- 450.000 στρώματα απορρίπτονται ετησίως στην Ελλάδα, προκαλώντας σοβαρή περιβαλλοντική ρύπανση.
- Επτά μεγάλες εταιρείες καταγγέλλουν καθυστερήσεις στην έγκριση του συστήματος ανακύκλωσης από τον ΕΟΑΝ.
- Το νέο πλαίσιο διαχείρισης αναμένεται να κατατεθεί προς έγκριση εντός του πρώτου τριμήνου του 2026.
- Η συλλογή παραμένει το κύριο εμπόδιο, με τις εταιρείες να αρνούνται την απόσυρση για λόγους υγιεινής.
- Στον Δήμο Αθηναίων η αποκομιδή κοστίζει 5 ευρώ και απαιτεί προγραμματισμένο ραντεβού.
Περισσότερα από 450.000 παλαιά στρώματα καταλήγουν ετησίως στους ελληνικούς δρόμους, δημιουργώντας μια περιβαλλοντική «βόμβα» 8 τόνων που αναζητά λύση. Επτά μεγάλες εταιρείες του κλάδου καταγγέλλουν πολυετή αδράνεια της πολιτείας, ενώ ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) προαναγγέλλει την κατάθεση νέου πλαισίου εντός του πρώτου τριμήνου του 2026.
| Στοιχείο | Δεδομένα / Τιμή |
|---|---|
| Ετήσιος όγκος απορριμμάτων | 450.000 στρώματα |
| Συνολικό βάρος αποβλήτων | 7-8 τόνοι ετησίως |
| Εκπροσώπηση κλάδου (7 εταιρείες) | 70% των πωλήσεων |
| Κόστος αποκομιδής (Δήμος Αθηναίων) | 5 ευρώ |
| Χρονικός ορίζοντας νέου πλαισίου | Α' Τρίμηνο 2026 |
Η διαχείριση των ογκωδών αποβλήτων στην Ελλάδα αποτελεί μια διαχρονική πρόκληση, με τα παρατημένα στρώματα στις άκρες των δρόμων να αποτελούν το πιο ορατό σύμπτωμα μιας δυσλειτουργικής αλυσίδας ανακύκλωσης. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της νομοθεσίας του 2021, η οποία προέβλεπε τη δημιουργία ενός οργανωμένου συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης, το οποίο όμως παραμένει σε εκκρεμότητα λόγω γραφειοκρατικών και τεχνικών εμποδίων.
Ο κλάδος μας καταγγέλλεται για δήθεν αδράνεια, ενώ έχουμε καταθέσει προτάσεις εδώ και δύο έτη χωρίς ανταπόκριση από την πολιτεία.
Κοινή ανακοίνωση επτά μεγάλων εταιρειών στρωματοποιίας
Το αδιέξοδο μεταξύ βιομηχανίας και πολιτείας
Επτά από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου, οι οποίες εκπροσωπούν το 70% των πωλήσεων στην Ελλάδα, εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση διαμαρτυρόμενες για την καθυστέρηση έγκρισης του επιχειρησιακού τους σχεδίου. Οι εταιρείες Media Strom, Elite Strom, Candia Strom, IKEA, Jysk, GrecoStrom και Istikbal υποστηρίζουν ότι έχουν καταθέσει βιώσιμες προτάσεις από το τέλος του 2023, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ανταπόκριση από τον ΕΟΑΝ.
Από την πλευρά του, ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης, ο οποίος παραμένει υποστελεχωμένος, επισημαίνει ότι το αρχικό σχέδιο των εταιρειών παρουσίαζε σημαντικά κενά. Η διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού, Αλεξάνδρα Τόγια, δήλωσε ότι μετά από διορθώσεις και διαβουλεύσεις με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, το νέο πλαίσιο είναι πλέον έτοιμο να κατατεθεί προς έγκριση εντός του πρώτου τριμήνου του έτους.
Το «αγκάθι» της συλλογής και η υγειονομική παράμετρος
Προτεινόμενο Ανακύκλωση με αντίτιμο: Πώς θα λειτουργεί το σύστημα DRS για πλαστικά και αλουμίνιο από το 2026
Το βασικό σημείο τριβής παραμένει ο τρόπος συλλογής των παλαιών στρωμάτων. Ενώ σε συστήματα όπως η ανακύκλωση συσκευών η απόσυρση γίνεται κατά την παράδοση του νέου προϊόντος, ο κλάδος της στρωματοποιίας αρνείται αυτή την πρακτική για λόγους υγιεινής.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η μεταφορά χρησιμοποιημένων στρωμάτων (που συχνά βρίσκονται σε κακή κατάσταση) μαζί με τα νέα προϊόντα ενέχει κινδύνους για τους μεταφορείς και τα οχήματα. Αντ’ αυτού, προτείνεται η χρηματοδότηση των δήμων ώστε να ενισχύσουν τις δικές τους υπηρεσίες συλλογής ογκωδών αντικειμένων μέσω ειδικών εφαρμογών.
Η διεθνής εμπειρία και η ελληνική πραγματικότητα
Στο εξωτερικό, η διαχείριση ακολουθεί πιο προηγμένα μοντέλα. Στη Γαλλία, ειδικές μονάδες επιτυγχάνουν την αποστείρωση και επαναχρησιμοποίηση του 70%-80% των υλικών. Στην Ελλάδα, οι συζητήσεις στρέφονται προς την τσιμεντοβιομηχανία για την ενεργειακή αξιοποίηση (καύση), μέχρι να δημιουργηθούν οι απαραίτητες υποδομές ανακύκλωσης.
Σήμερα, η διαδικασία για τον πολίτη παραμένει δύσκολη, ειδικά σε δήμους όπως της Αθήνας. Η ανάγκη για ψηφιακή αίτηση, πληρωμή τέλους 5 ευρώ μέσω ΕΛΤΑ και προγραμματισμό ραντεβού μέσω email αποτελεί εμπόδιο, ειδικά για τους πολίτες μεγαλύτερης ηλικίας. Η αναβάθμιση της ψηφιακής πύλης gov.gr ίσως προσφέρει μελλοντικά λύσεις για την απλοποίηση αυτών των αιτημάτων.
Η επόμενη μέρα για τη διαχείριση αποβλήτων
Η ενεργοποίηση του συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης αναμένεται να δώσει λύση και στο κόστος που επωμίζονται σήμερα οι ξενοδοχειακές μονάδες, μετακυλίοντας την ευθύνη στη βιομηχανία. Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι χωρίς ένα αυστηρό και λειτουργικό πλαίσιο, η εικόνα των παρατημένων στρωμάτων θα συνεχίσει να υποβαθμίζει τον δημόσιο χώρο.
Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, οι καταναλωτές καλούνται να ακολουθούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες των δήμων τους, αποφεύγοντας την ανεξέλεγκτη απόρριψη που επιβαρύνει το περιβάλλον και την αισθητική των πόλεων. Η συμμόρφωση με τους κανόνες είναι το πρώτο βήμα μέχρι την εφαρμογή του νέου, εθνικού συστήματος συλλογής.
Πώς να διαχειριστείτε σωστά το παλιό σας στρώμα
- Επικοινωνήστε πάντα με τον δήμο σας πριν βγάλετε το στρώμα στο δρόμο για να ορίσετε συγκεκριμένη ημέρα και ώρα συλλογής.
- Ελέγξτε αν ο δήμος σας απαιτεί την έκδοση ηλεκτρονικού παραβόλου ή την πληρωμή τέλους αποκομιδής.
- Μην εγκαταλείπετε το στρώμα δίπλα σε κάδους χωρίς ραντεβού, καθώς ενδέχεται να σας επιβληθεί πρόστιμο για παράνομη εναπόθεση ογκωδών.
- Αν αγοράζετε νέο στρώμα, ρωτήστε την εταιρεία αν συνεργάζεται με κάποιο ιδιωτικό σύστημα ανακύκλωσης, παρά τις γενικές δυσκολίες του κλάδου.
