Ανακύκλωση με αντίτιμο: Πώς θα λειτουργεί το σύστημα DRS για πλαστικά και αλουμίνιο από το 2026

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή διαχείρισης αποβλήτων με την εφαρμογή του συστήματος εγγυοδοσίας DRS εντός του 2026, το οποίο προβλέπει αντίτιμο 0,10 έως 0,15 ευρώ για κάθε συσκευασία. Οι καταναλωτές θα μπορούν να επιστρέφουν πλαστικά μπουκάλια και μεταλλικά κουτάκια σε περισσότερα από 13.900 σημεία συλλογής σε όλη τη χώρα, λαμβάνοντας κουπόνια εξαργύρωσης για τις αγορές τους.

Η εισαγωγή του συστήματος εγγυοδοσίας (Deposit Refund System – DRS) αποτελεί μια κομβική εξέλιξη που έρχεται να ευθυγραμμίσει την Ελλάδα με τις αυστηρές κοινοτικές οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην άρτια συνεργασία μεταξύ παραγωγών, εισαγωγέων και λιανεμπορίου, προκειμένου να διασφαλιστεί η καθαρότητα των υλικών και η επίτευξη των εθνικών στόχων ανακύκλωσης.

Η αρχιτεκτονική του DRS Hellas και οι δικαιούχοι

Το νέο εγχείρημα θα υλοποιηθεί από τον φορέα DRS Hellas, στον οποίο συμμετέχουν η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας και έντεκα μεγάλες εταιρείες του κλάδου των ποτών και αναψυκτικών. Η λειτουργία του συστήματος βασίζεται στην προσθήκη ενός μικρού αντιτίμου στην τιμή πώλησης, το οποίο επιστρέφεται στον πολίτη κατά την παράδοση της κενής συσκευασίας.

Σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο, η εφαρμογή θα ξεκινήσει με 3.400 μηχανήματα το 2026, με στόχο να φτάσουν τα 4.200 έως το 2028. Παράλληλα, θα λειτουργούν 9.700 σημεία χειροκίνητης συλλογής σε μικρότερα καταστήματα και χώρους εστίασης, καλύπτοντας ακόμα και τις νησιωτικές περιοχές της χώρας.

Η επιστροφή των πλαστικών μπουκαλιών νερού και αναψυκτικών θα γίνεται με μορφή κουπονιού, το οποίο θα εξαργυρώνεται άμεσα στα ταμεία των σούπερ μάρκετ. Επισημαίνεται ότι όποια συσκευασία δεν φέρει το ειδικό λογότυπο του συστήματος, δεν θα επιτρέπεται πλέον να κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά.

Ο αντίκτυπος στον μπλε κάδο και η οικονομική πρόκληση

Η ενεργοποίηση του DRS αναμένεται να επιφέρει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην υφιστάμενη διαχείριση των απορριμμάτων, καθώς ο μπλε κάδος θα αποφορτιστεί από έναν σημαντικό όγκο υλικών. Αν και αυτό θα βοηθήσει στην καλύτερη διαλογή των υπόλοιπων συσκευασιών, δημιουργεί ένα οικονομικό κενό στα έσοδα των υπαρχόντων συστημάτων ανακύκλωσης.

Συγκεκριμένα, η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) εκτιμάται ότι θα χάσει έσοδα ύψους 8-10 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως από την πώληση του PET και του αλουμινίου. Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται απαραίτητη η αναπροσαρμογή των εισφορών και ο εκσυγχρονισμός των Κέντρων Διαλογής (ΚΔΑΥ) που δεν έχουν αναβαθμιστεί από το 2009.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η επιτυχία του συστήματος θα εξαρτηθεί από την ευκολία πρόσβασης των πολιτών στα μηχανήματα επιστροφής. Η τοποθέτηση εξοπλισμού σε κοινόχρηστους χώρους αποτελεί σημείο τριβής, καθώς πρέπει να αποφευχθεί η περαιτέρω κατάληψη πεζοδρομίων και πλατειών.

Η επόμενη μέρα και οι νέες κατηγορίες ανακύκλωσης

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος στοχεύει στην έναρξη της εφαρμογής μέσα στο καλοκαίρι του 2026. Στόχος είναι μέχρι το τέλος του 2028 το σύστημα να ανακυκλώνει το 90% των συσκευασιών που κυκλοφορούν, επιτυγχάνοντας μια κυκλική οικονομία υψηλών προδιαγραφών.

Πέρα από τα μπουκάλια και τα κουτάκια, το 2026 θα φέρει νέα συστήματα συλλογής για παλαιά στρώματα και έπιπλα, ενισχύοντας τη χωριστή διαλογή. Η ενίσχυση του δικτύου με κίτρινους κάδους για το χαρτί και περισσότερα σημεία για το γυαλί αποτελεί το επόμενο βήμα για τον συνολικό μετασχηματισμό της ανακύκλωσης στην Ελλάδα.