάγκη για έναν κεντρικό σχεδιασμό συντήρησης είναι επιτακτική. Η οριζόντια σήμανση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ζωτικό στοιχείο της υποδομής και όχι ως δευτερεύουσα εργασία καλλωπισμού. Η υιοθέτηση διεθνών προτύπων, όπως οι ανάγλυφες βαφές που προειδοποιούν για την έξοδο από τη λωρίδα, θα μπορούσε να σώσει ζωές με ελάχιστο οικονομικό αποτύπωμα.