Εξάρθρωση κυκλώματος ρευματοκλοπής: Ζημιά 9,1 εκατ. ευρώ στον ΔΕΔΔΗΕ με παγκόσμια πρωτοτυπία στο λογισμικό

Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (Δ.Α.Ο.Ε.) πέτυχε καίριο πλήγμα σε ένα εξεζητημένο κύκλωμα που προκάλεσε ζημία 9.163.354 ευρώ στον ΔΕΔΔΗΕ. Η οργάνωση χρησιμοποιούσε παγκοσμίως πρωτοπόρο παράνομο λογισμικό για την παραποίηση ψηφιακών μετρητών ρεύματος, προσφέροντας υπηρεσίες ‘συνδρομητικής’ ρευματοκλοπής σε επιχειρήσεις και ιδιώτες.

Η εξάρθρωση αυτής της οργάνωσης αναδεικνύει μια νέα, ανησυχητική τάση στο οργανωμένο έγκλημα, όπου η τεχνολογική υπεροχή χρησιμοποιείται για την υπονόμευση κρίσιμων εθνικών υποδομών. Η υπόθεση αυτή έρχεται ως συνέχεια των αυστηρών προστίμων για ρευματοκλοπή που έχουν θεσπιστεί για τον περιορισμό της οικονομικής αιμορραγίας στην αγορά ενέργειας.

Η ακτινογραφία της εγκληματικής οργάνωσης

Η επιχείρηση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος αποκάλυψε μια δομημένη ομάδα που δρούσε συστηματικά από το 2017. Τα τρία βασικά μέλη της οργάνωσης είχαν αναπτύξει ένα δίκτυο που κάλυπτε σχεδόν ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, από την Αττική και τη Θεσσαλονίκη μέχρι τον Έβρο και την Ηλεία.

Στη δικογραφία περιλαμβάνονται συνολικά 101 φυσικά και νομικά πρόσωπα, τα οποία φέρονται να ζητούσαν τις παράνομες υπηρεσίες του κυκλώματος. Στόχος ήταν η δραστική μείωση της καταγραφόμενης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, εξασφαλίζοντας τεράστιο οικονομικό όφελος για τους χρήστες και την εγκληματική οργάνωση.

Οι αρχές εξιχνίασαν 105 αξιόποινες πράξεις, οι οποίες αφορούσαν κυρίως ρευματοκλοπές μεγάλης κλίμακας σε επιχειρήσεις με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση. Ανάμεσα στους εμπλεκόμενους βρίσκονται πρατήρια υγρών καυσίμων, βιομηχανικές μονάδες και επιχειρήσεις εστίασης.

Η τεχνολογική «καινοτομία» της απάτης

Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο της υπόθεσης είναι η χρήση εξειδικευμένου παράνομου λογισμικού (firmware) για την παραποίηση των ψηφιακών μετρητών τύπου EDMI ATLAS. Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία, πρόκειται για το πιο εξεζητημένο περιστατικό που έχει εντοπισθεί παγκοσμίως σε περισσότερους από δύο εκατομμύρια μετρητές.

Οι δράστες χρησιμοποιούσαν μια οπτική κεφαλή υπερύθρων για να αποκτούν πρόσβαση στο λογισμικό του μετρητή. Στη συνέχεια, εισήγαγαν ειδικούς συντελεστές κλίμακας, προκαθορίζοντας το ποσοστό μείωσης της κατανάλωσης που θα εμφανιζόταν στο κέντρο τηλεμέτρησης του ΔΕΔΔΗΕ.

Η μέθοδος αυτή καθιστούσε αδύνατο τον εντοπισμό της απάτης από τα συμβατικά συστήματα ελέγχου. Για την ανίχνευση των παρεμβάσεων, χρειάστηκε η ανάπτυξη ενός ειδικού διαγνωστικού εργαλείου από την παραγωγό εταιρεία, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Το μοντέλο της «συνδρομητικής υπηρεσίας»

Η οργάνωση δεν περιοριζόταν σε μια εφάπαξ παρέμβαση, αλλά λειτουργούσε με χαρακτηριστικά συνδρομητικής υπηρεσίας. Τα μέλη της επανέρχονταν ανά τακτά χρονικά διαστήματα για να ανανεώνουν τους συντελεστές παραποίησης, εξασφαλίζοντας μια συνεχή ροή παράνομων εσόδων.

Επιπλέον, είχαν αναπτύξει δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου, παρακολουθώντας σε πραγματικό χρόνο τα τεχνικά δεδομένα των παροχών στις οποίες είχαν παρέμβει. Το παράνομο περιουσιακό όφελος της οργάνωσης εκτιμάται ότι υπερβαίνει τις 371.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων ποινικολόγων που παρακολουθούν την υπόθεση, η πολυπλοκότητα της απάτης και η χρήση εξειδικευμένων τεχνικών μέσων υποδηλώνουν μια επαγγελματική δομή που ξεπερνά τα συνήθη δεδομένα των ρευματοκλοπών στην Ελλάδα.

Τα ευρήματα και οι συλλήψεις στη Βόρεια Ελλάδα

Κατά τη διάρκεια των ερευνών σε οικίες και επαγγελματικούς χώρους, κατασχέθηκε πλήθος ηλεκτρολογικού υλικού, εκατοντάδες μολυβοσφραγίδες του ΔΕΔΔΗΕ και το χρηματικό ποσό των 24.970 ευρώ. Εντοπίστηκαν επίσης στολές και τσάντες με τα λογότυπα της ΔΕΗ και του ΔΕΔΔΗΕ, τις οποίες χρησιμοποιούσαν για να παραπλανούν τους πολίτες.

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι βρέθηκαν δέκτες σημάτων τηλεχειρισμού που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο του νυχτερινού τιμολογίου. Οι δράστες διέθεταν πλήρη εξοπλισμό για την κατασκευή και σφράγιση μετρητών, λειτουργώντας ως ένα παράλληλο, παράνομο συνεργείο του δικτύου διανομής.

Οι πέντε συλληφθέντες οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή, ενώ η έρευνα συνεχίζεται για την ταυτοποίηση και άλλων εμπλεκόμενων προσώπων. Οι αρχές εξετάζουν επίσης δύο περιπτώσεις απάτης σε φωτοβολταϊκά, όπου το κύκλωμα αύξανε τεχνητά την παραγόμενη ενέργεια για να εισπράττει παράνομα χρήματα.

Η επόμενη μέρα και οι έλεγχοι του ΔΕΔΔΗΕ

Η αποκάλυψη αυτής της υπόθεσης αναμένεται να πυροδοτήσει ένα νέο κύμα αυστηρών ελέγχων σε ολόκληρη τη χώρα. Ο ΔΕΔΔΗΕ, σε συνεργασία με την ΕΛ.ΑΣ., επικεντρώνεται πλέον σε παροχές υψηλής κατανάλωσης που παρουσιάζουν ύποπτες διακυμάνσεις στα δεδομένα τηλεμέτρησης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ζημία από τη μη καταγραφείσα ενέργεια ξεπερνούσε τις 100.000 ευρώ ανά παροχή. Η χρήση του νέου διαγνωστικού εργαλείου αναμένεται να φέρει στο φως και άλλες περιπτώσεις όπου χρησιμοποιήθηκε το παράνομο firmware, θωρακίζοντας το σύστημα απέναντι σε μελλοντικές κυβερνοεπιθέσεις.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ψηφιοποίηση των μετρητών αποτελεί μονόδρομο για τη διαφάνεια, ωστόσο απαιτεί διαρκή αναβάθμιση των πρωτοκόλλων ασφαλείας για την αντιμετώπιση τέτοιων εξελιγμένων εγκληματικών πρακτικών.