Άρειος Πάγος: Ιστορική δικαίωση για 300.000 δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη για τους τόκους

Η πλήρης Ολομέλεια του Αρείου Πάγου εξέδωσε μια απόφαση-σταθμό, κρίνοντας με συντριπτική πλειοψηφία 35-12 ότι ο ανατοκισμός στα κόκκινα δάνεια του νόμου Κατσέλη πρέπει να υπολογίζεται αποκλειστικά επί της μηνιαίας δόσης. Η εξέλιξη αυτή βάζει τέλος στις διεκδικήσεις των τραπεζών για υπολογισμό επί του συνολικού κεφαλαίου, προσφέροντας σημαντική οικονομική ανάσα σε χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά.

Αυτή η ιστορική κρίση έρχεται ως συνέχεια της μακροχρόνιας νομικής διαμάχης για την ερμηνεία του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010, γνωστού ως νόμου Κατσέλη. Η υπόθεση έφτασε στο ανώτατο δικαστήριο μετά από προδικαστικό ερώτημα του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων, το οποίο ζητούσε οριστική διευκρίνιση για το αν η επιβάρυνση των τόκων πρέπει να αφορά το σύνολο της οφειλής ή μόνο το ποσό της δόσης.

Η επικράτηση της κοινωνικής προστασίας και το σκεπτικό

Η πλειοψηφία των 35 δικαστών υιοθέτησε την άποψη ότι ο πρωταρχικός σκοπός του νομοθέτη είναι η κοινωνική επανένταξη του υπερχρεωμένου πολίτη. Σύμφωνα με τη νομική λογική που επικράτησε, ο υπολογισμός των τόκων επί του κεφαλαίου θα οδηγούσε σε μια ατέρμονη διόγκωση του χρέους, ακυρώνοντας στην πράξη την προστασία που προσφέρει η νομοθεσία.

Όπως είχε επισημανθεί και σε προηγούμενη εισήγηση, η διασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη αποτελεί το βασικό κριτήριο. Η απόφαση εναρμονίζεται με την ανάγκη για απαλλαγή των χρεών των φυσικών προσώπων που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους λόγω της οικονομικής κρίσης.

Οι εισηγήσεις που έκριναν το αποτέλεσμα

Κομβικό ρόλο στην έκβαση της υπόθεσης έπαιξε η στάση του αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, Σωτήρη Πλαστήρα, ο οποίος τάχθηκε υπέρ της λύσης που ευνοεί τους δανειολήπτες. Η πρότασή του συνέπεσε με την τοποθέτηση της τότε Εισαγγελέως, Γεωργίας Αδειλίνη, η οποία είχε τονίσει ότι ο τρόπος αυτός υπολογισμού εμποδίζει τη δημιουργία νέων κόκκινων δανείων.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η απόφαση αυτή αποτελεί ισχυρό ανάχωμα στις πρακτικές των funds. Η πρακτική του υπολογισμού επί του κεφαλαίου θεωρήθηκε ότι υπονομεύει τη βασική προστασία της προσωπικής αξιοπρέπειας και το στοιχειώδες επίπεδο διαβίωσης της οικογένειας του οφειλέτη.

Τι σημαίνει η απόφαση για 300.000 νοικοκυριά

Στην πράξη, η απόφαση αυτή σημαίνει ότι οι 300.000 δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο δεν θα επιβαρύνονται με τόκους που υπολογίζονται επί του αρχικού κεφαλαίου. Αυτό μειώνει δραστικά το συνολικό κόστος αποπληρωμής, καθιστώντας τις ρυθμίσεις βιώσιμες σε βάθος χρόνου και αποτρέποντας τον κίνδυνο νέων κατασχέσεων.

Παράλληλα, η απόφαση αυτή λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στον κίνδυνο κατάσχεσης ακινήτων, καθώς η ομαλή εξυπηρέτηση της δόσης γίνεται πλέον πιο εφικτή. Οι τράπεζες και τα funds υποχρεούνται πλέον να προσαρμόσουν τα συστήματα υπολογισμού τους στα νέα δεδομένα που επέβαλε η Ολομέλεια.

Η επόμενη μέρα και η καθαρογραφή

Αυτή τη στιγμή αναμένεται η καθαρογραφή της απόφασης, η οποία θα αποσαφηνίσει πλήρως το νομικό σκεπτικό και τις τεχνικές λεπτομέρειες. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται τελεσίδικη, κλείνοντας ένα μεγάλο κεφάλαιο αβεβαιότητας για χιλιάδες πολίτες που βρίσκονταν σε αναμονή.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, η απόφαση χαρακτηρίζεται ως δικαστικό προηγούμενο που θα επηρεάσει και άλλες κατηγορίες ρυθμίσεων. Η σταθερότητα που προσφέρει η απόφαση αναμένεται να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς της δικαιοσύνης και στην προστασία της πρώτης κατοικίας.