Αρχή Προστασίας Δεδομένων: «Μπλόκο» στη συλλογή βιομετρικών στοιχείων από την ΕΛ.ΑΣ.

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εξέδωσε απόφαση-σταθμό, κρίνοντας ως παράνομη την επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων μέσω του συστήματος «έξυπνης αστυνόμευσης» της ΕΛ.ΑΣ. Η απόφαση βάζει οριστικό τέλος στη χρήση φορητών συσκευών για τη λήψη φωτογραφιών προσώπου και δακτυλικών αποτυπωμάτων κατά τους επιτόπιους ελέγχους ταυτοποίησης.

Η ισορροπία μεταξύ της δημόσιας ασφάλειας και της προστασίας της ιδιωτικότητας αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της ψηφιακής εποχής. Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των διεθνών ανησυχιών για τη χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και επιτήρησης από τις αρχές επιβολής του νόμου, αναδεικνύοντας τα νομικά κενά που συνοδεύουν την υιοθέτηση προηγμένων ψηφιακών εργαλείων.

Η ιστορική απόφαση της Αρχής

Η απόφαση, η οποία εκδόθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025 και δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα, ξεκαθαρίζει ότι η χρήση των συσκευών για τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων δεν είναι σύννομη. Σύμφωνα με την 21 σελίδων κρίση της Ανεξάρτητης Αρχής, δεν υφίσταται η απαιτούμενη νομική βάση για μια τέτοια επεξεργασία.

Το σύστημα «έξυπνης αστυνόμευσης» (Smart Policing) βασίζεται στην έννοια των βιομετρικών δεδομένων — τα οποία αποτελούν μοναδικά φυσικά χαρακτηριστικά που επιτρέπουν την αυτόματη ταυτοποίηση ενός ατόμου — και απαιτούν το υψηλότερο επίπεδο προστασίας. Η Αρχή υπογράμμισε ότι για την επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων απαιτείται ρητή πρόβλεψη σε νόμο, η οποία επί του παρόντος απουσιάζει.

Το χρονικό της σύμβασης και οι αντιδράσεις

Η σύμβαση με την εταιρεία Intracom Telecom υπεγράφη τον Ιούνιο του 2019, με συνολικό κόστος τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ. Το έργο περιλάμβανε την προμήθεια 1.000 smartphones και 500 εξωτερικών συσκευών λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων για πεζές και εποχούμενες περιπολίες.

Η παρέμβαση της οργάνωσης Homo Digitalis τον Μάρτιο του 2020 υπήρξε καθοριστική, καθώς έθεσε σοβαρά ερωτήματα νομιμότητας. Η έρευνα που ακολούθησε εξέτασε εξονυχιστικά τη σύμβαση προμήθειας και τη λειτουργία του συστήματος, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η εκτίμηση αντικτύπου δεν διενεργήθηκε εγκαίρως.

Η επιχειρηματολογία της ΕΛ.ΑΣ. και η επόμενη μέρα

Από την πλευρά της, η Ελληνική Αστυνομία υποστήριξε ότι τα δεδομένα δεν θα αποθηκεύονταν, αλλά θα απορρίπτονταν άμεσα μετά την ταυτοποίηση. Ωστόσο, η Αρχή έκρινε ότι ακόμη και η στιγμιαία επεξεργασία συνιστά παραβίαση των προσωπικών δεδομένων χωρίς το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η απόφαση αυτή ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και θέτει αυστηρά όρια στην κρατική επιτήρηση. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον πολίτη χωρίς να θυσιάζει τα θεμελιώδη δικαιώματά του.

Η νέα χρήση των συσκευών Smart Policing

Παρά το «μπλόκο» στα βιομετρικά, οι συσκευές δεν θα μείνουν ανενεργές, καθώς ήδη από τον Ιούλιο του 2024 έχει δρομολογηθεί η χρήση τους για άλλους σκοπούς. Συγκεκριμένα, θα αξιοποιηθούν για την ηλεκτρονική βεβαίωση τροχονομικών παραβάσεων, αντικαθιστώντας τις παραδοσιακές κλήσεις.

Αυτή η στροφή προς την ψηφιοποίηση των προστίμων δείχνει ότι ο εξοπλισμός μπορεί να προσφέρει υπηρεσίες που διευκολύνουν τη γραφειοκρατία. Η ΕΛ.ΑΣ. καλείται πλέον να προσαρμόσει τη στρατηγική της, διασφαλίζοντας ότι κάθε νέα τεχνολογική εφαρμογή θα συνοδεύεται από την απαραίτητη νομική θωράκιση.