Δημήτρης Παπαστεργίου: Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τη νέα μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, παρουσίασε από το 9ο Αναπτυξιακό Συνέδριο στη Θεσσαλονίκη το εθνικό σχέδιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, εστιάζοντας στη δημιουργία εγχώριων υποδομών. Η Ελλάδα στοχεύει να μετατραπεί από απλό χρήστη σε παραγωγό τεχνολογικών λύσεων, αξιοποιώντας τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» και τη γεωστρατηγική της θέση ως τηλεπικοινωνιακός κόμβος.

Η Ελλάδα, έχοντας διανύσει μια περίοδο έντονου ψηφιακού μετασχηματισμού, βρίσκεται πλέον μπροστά στην πρόκληση της αυτόνομης τεχνολογικής παραγωγής. Η μετάβαση από την απλή κατανάλωση ψηφιακών υπηρεσιών στην ανάπτυξη εγχώριων μοντέλων αποτελεί το επόμενο λογικό βήμα για την ενίσχυση της εθνικής ανταγωνιστικότητας, όπως έχει ήδη φανεί από την πρωτιά των Ελλήνων νέων στη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

Η στρατηγική των εγχώριων υποδομών και ο «Δαίδαλος»

Σύμφωνα με τον υπουργό, η χώρα δεν πρέπει να περιοριστεί στον ρόλο του δανειζόμενου χώρου από μηχανήματα του εξωτερικού, αλλά να επενδύσει σε δικές της υποδομές. Κεντρικό πυλώνα αυτής της προσπάθειας αποτελεί ο εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», ο οποίος αναπτύσσεται στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία προς το τέλος της άνοιξης του 2026.

Το συγκεκριμένο σύστημα θα συγκαταλέγεται στα 30 κορυφαία παγκοσμίως, προσφέροντας την απαραίτητη ισχύ για την εκπαίδευση σύνθετων μοντέλων. Παράλληλα, η θεσμοθέτηση του AI Factory Pharos θα αποτελέσει το επιχειρηματικό σκέλος που θα αξιοποιήσει αυτή την ισχύ, στηρίζοντας νεοφυείς επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα.

Ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα συμμετείχε από νωρίς στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τα «gigafactories», στοχεύοντας στη δημιουργία μεγάλων μονάδων παραγωγής προϊόντων ΤΝ. Αυτή η κίνηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο θεσμικού reset, παρόμοιο με αυτό που περιέγραψε πρόσφατα ο Κυριάκος Πιερρακάκης για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.

Ανοιχτά δεδομένα και ο ρόλος των μικροδορυφόρων

Η στρατηγική της κυβέρνησης εστιάζει επίσης στο άνοιγμα των δεδομένων του Δημοσίου, τα οποία μπορούν να παράξουν πλούτο μέσω της καινοτομίας. Η δημιουργία Ειδικής Γραμματείας πριν από έναν χρόνο είχε ως στόχο την παροχή ανώνυμων δεδομένων σε επιστήμονες που μπορούν να τα μετατρέψουν σε χρήσιμη πληροφορία.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αξιοποίηση δεδομένων από το σύστημα των ελληνικών μικροδορυφόρων. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ακριβή διαχείριση των αγροτικών επιδοτήσεων και τη διενέργεια ελέγχων με υψηλή ακρίβεια, βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού, όπως έχει συμβεί και με το ψηφιακό μοντέλο κατά της φοροδιαφυγής.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της ψηφιακής αγοράς, η εξωστρέφεια του οικοσυστήματος είναι το κλειδί για την προσέλκυση επενδύσεων. Η Ελλάδα, ως χώρα υποδοχής ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών καλωδίων, διαθέτει το γεωπολιτικό πλεονέκτημα να καταστεί κεντρικός παίκτης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ενεργειακές προκλήσεις και το μέλλον των Data Centers

Παρά τις θετικές προοπτικές, ο υπουργός αναγνώρισε ότι η ανάπτυξη των υποδομών ΤΝ συνοδεύεται από αυξημένες ενεργειακές ανάγκες. Η πρόκληση έγκειται στην αποφυγή επιπτώσεων στις τιμές της ενέργειας, ένα θέμα που απασχολεί έντονα την ευρωπαϊκή ατζέντα.

Ωστόσο, βάσει μελετών, η Ελλάδα διαθέτει σήμερα 44 MW σε data centers, μέγεθος που απέχει ακόμη από το όριο που θα προκαλούσε ανησυχία. Η ισορροπημένη ανάπτυξη αυτών των υποδομών είναι κρίσιμη, ειδικά καθώς η Ευρώπη αναζητά τρόπους να δημιουργήσει μια ενιαία αγορά για παγκόσμιους πρωταθλητές.

Η επόμενη μέρα για την ελληνική τεχνολογία περνά μέσα από τη σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή. Με τον «Δαίδαλο» προ των πυλών και τον σχεδιασμό νέων συστημάτων στην Κοζάνη, η χώρα επιχειρεί να προλάβει το «δεύτερο τρένο» της Τεχνητής Νοημοσύνης, διασφαλίζοντας την ψηφιακή της κυριαρχία.