- Σπάνιες φωτογραφίες από την εκτέλεση της Καισαριανής δημοπρατούνται στο eBay.
- Το υλικό φέρεται να ανήκει σε άλμπουμ Γερμανού αξιωματικού που υπηρετούσε στη Μαλακάσα.
- Υπάρχουν έντονες αντιδράσεις για την εμπορευματοποίηση ιστορικών τεκμηρίων εγκλημάτων πολέμου.
- Πολιτικοί φορείς ζητούν την παρέμβαση του Υπουργείου Πολιτισμού για τον επαναπατρισμό των εικόνων.
Μια δημοπρασία στην πλατφόρμα eBay φέρνει στο φως σπάνιο φωτογραφικό υλικό που φέρεται να εικονίζει την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944. Οι εικόνες, που εντοπίστηκαν σε άλμπουμ Γερμανού αξιωματικού, προκαλούν έντονες συζητήσεις για την ιστορική τους γνησιότητα και την ηθική της εμπορικής τους διακίνησης.
| Στοιχείο | Λεπτομέρεια |
|---|---|
| Ημερομηνία Γεγονότος | 1 Μαΐου 1944 |
| Τοποθεσία | Σκοπευτήριο Καισαριανής |
| Προέλευση Υλικού | Άλμπουμ Λοχία Hermann Heuer |
| Πλατφόρμα Διάθεσης | eBay (Βέλγος Πωλητής) |
| Αριθμός Εκτελεσθέντων | 200 (Πολιτικοί Κρατούμενοι) |
| Αιτία Αντιποίνων | Θάνατος Στρατηγού Franz Krech |
Η εκτέλεση στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής αποτελεί ένα από τα πιο επώδυνα τοπόσημα της συλλογικής μνήμης, συνδεδεμένο άρρηκτα με τη ναζιστική θηριωδία και την ελληνική Αντίσταση. Η εμφάνιση αυτών των τεκμηρίων, 82 χρόνια μετά, επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα αντίποινα των δυνάμεων Κατοχής και την ανάγκη διαφύλαξης των οπτικών μαρτυριών.
Το Υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να καταβάλλει κάθε προσπάθεια ώστε οι φωτογραφίες αυτές να έρθουν στην Ελλάδα. Είναι το τραύμα μας.
Αλέξης Χαρίτσης, Πρόεδρος Νέας Αριστεράς
Το χρονικό της αποκάλυψης και το άλμπουμ του Χέρμαν Χόϊερ
Το υλικό εντοπίστηκε σε ένα άλμπουμ που αποδίδεται στον λοχία Χέρμαν Χόϊερ, ο οποίος υπηρετούσε σε γερμανική μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα κατά την περίοδο της Κατοχής. Οι φωτογραφίες, που δημοπρατούνται από Βέλγο συλλέκτη, ήρθαν στη δημοσιότητα μέσω της σελίδας «Greece at WWII Archives» στο Facebook, προκαλώντας άμεσο ενδιαφέρον από ερευνητές.
Πρόκειται για ανέκδοτα οπτικά τεκμήρια που, αν αποδειχθούν αυθεντικά, θα αποτελέσουν έναν σπάνιο ιστορικό θησαυρό για τη μελέτη των εγκλημάτων πολέμου στην Ελλάδα. Η σύνδεση με τον αιχμάλωτο των ναζί και τις προσωπικές ιστορίες των θυμάτων αποκτά πλέον μια νέα, οπτική διάσταση που συγκλονίζει.
Το ζήτημα της γνησιότητας και η ιστορική τεκμηρίωση
Μέχρι στιγμής, η αυθεντικότητα των εικόνων δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα από κρατικούς φορείς ή ιστορικά αρχεία. Ωστόσο, η πιθανότητα να πρόκειται για γνήσιο υλικό ανοίγει τον δρόμο για την ταυτοποίηση προσώπων από συγγενείς εκτελεσθέντων, προσφέροντας δικαίωση στη μνήμη τους.
Ιστορικοί ερευνητές που μελετούν την περίοδο επισημαίνουν ότι τέτοια ευρήματα συχνά κρύβουν μυστικά από την περίοδο της Κατοχής που ανατρέπουν τα μέχρι τώρα δεδομένα. Η διασταύρωση των στοιχείων με το βιβλίο του Αντώνη Φλούντζη, ο οποίος κατέγραψε τους μελλοθάνατους του στρατοπέδου Χαϊδαρίου, θεωρείται επιβεβλημένη για την επιστημονική εγκυρότητα.
Παρατηρητές των ιστορικών τάσεων και αρχειονόμοι υπογραμμίζουν ότι η εμφάνιση αδημοσίευτου υλικού σε ιδιωτικές δημοπρασίες απαιτεί αυστηρή επιστημονική διασταύρωση. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η ταυτοποίηση του λοχία αποτελεί το πρώτο βήμα για την επικύρωση της ιστορικής αξίας του άλμπουμ.
Ηθικά διλήμματα και η εμπορευματοποίηση του τραύματος
Η διάθεση του υλικού στο eBay εγείρει σοβαρά ηθικά ζητήματα σχετικά με την εμπορική εκμετάλλευση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Η συζήτηση επικεντρώνεται στο αν είναι θεμιτό να πωλούνται ως συλλεκτικά είδη φωτογραφίες που αποτυπώνουν τη δολοφονία αμάχων και αντιστασιακών.
Στο θέμα παρενέβη ο Αλέξης Χαρίτσης, τονίζοντας την ανάγκη η Πολιτεία να αποκτήσει αυτόν τον ιστορικό θησαυρό για το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης. Η διεκδίκηση του υλικού από το Υπουργείο Πολιτισμού κρίνεται ως απαραίτητη κίνηση για την προστασία της εθνικής κληρονομιάς.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η μαζική εκτέλεση της Πρωτομαγιάς του 1944, ως αντίποινα για τον θάνατο του στρατηγού Φραντς Κρεχ, παραμένει μια ανοιχτή πληγή. Η εμφάνιση των φωτογραφιών λειτουργεί ως καταλύτης για τη μνήμη, υπενθυμίζοντας το χρέος της δημοκρατίας απέναντι στην ιστορική αλήθεια.
Αναμένεται πλέον η επίσημη τοποθέτηση των αρμόδιων αρχών για το αν θα υπάρξει παρέμβαση στη δημοπρασία. Η διαφύλαξη αυτών των τεκμηρίων σε δημόσια αρχεία αποτελεί τη μοναδική εγγύηση ότι το τραύμα της Κατοχής θα παραμείνει μάθημα για τις μελλοντικές γενιές.
Πώς να διαχειριστείτε ιστορικά κειμήλια
- Αποφύγετε την αγοραπωλησία υλικού που συνδέεται με εγκλήματα πολέμου σε ανεπίσημες πλατφόρμες.
- Απευθυνθείτε στα Γενικά Αρχεία του Κράτους αν βρείτε ιστορικά έγγραφα ή φωτογραφίες της Κατοχής.
- Μην καθαρίζετε παλιές φωτογραφίες με χημικά, καθώς μπορεί να καταστρέψετε την ιστορική τους αξία.
- Ενημερώστε ιστορικούς φορείς για την ύπαρξη αδημοσίευτου υλικού που μπορεί να βοηθήσει στην ταυτοποίηση θυμάτων.