Ανακλήσεις ασύλου: Γιατί η Ελλάδα χαρακτηρίζει «εθνικό κίνδυνο» Τούρκους πρόσφυγες

Σε μια αιφνίδια αυστηροποίηση της στάσης τους, οι ελληνικές αρχές προχώρησαν το 2025 στην ανάκληση του καθεστώτος ασύλου για 44 Τούρκους υπηκόους, επικαλούμενες λόγους εθνικής ασφάλειας και δημόσιας τάξης. Πρόκειται για μια δραματική αύξηση σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, καθώς πολλοί από τους θιγόμενους είναι γκιουλενιστές που ζουν επί χρόνια στην Ελλάδα, έχοντας ενσωματωθεί πλήρως στην κοινωνία και την οικονομία.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου σχετικής σταθερότητας για τους Τούρκους αντικαθεστωτικούς που αναζήτησαν καταφύγιο στην Ελλάδα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 στην Τουρκία. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι οι ανακλήσεις βασίζονται σε απόρρητα έγγραφα των υπηρεσιών ασφαλείας, τα οποία δεν κοινοποιούνται στους ενδιαφερόμενους, δημιουργώντας ένα νομικό κενό ως προς το δικαίωμα άμυνας των προσφύγων.

Η δραματική αύξηση των ανακλήσεων το 2025

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 2025 καταγράφηκε ιστορικό υψηλό στις ανακλήσεις διεθνούς προστασίας για Τούρκους πολίτες. Ενώ το 2023 είχε ανακληθεί μόλις μία άδεια και το 2024 δύο, ο αριθμός εκτοξεύθηκε στις 44 περιπτώσεις μέσα σε ένα έτος.

Η Υπηρεσία Ασύλου φαίνεται να υιοθετεί μια σαφώς πιο αυστηρή γραμμή εξέτασης, η οποία αντικατοπτρίζεται και στα ποσοστά αποδοχής νέων αιτημάτων. Το 2023, το 12,2% των αιτήσεων από Τούρκους υπηκόους γινόταν δεκτό σε πρώτο βαθμό, ενώ το 2025 το ποσοστό αυτό συρρικνώθηκε στο ισχνό 1,6%.

Οι ελληνικές αρχές αποδίδουν αυτή τη μεταβολή στη στενή συνεργασία με τις αρχές ασφαλείας. Στόχος είναι η αποφυγή κατάχρησης του συστήματος από άτομα με παραβατικό προφίλ, όπως μέλη της τουρκικής μαφίας ή εξτρεμιστικών οργανώσεων που επιχειρούν να διεισδύσουν στην Ευρώπη.

Το νομικό αδιέξοδο και τα απόρρητα έγγραφα

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται τρία κοινά απόρρητα έγγραφα, με ημερομηνίες από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο του 2025, τα οποία αποτελούν τη βάση για τις περισσότερες ανακλήσεις. Οι δικηγόροι των προσφύγων καταγγέλλουν ότι δεν έχουν πρόσβαση στο περιεχόμενο αυτών των εγγράφων, γεγονός που καθιστά αδύνατη την ουσιαστική προσβολή των αποφάσεων.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις νομικών κύκλων που παρακολουθούν την υπόθεση, η χρήση της ρήτρας περί εθνικής ασφάλειας λειτουργεί συχνά ως «λευκή επιταγή» για τη διοίκηση. Επισημαίνεται από ποινικολόγους ότι η αντιστροφή του βάρους απόδειξης —όπου ο πρόσφυγας καλείται να αποδείξει ότι δεν είναι επικίνδυνος χωρίς να ξέρει γιατί κατηγορείται— εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η χρονική συγκυρία των εγγράφων αυτών συμπίπτει με μια σειρά από αιματηρά επεισόδια μεταξύ μελών της τουρκικής μαφίας στην Ελλάδα. Ωστόσο, πηγές από τις υπηρεσίες ασφαλείας βεβαιώνουν ότι στη λίστα περιλαμβάνονται και πρόσωπα χωρίς καμία σύνδεση με το οργανωμένο έγκλημα, όπως επιχειρηματίες και πρώην αξιωματικοί.

Ιστορίες ενσωμάτωσης που «παγώνουν»

Οι προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων αυτών αναδεικνύουν το κοινωνικό κόστος των αποφάσεων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση Τούρκου επιχειρηματία που ζει στην Ελλάδα οκτώ χρόνια, διατηρεί κατασκευαστική εταιρεία και έχει ενσωματωθεί πλήρως, με τα παιδιά του να διακρίνονται στον ελληνικό αθλητισμό.

Η ξαφνική ειδοποίηση για ανάκληση του ασύλου μετατρέπει μια τυπική γραφειοκρατική διαδικασία σε εφιάλτη απέλασης. Πολλοί από τους θιγόμενους είχαν λάβει άσυλο ακριβώς επειδή διώκονταν στην Τουρκία ως γκιουλενιστές, κατηγορία που παραμένει ενεργή και απειλεί την ελευθερία τους σε περίπτωση επιστροφής.

Ανάλογη είναι και η περίπτωση πρώην υπαξιωματικού της τουρκικής στρατοχωροφυλακής, ο οποίος κατηγορήθηκε για τη χρήση της εφαρμογής ByLock. Παρά το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει καταδικάσει την Τουρκία για την αυθαίρετη χρήση αυτής της εφαρμογής ως τεκμήριο τρομοκρατίας, οι ελληνικές αρχές φαίνεται να επανεξετάζουν τέτοιες περιπτώσεις υπό το πρίσμα της νέας αυστηρής πολιτικής.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Η επόμενη φάση της διαδικασίας θα κριθεί στις αρμόδιες επιτροπές προσφυγών, οι οποίες αναμένεται να συνεδριάσουν εντός του Φεβρουαρίου. Εκεί θα εξεταστούν τα υπομνήματα των δικηγόρων, οι οποίοι ζητούν διαφάνεια ως προς τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τους εντολείς τους ως «εθνική απειλή».

Η στάση της ελληνικής κυβέρνησης φαίνεται να ισορροπεί ανάμεσα στις διπλωματικές πιέσεις, την ανάγκη για ασφάλεια των συνόρων και τις διεθνείς υποχρεώσεις για την προστασία των προσφύγων. Η έκβαση αυτών των 44 υποθέσεων θα αποτελέσει πρόκριμα για το μέλλον χιλιάδων άλλων Τούρκων υπηκόων που έχουν βρει καταφύγιο στη χώρα μας.