- Ιδρύθηκε στο ΑΠΘ η Έδρα «Μητροπολίτης Δράμας Παύλος» για τον Ελληνισμό της Ανατολής.
- Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος τόνισε τον ρόλο της Εκκλησίας στη διάσωση της ελληνικής γλώσσας.
- Η Έδρα θα μελετά την ιστορία του Πόντου, της Καππαδοκίας και της Ιωνίας.
- Η πρωτοβουλία χρηματοδοτείται από εκκλησιαστικούς φορείς και στηρίζεται από την Πολιτεία.
Στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) πραγματοποιήθηκε σήμερα η τελετή ίδρυσης της Επώνυμης Έδρας «Μητροπολίτης Δράμας Παύλος», με την τιμητική παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου. Η νέα ακαδημαϊκή δομή εστιάζει στην Εκκλησιαστική Ιστορία και τον Πολιτισμό του Ελληνισμού της Ανατολής, αποτελώντας έναν κρίσιμο πυλώνα για τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και της εθνικής ταυτότητας.
| Χαρακτηριστικό | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Τίτλος Έδρας | Μητροπολίτης Δράμας Παύλος |
| Γνωστικό Αντικείμενο | Εκκλησιαστική Ιστορία & Πολιτισμός Ελληνισμού Ανατολής |
| Χρονικό Πεδίο | 11ος έως 20ός αιώνας |
| Φορέας Ίδρυσης | Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) |
| Συνεργαζόμενοι Φορείς | ΓΓ Θρησκευμάτων, Μητροπόλεις Θεσσαλονίκης, Νεαπόλεως, Νέας Κρήνης |
| Περιοχές Μελέτης | Πόντος, Καππαδοκία, Ιωνία, Παρευξείνια Ζώνη |
Η ίδρυση της νέας έδρας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η μελέτη της προσφυγικής μνήμης και της ιστορίας του Πόντου αποκτά νέα δυναμική. Το ΑΠΘ ενισχύει στρατηγικά τον ρόλο του ως διεθνές κέντρο αναφοράς για τον βυζαντινό και νεότερο ελληνισμό, συνδέοντας την επιστημονική έρευνα με την ιστορική παρακαταθήκη του Οικουμενικού Θρόνου.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έσωσε κυριολεκτικώς την πνευματική και πολιτισμική ιδιοπροσωπία και την γλώσσα μας σε καιρούς δύστηνους.
Βαρθολομαίος, Οικουμενικός Πατριάρχης
Η αποστολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου και η νέα γενιά
Κατά την ομιλία του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης υπογράμμισε τη ζωτική σημασία της γνώσης της προσφοράς του Πατριαρχείου προς το Γένος. Τόνισε ότι η Εκκλησία διέσωσε τη γλώσσα και την ιδιοπροσωπία μας σε δύσκολους καιρούς μέσω της παιδείας και της αλληλεγγύης.
Σύμφωνα με τον κ.κ. Βαρθολομαίο, η επιστημονική γνώση και η τεχνολογική πρόοδος δεν επαρκούν από μόνες τους για τη διαφύλαξη της ταυτότητας. Απαιτείται μια πνευματική θωράκιση που πηγάζει από τις αξίες της Ορθοδοξίας και τον πνευματικό πολιτισμό, ο οποίος αποτελεί τον πυρήνα του ελληνισμού.
Ο Πατριάρχης επεσήμανε πως η ηθική και θρησκευτική αγωγή είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη της ελευθερίας και της υπευθυνότητας των νέων. Η πνευματική ζωή της Εκκλησίας λειτουργεί ως νίκη εναντίον των δυνάμεων που απειλούν την ιερότητα του ανθρωπίνου προσώπου.
Στόχοι και επιστημονικό πεδίο της νέας Έδρας
Η Έδρα θα επικεντρωθεί στη μελέτη περιοχών όπως ο Πόντος, η Καππαδοκία και η Ιωνία από τον 11ο έως τον 20ό αιώνα. Στόχος είναι η προσέλκυση ερευνητών παγκοσμίου βεληνεκούς και η σύναψη στρατηγικών συνεργασιών με διεθνείς επιστημονικούς φορείς.
Παράλληλα, θα δοθεί έμφαση στην πολιτισμική παρουσία των Ελλήνων στην Παρευξείνια Ζώνη και την πνευματική ζωή των προσφυγικών πληθυσμών. Η πρωτοβουλία αυτή αναμένεται να ενισχύσει τη σύνδεση των νέων της διασποράς με τις ιστορικές τους ρίζες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις πανεπιστημιακών κύκλων, η κίνηση αυτή θωρακίζει την ιστορική συνέχεια του ελληνισμού στις περιοχές της Ανατολής. Επισημαίνεται από αναλυτές στρατηγικής ότι η ακαδημαϊκή κατοχύρωση της εκκλησιαστικής ιστορίας αποτελεί ανάχωμα στην παραχάραξη της συλλογικής μνήμης.
Χρηματοδότηση και στελέχωση της ακαδημαϊκής δομής
Η χρηματοδότηση της Έδρας θα καλύπτεται ετησίως από τις Ιερές Μητροπόλεις Θεσσαλονίκης, Νεαπόλεως και Νέας Κρήνης, σε συνεργασία με την Αποστολική Διακονία. Σύντομα αναμένεται η στελέχωση της δομής με εξειδικευμένο μέλος ΔΕΠ στην Εκκλησιαστική Ιστορία.
Στην τελετή παρέστησαν υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους ο Υφυπουργός Παιδείας και ο Υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας Θράκης). Η παρουσία τους υποδηλώνει τη στήριξη της πολιτείας σε πρωτοβουλίες που προάγουν τον πνευματικό πολιτισμό και την εθνική αυτογνωσία.
Η επόμενη μέρα για την έρευνα στο ΑΠΘ
Η ίδρυση της Έδρας «Μητροπολίτης Δράμας Παύλος» σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ. Οι ερευνητικές δράσεις που θα ξεκινήσουν αναμένεται να ρίξουν φως σε άγνωστες πτυχές της εκκλησιαστικής οργάνωσης στην Ανατολή.
Το έργο της Έδρας θα αποτελέσει ζωντανό μνημείο για τον μακαριστό Μητροπολίτη Παύλο, ο οποίος υπήρξε διακεκριμένος μελετητής του Πόντου. Η επιστημονική κοινότητα αναμένει πλέον τα πρώτα αποτελέσματα των ερευνών που θα αναδείξουν την πανανθρώπινη αποστολή του Οικουμενικού Ελληνισμού.