ΑΑΔΕ: Μέχρι τις 31 Μαρτίου οι αιτήσεις για τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) καθορίζει την 31η Μαρτίου 2026 ως την κρίσιμη προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων στον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM). Οι εισαγωγείς προϊόντων με υψηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα οφείλουν να εξασφαλίσουν την ιδιότητα του αδειοδοτημένου διασαφιστή για να αποφύγουν τον αποκλεισμό από την ευρωπαϊκή αγορά.

Η εφαρμογή του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (Carbon Border Adjustment Mechanism – CBAM) αποτελεί την απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ανάγκη για περιβαλλοντική ισονομία. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ευρύτερης πράσινης μετάβασης, στοχεύοντας στην αποτροπή της διαρροής άνθρακα σε χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα.

Ο στρατηγικός ρόλος του CBAM στην ευρωπαϊκή αγορά

Ο μηχανισμός λειτουργεί ως ένα εργαλείο εξισορρόπησης του κόστους άνθρακα μεταξύ των εγχώριων προϊόντων και των εισαγωγών. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η διαδικασία αδειοδότησης των εισαγωγέων είναι ήδη σε πλήρη εξέλιξη για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Η Εθνική Αρχή έχει ήδη εκδώσει 121 αποφάσεις για τη χορήγηση της ιδιότητας του Αδειοδοτημένου Διασαφιστή. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της αναβάθμισης των ελεγκτικών μηχανισμών, παρόμοια με τη μετάβαση αρμοδιοτήτων που είδαμε στην αναδιοργάνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ υπό την ΑΑΔΕ.

Ο στόχος είναι διπλός: η προστασία του περιβάλλοντος και η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Με τον τρόπο αυτό, η ΕΕ διασφαλίζει ότι η κλιματική της πολιτική δεν θα οδηγήσει σε αποβιομηχάνιση της Ευρώπης προς όφελος τρίτων χωρών.

Ποιοι εισαγωγείς επηρεάζονται από το νέο καθεστώς

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η κατοχή της σχετικής άδειας καθίσταται υποχρεωτική προϋπόθεση για την εισαγωγή συγκεκριμένων κατηγοριών προϊόντων. Το μέτρο αφορά επιχειρήσεις που εισάγουν σίδηρο, χάλυβα, αλουμίνιο, τσιμέντο, λιπάσματα, υδρογόνο και ηλεκτρική ενέργεια.

Κρίσιμο κριτήριο αποτελεί η ποσότητα, καθώς ο μηχανισμός ενεργοποιείται για εισαγωγές που υπερβαίνουν τους 50 τόνους καθαρής μάζας ετησίως. Σύμφωνα με εκτιμήσεις από παράγοντες της αγοράς, η ρύθμιση αυτή θα επηρεάσει σημαντικά τις εφοδιαστικές αλυσίδες από χώρες εκτός ΕΕ.

Επισημαίνεται από φοροτεχνικούς κύκλους ότι η μη συμμόρφωση θα οδηγεί σε απαγόρευση διάθεσης των προϊόντων στην ελληνική αγορά. Πρόκειται για μια ριζική αλλαγή, ανάλογη με την επιβολή δασμών σε μικροδέματα που στοχεύει στον έλεγχο των εισαγωγών από τρίτες χώρες.

Η διαδικασία υποβολής και οι προθεσμίες

Η υποβολή των αιτήσεων πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω της Ευρωπαϊκής Πύλης CBAM. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να διαθέτουν ενεργό αριθμό EORI και να ταυτοποιούνται μέσω των κωδικών Taxisnet, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια της διαδικασίας.

Όσοι καταθέσουν την αίτησή τους εμπρόθεσμα, έως τις 31 Μαρτίου 2026, θα έχουν το δικαίωμα να συνεχίσουν προσωρινά τις εισαγωγές τους. Αυτή η μεταβατική περίοδος είναι απαραίτητη μέχρι την έκδοση της τελικής απόφασης από τις αρμόδιες αρχές.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η έγκαιρη προετοιμασία είναι το κλειδί για την αποφυγή γραφειοκρατικών καθυστερήσεων. Η ΑΑΔΕ τονίζει ότι ο CBAM δεν είναι απλώς μια διοικητική υποχρέωση, αλλά ένα βήμα προς τη βιώσιμη επιχειρηματικότητα.

Οι επόμενες κινήσεις για τις επιχειρήσεις

Η επόμενη μέρα για το ελληνικό εμπόριο απαιτεί στρατηγική προσαρμογή στα νέα περιβαλλοντικά δεδομένα. Οι επιχειρήσεις καλούνται να αξιολογήσουν το ανθρακικό αποτύπωμα των προμηθευτών τους και να προχωρήσουν σε ψηφιακό μετασχηματισμό των δηλώσεών τους.

Η Ανεξάρτητη Αρχή θα συνεχίσει να παρέχει ενημέρωση, καθώς ο μηχανισμός αναμένεται να επεκταθεί μελλοντικά και σε άλλους κλάδους. Η συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα αποτελεί πλέον το μοναδικό διαβατήριο για την πρόσβαση σε μια δίκαιη και πράσινη αγορά.