- Τα έξυπνα φανάρια μπορούν να μειώσουν την κίνηση στην Αθήνα κατά 25%.
- Η Ελλάδα βρίσκεται 30 χρόνια πίσω στον εκσυγχρονισμό της σηματοδότησης.
- Μόλις 8 έξυπνα φανάρια λειτουργούν σήμερα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
- Το κόστος ανά κόμβο ανέρχεται σε 25.000 ευρώ με απόσβεση σε 3 έτη.
- Το σύστημα επιτρέπει προτεραιότητα σε ασθενοφόρα και λεωφορεία.
Μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης κατά 25% θα μπορούσε να επιφέρει η άμεση εγκατάσταση αυτοματοποιημένων συστημάτων φωτεινής σηματοδότησης στην Αθήνα, την ώρα που η χώρα μας παραμένει 30 χρόνια πίσω τεχνολογικά. Σύμφωνα με στοιχεία από το Κέντρο Διαχείρισης Κυκλοφορίας Αθηνών, το 50% των φαναριών λειτουργεί ακόμα με προκαθορισμένους χρόνους, αγνοώντας την πραγματική ροή των οχημάτων.
| Παράμετρος | Δεδομένα & Κόστος |
|---|---|
| Βελτίωση χρόνου μετακίνησης | 25% |
| Κόστος κεντρικής υποδομής (Λ. Αλεξάνδρας) | 1.000.000 € |
| Κόστος ανά κόμβο (επέκταση) | 25.000 € |
| Χρόνος απόσβεσης επένδυσης | 2,5 – 3 έτη |
| Συνολικοί κόμβοι στην Αττική | 2.210 |
| Έξυπνα φανάρια σε λειτουργία | 8 (7 Αττική, 1 Θεσσαλονίκη) |
Η συζήτηση για το κυκλοφοριακό αδιέξοδο της πρωτεύουσας δεν είναι νέα, καθώς η Αθήνα βιώνει μια συνεχή επιδείνωση από τη δεκαετία του ’70 μέχρι σήμερα. Ενώ όμως προωθούνται λύσεις όπως οι κάμερες τεχνητής νοημοσύνης για την καταγραφή παραβάσεων, η βασική υποδομή των φαναριών παραμένει «τυφλή» στις ανάγκες του δρόμου.
Είμαστε περίπου 25-30 χρόνια πίσω στον εκσυγχρονισμό της φωτεινής σηματοδότησης σε σχέση με άλλες χώρες του εξωτερικού.
Δημήτριος Σερμπής, Προϊστάμενος Κέντρου Διαχείρισης Κυκλοφορίας
Η τεχνολογική υστέρηση της Αθήνας
Στην Αττική υπάρχουν σήμερα 2.210 κόμβοι φαναριών, οι οποίοι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κυκλοφορίας. Ωστόσο, το 50% αυτών λειτουργεί με στατικούς χρόνους, δηλαδή ανάβουν και σβήνουν ανεξάρτητα από το αν ο δρόμος είναι άδειος ή μποτιλιαρισμένος.
Τα υπόλοιπα φανάρια ακολουθούν προκαθορισμένα προγράμματα που δεν προσαρμόζονται στις πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε ολόκληρη τη χώρα υπάρχουν μόλις οκτώ «έξυπνα» φανάρια, επτά στην Αττική και ένα στη Θεσσαλονίκη, που αλλάζουν βάσει της κίνησης.
«Είμαστε περίπου 25-30 χρόνια πίσω στον εκσυγχρονισμό της φωτεινής σηματοδότησης», επισημαίνει ο Δημήτριος Σερμπής, προϊστάμενος του τομέα μεταφορών στο Κέντρο Διαχείρισης Κυκλοφορίας Αθηνών, μιλώντας στην Καθημερινή. Η τεχνολογία αυτή εφαρμόζεται σε χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία εδώ και δεκαετίες.
Προτεινόμενο Βόρειο Σέλας στην Ελλάδα: Στη μέγιστη κλίμακα η ηλιακή έκρηξη – Ορατοί οι κίνδυνοι για τις τηλεπικοινωνίες
Το κόστος και η απόσβεση της επένδυσης
Το εμπόδιο για την καθολική εφαρμογή του συστήματος φαίνεται πως είναι πλέον καθαρά οικονομικό. Η εγκατάσταση ενός αυτοματοποιημένου συστήματος στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, που διαθέτει 14 κόμβους, υπολογίζεται στο 1 εκατομμύριο ευρώ λόγω της αρχικής κεντρικής υποδομής.
Από εκεί και πέρα, η επέκταση σε νέους κόμβους είναι σημαντικά φθηνότερη, με το κόστος να ανέρχεται σε περίπου 25.000 ευρώ ανά κόμβο. Παρά το αρχικό κεφάλαιο, η απόσβεση της επένδυσης εκτιμάται ότι ολοκληρώνεται σε μόλις 2,5 με 3 χρόνια.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η βελτίωση στους χρόνους μετακίνησης κατά 25% θα είχε άμεσο θετικό αντίκτυπο στην οικονομία. Η μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και των ρύπων αποτελεί μια παράπλευρη ωφέλεια που δεν πρέπει να υποτιμάται.
Προτεραιότητα σε ασθενοφόρα και ΜΜΕ
Ένα «έξυπνο» δίκτυο δεν περιορίζεται μόνο στη ρύθμιση των ΙΧ, αλλά προσφέρει τη δυνατότητα δυναμικής προτεραιότητας. Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα μπορεί να δίνει «πράσινο» κατά προτεραιότητα σε ασθενοφόρα, πυροσβεστικά οχήματα και Μέσα Μαζικής Μεταφοράς.
Η παρέμβαση αυτή θα μπορούσε να συνδυαστεί με άλλα οδικά έργα στην Αττική, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο πλέγμα διαχείρισης. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα φανάρια από μόνα τους δεν αποτελούν τη μαγική λύση για το κυκλοφοριακό χάος.
Απαιτούνται παράλληλες επενδύσεις στα μέσα σταθερής τροχιάς, όπως η αύξηση των συρμών και οι επεκτάσεις του Μετρό. Η τεχνολογία της σηματοδότησης είναι ο καταλύτης, αλλά η συνολική βελτίωση απαιτεί μια ολιστική συγκοινωνιακή στρατηγική για την επόμενη μέρα της πρωτεύουσας.
Πώς να κινηθείτε έξυπνα στην κίνηση της Αθήνας
- Χρησιμοποιήστε εφαρμογές πλοήγησης (Google Maps, Waze) για ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο.
- Αποφύγετε τις άσκοπες αλλαγές λωρίδας που επιτείνουν το φαινόμενο του 'ακορντεόν' στην κίνηση.
- Διατηρείτε σταθερή ταχύτητα και αποστάσεις ασφαλείας για να διευκολύνετε τη ροή.
- Σεβαστείτε το πορτοκαλί φανάρι για να μην εγκλωβίζεστε στη μέση των διασταυρώσεων.
