- Ανακάλυψη 550 ιστορικών εγγράφων της οικογένειας Μπρεστ σε υπόγειο στο Λονγκ Άιλαντ.
- Το αρχείο συνδέεται άμεσα με την ανακάλυψη της Αφροδίτης της Μήλου το 1820.
- Η Σούζαν Βέρα δώρισε το υλικό στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη για μόνιμη παραμονή στην Ελλάδα.
- Τα έγγραφα φωτίζουν τη διπλωματία και το εμπόριο στο Αιγαίο κατά τον 19ο αιώνα.
- Ο ιστορικός Μαρκ Μαζάουερ χαρακτήρισε το αρχείο ως κρίσιμο τεκμήριο για τη νεότερη ιστορία.
Ένας ανεκτίμητος ιστορικός θησαυρός 550 εγγράφων, που παρέμενε κρυμμένος επί δεκαετίες σε ένα σκονισμένο μπαούλο στο Λονγκ Άιλαντ, παραδόθηκε επίσημα στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη. Το αρχείο της οικογένειας Μπρεστ, Γάλλων υποπροξένων στη Μήλο, φωτίζει άγνωστες πτυχές της ανακάλυψης της Αφροδίτης της Μήλου και τη μετάβαση από την Οθωμανική κυριαρχία στη συγκρότηση του ελληνικού κράτους.
| Χαρακτηριστικό | Πληροφορίες Αρχείου |
|---|---|
| Πλήθος Εγγράφων | Περίπου 550 τεκμήρια |
| Χρονική Περίοδος | Τέλη 18ου – Αρχές 20ού αιώνα |
| Κεντρικά Πρόσωπα | Λουί Μπρεστ, Νικολά Μπρεστ |
| Τοποθεσία Εντοπισμού | Λονγκ Άιλαντ, Νέα Υόρκη |
| Σημερινή Τοποθεσία | Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αθήνα |
| Κύρια Θεματολογία | Προξενική δράση, Εμπόριο, Αφροδίτη της Μήλου |
Η ανεύρεση αυτού του υλικού δεν αποτελεί απλώς μια τυχαία οικογενειακή ανακάλυψη, αλλά μια κρίσιμη ψηφίδα στην κατανόηση της προξενικής διπλωματίας του 19ου αιώνα. Τεχνικά, η πρόκληση της διατήρησης τέτοιων αρχείων έγκειται στην πολυετή διασπορά τους, καθώς οι οικογένειες των διπλωματών λειτουργούσαν ως γέφυρες πολιτισμικής μεταφοράς μεταξύ της Ανατολικής Μεσογείου και της Δύσης.
Το αρχείο αυτό μας επιτρέπει να δούμε την ανακάλυψη του αγάλματος στο πλαίσιο της ευρύτερης ιστορίας του νησιού σε μια κρίσιμη περίοδο.
Μαρκ Μαζάουερ, Καθηγητής Ιστορίας Πανεπιστημίου Κολούμπια
Η ανακάλυψη στο υπόγειο του Λονγκ Άιλαντ
Όλα ξεκίνησαν τον Μάρτιο του 2023, όταν η Σούζαν Βέρα, καθηγήτρια Ψυχολογίας στη Νέα Υόρκη, άρχισε να ερευνά τις ρίζες της. Η αναζήτηση την οδήγησε σε ένα παλιό φθαρμένο μπαούλο στο υπόγειο του πατρικού της σπιτιού, το οποίο περιείχε επιστολές και έγγραφα που χρονολογούνται από τον 19ο αιώνα.
Η Σούζαν συνειδητοποίησε γρήγορα ότι το υλικό αυτό είχε τεράστιο ιστορικό βάρος, καθώς αφορούσε την οικογένεια των Γάλλων υποπροξένων στη Μήλο και την Κίμωλο. Η αδυναμία άμεσης μετάφρασης των εγγράφων δημιούργησε ένα ιστορικό μυστήριο που έπρεπε να λυθεί με τη βοήθεια ειδικών.
Αυτή η διαδικασία ανάσυρσης της οικογενειακής μνήμης οδήγησε στην επαφή με τον διακεκριμένο ιστορικό Μαρκ Μαζάουερ. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια αναγνώρισε αμέσως τη σημασία των τεκμηρίων, τα οποία συνδέονται άμεσα με την ελληνική επανάσταση και την ευρωπαϊκή διπλωματία.
Προτεινόμενο Θεσσαλονίκη: 230 προσαγωγές για τα σοβαρά επεισόδια έξω από το ΑΠΘ
Ο ρόλος του Λουί Μπρεστ και η Αφροδίτη της Μήλου
Κεντρικό πρόσωπο του αρχείου είναι ο Λουί Μπρεστ, ο οποίος υπηρετούσε στη Μήλο το 1820, τη χρονιά που ανακαλύφθηκε το εμβληματικό άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου. Οι μαρτυρίες επιβεβαιώνουν ότι ο Μπρεστ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά του αγάλματος στο Λούβρο.
Το αρχείο δεν περιλαμβάνει μόνο υπηρεσιακές αναφορές, αλλά και προσωπικές επιστολές που ανασυνθέτουν την καθημερινότητα μιας νησιωτικής ελίτ. Μέσα από τα 550 έγγραφα, η Μήλος αναδεικνύεται ως ένας στρατηγικός σταθμός για το γαλλικό εμπόριο και τη διπλωματία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων ερευνητών της ιστοριογραφίας, η επιστροφή τέτοιων τεκμηρίων στην Ελλάδα επιτρέπει την αποδόμηση των επίσημων αφηγημάτων. Επισημαίνεται από ακαδημαϊκούς κύκλους ότι το υλικό αυτό προσφέρει μια πιο σύνθετη εικόνα για το πώς οι ξένες δυνάμεις αντιλαμβάνονταν τα γεγονότα της περιόδου.
Η διαδρομή του αρχείου και η επιστροφή στην Αθήνα
Το αρχείο Μπρεστ διένυσε μια εντυπωσιακή διαδρομή από τη Γαλλία και την Ελλάδα μέχρι το Μεξικό, το Περού και τις ΗΠΑ. Η Σεσίλ, προγιαγιά της Σούζαν Βέρα, ήταν εκείνη που διέσωσε το μπαούλο, μεταφέροντάς το σε όλες τις μετακινήσεις της οικογένειας ανά τον κόσμο.
Τον Μάιο του 2024, η διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Μαρία Γεωργοπούλου, ταξίδεψε στην Αμερική για να παραλάβει τον θησαυρό. Η δωρεά της οικογένειας διασφαλίζει ότι τα πολύτιμα τεκμήρια θα παραμείνουν πλέον μόνιμα στην Ελλάδα για επιστημονική έρευνα.
Η επεξεργασία του υλικού, την οποία έχει αναλάβει η ιστορικός Άννα Αθανασούλη, αναμένεται να ρίξει φως στις κοινωνικές σχέσεις μεταξύ καθολικών και ορθόδοξων οικογενειών στα νησιά. Η ιστορική προοπτική για τη ζωή στο Αιγαίο παραμένει επίκαιρη και αναγκαία, ειδικά σε μια εποχή που το νησιωτικό περιβάλλον δέχεται νέες πιέσεις.
