Ανάκληση ασύλου για 33 πρόσφυγες: Η αυστηροποίηση των κριτηρίων και η περίπτωση του Τζαβέντ Ασλάμ

Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί την αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής, η Υπηρεσία Ασύλου εκκίνησε τις διαδικασίες για την ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας 33 ατόμων. Η απόφαση, που βασίζεται στον νέο κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής, επηρεάζει πολίτες από τη Συρία, το Πακιστάν, την Αίγυπτο και το Ιράκ, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται η περίπτωση του Τζαβέντ Ασλάμ.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας ευρύτερης στρατηγικής για τον επανακαθορισμό του μεταναστευτικού αποτυπώματος στην Ελλάδα, η οποία εστιάζει στην εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων βάσει των νέων γεωπολιτικών δεδομένων. Η διαδικασία αυτή δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική πράξη, αλλά μια πολιτική επιλογή που δοκιμάζει τα όρια της διεθνούς προστασίας και των δεσμεύσεων της χώρας.

Η πολιτική κατεύθυνση και ο νέος κατάλογος ασφαλών χωρών

Η πρόσκληση των 33 ατόμων για επανεξέταση του αιτήματος ασύλου τους πραγματοποιήθηκε μετά τη σαφή πολιτική κατεύθυνση του υπουργού Μετανάστευσης, Θάνου Πλεύρη. Στόχος είναι να επανεξεταστούν όλες οι υποθέσεις που, βάσει αντικειμενικών στοιχείων, δύνανται να οδηγήσουν σε άρση του καθεστώτος.

Κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή παίζει ο κατάλογος των τρίτων χωρών που θεωρούνται ασφαλείς χώρες καταγωγής, ο οποίος δημοσιοποιήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2026. Σε αυτόν περιλαμβάνεται πλέον το Πακιστάν, παρά το γεγονός ότι η χώρα δεν συμπεριλήφθηκε στον αντίστοιχο κατάλογο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 10 Φεβρουαρίου.

Η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί ένα νομικό παράδοξο, καθώς η Ελλάδα ακολουθεί μια πιο αυστηρή γραμμή σε σχέση με τις Βρυξέλλες. Ήδη, η κοινή ευρωπαϊκή επιχείρηση για την επιστροφή υπηκόων από το Πακιστάν δείχνει την τάση που επικρατεί σε επίπεδο επιχειρησιακού συντονισμού.

Η εμβληματική περίπτωση του Τζαβέντ Ασλάμ

Μεταξύ των 33 ατόμων ξεχωρίζει η περίπτωση του Τζαβέντ Ασλάμ, προέδρου της Πακιστανικής Κοινότητας στην Ελλάδα, ο οποίος ζει στη χώρα περίπου 30 χρόνια. Ο Ασλάμ έλαβε κλήση να εκθέσει εγγράφως τους λόγους για τους οποίους δεν πρέπει να ανακληθεί το άσυλό του, το οποίο του χορηγήθηκε το 2021.

Το ιστορικό του είναι σύνθετο, καθώς το 2005 είχε καταγγείλει απαγωγές Πακιστανών, προκαλώντας τη δυσαρέσκεια της κυβέρνησης της χώρας του. Παρά το γεγονός ότι ο Άρειος Πάγος απέρριψε αίτημα έκδοσής του στο παρελθόν, οι πακιστανικές αρχές συνεχίζουν να τον κατηγορούν για διακίνηση, ενώ αρνούνται να του ανανεώσουν το διαβατήριο.

Η περίπτωση αυτή θεωρείται «τεστ» για την εξατομικευμένη εξέταση που υπόσχεται το υπουργείο. Ανάλογες ανακλήσεις ασύλου για λόγους εθνικής ασφάλειας έχουν καταγραφεί πρόσφατα και για άλλες εθνικότητες, εντείνοντας την ανησυχία για το μέλλον της πολιτικής προσφυγιάς στην Ελλάδα.

Νομικές επιφυλάξεις και η Συνθήκη της Γενεύης

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η αναδρομική επανεξέταση παλαιών υποθέσεων ενδέχεται να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την ασφάλεια δικαίου των προσφύγων. Επισημαίνεται από παράγοντες που παρακολουθούν το διεθνές δίκαιο ότι η μετατόπιση του βάρους της απόδειξης στον ίδιο τον πρόσφυγα αποτελεί μια σημαντική δογματική αλλαγή.

Η Συνθήκη της Γενεύης ορίζει ότι για να ανακληθεί το καθεστώς, η Υπηρεσία Ασύλου πρέπει να αποδείξει ότι οι συνθήκες δίωξης δεν υφίστανται πλέον. Οι δικηγόροι ανθρωπίνων δικαιωμάτων τονίζουν ότι η αυστηροποίηση της νομοθεσίας μπορεί να οδηγήσει στην άρση της προστασίας για ανθρώπους που πραγματικά κινδυνεύουν.

Από την πλευρά του, το υπουργείο επιμένει ότι όλες οι ενέργειες γίνονται αυστηρά εντός του νόμου. Ωστόσο, η πολιτική πίεση για μείωση του αριθμού των ατόμων υπό καθεστώς προστασίας είναι εμφανής, ειδικά ενόψει της πλήρους εφαρμογής του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης.

Τι αναμένεται για το καθεστώς προστασίας

Η διαδικασία για τους 33 πρόσφυγες βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και τα αποτελέσματα των επανεξετάσεων θα κρίνουν την τύχη εκατοντάδων άλλων παρόμοιων περιπτώσεων. Η εξατομικευμένη κρίση παραμένει το κλειδί, αλλά η ένταξη χωρών όπως η Αίγυπτος και το Πακιστάν στις «ασφαλείς» λίστες αλλάζει τα δεδομένα.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να προσκομίσουν επικαιροποιημένα στοιχεία που να αποδεικνύουν τον συνεχιζόμενο κίνδυνο στην πατρίδα τους. Η επόμενη περίοδος θα δείξει αν η ελληνική δικαιοσύνη θα ευθυγραμμιστεί με την κυβερνητική γραμμή ή αν θα θέσει φραγμούς στις ανακλήσεις βάσει των διεθνών συμβάσεων.